Χριστίνα Τέντε (microvia.gr)

 

Πηγή; microvia.gr

 

 

Μια συζήτηση με τον Γιάννη Μακριδάκη

Με αφορμή την εκδήλωση του βιβλιοπωλείου-καφέ “Ακυβέρνητες Πολιτείες” στο χώρο της κατειλημμένης ΕΡΤ3, συναντήσαμε τον φυσικό καλλιεργητή και συγγραφέα Γιάννη Μακριδάκη και κουβεντιάσαμε για την αποανάπτυξη, τις έννοιες “προσωπικότητα/συλλογικότητα” και το φυσικό τρόπο ζωής.

-Πολλοί θεωρητικοί, όπως ο Σερζ Λατούς και ο Μάρεϋ Μπούκτσιν, βλέπουν την αποανάπτυξη ως μια ριζοσπαστική συλλογική – και επαναστατική – διαδικασία. Εσύ όμως την βλέπεις πιο πολύ ως μια προσωπική διαδικασία αλλαγής.

-Βάζω το “προσωπικό”, με την έννοια ότι οι συλλογικότητες στηρίζονται και αποτελούνται από προσωπικότητες. Τα άτομα, τα μόρια της κάθε συλλογικότητας είναι τα πρόσωπα. Για να αλλάξει λοιπόν οπτική μια συλλογικότητα, πρέπει να άλλαξουν οπτική τα πρόσωπα που τη συναποτελούν. Γι’ αυτό μιλάω στον καθένα προσωπικά, γιατί ό καθένας μέσα από την προσωπικότητα και τις συλλογικότητές του στηρίζει και συντηρεί το σύστημα μέσα στο οποίο ζούμε. Άρα, απευθύνομαι στην προσωπική αλλαγή. Απ’ τη στιγμή όμως που θα κάνεις την προσωπική αλλαγή, συνειδητοποιείς ότι δεν μπορείς να είσαι μόνος σου. Χρειάζεσαι άλλα άτομα για ανταλλαγές, βλέπεις ότι είσαι αλληλοσυμπληρούμενος και τελικά συστήνεις ένα μέτωπο. Αυτό είναι το τελικό συμπέρασμα. Ξεκινάς από το άτομο, φτιάχνεις προσωπικότητα και στη συνέχεια στήνεις συλλογικότητες. Τίποτα όμως δεν μπορεί να γίνει χωρίς να προϋπάρξει η προσωπική αλλαγή.

-Και το επόμενο βήμα ποιο είναι; Για τον Λατούς, π.χ., είναι η αμεσοδημοκρατική οργανωση της κοινωνίας.

-Για μένα, το επόμενο βήμα είναι οι μικροκοινωνίες. Αποτελούμενες από ανθρώπους συνειδητοποιημένους και οργανωμένες έτσι, ώστε να συναποφασίζουν οι άνθρωποι την πορεία τους, αλλά και να σέβονται ορισμένους καταστατικούς κανόνες. Για παράδειγμα, να υπάρχει σεβασμός στα άλλα πλάσματα γύρω μας, σεβασμός μας στα έργα των ανθρώπων πριν από μας. Σε γενικές γραμμές, το επόμενο βήμα είναι μια κοινωνία – αποτελούμενη από μικροκοινωνίες – που βασίζεται στην ανάπτυξη με αργούς ρυθμούς, με κινήσεις σμίκρυνσης, όχι με μεγέθυνση, όχι με γιγαντισμό. Επίσης, όχι με ανάθεση ευθυνών και όχι με κεντρική διοίκηση. Η ανάθεση της πολιτικής ευθύνης προήλθε από το γιγαντισμό της κοινωνίας. Μικρές κοινωνίες σε επιμέρους τόπους με αυτοδιαχείριση και αυτοσυντήρηση, που να αλληλοσυμπληρώνονται μέσα από την ανταλλαγή αγαθών. Οι ανταλλαγές είναι το βασικότερο. Δεν μπορεί να ζήσει ένας άνθρωπος μόνος του. Ούτε μια κοινότητα μπορεί να υπάρξει μόνη της, αν δεν έχει άλλες κοινότητες τριγύρω.

-Μιλάς συχνά για τον τρισυπόστατο άνθρωπο που φροντίζει την καταναλωτική του υπόσταση περισσότερο από τις άλλες και αντιπαραβάλεις σ’ αυτό τη φυσική ζωή και την ευζωϊα. Βέβαια, μέσα στα πλαίσια του συστήματος, τα “προϊόντα ευζωϊας” παίρνουν διαστάσεις lifestyle. Αυτοί που έχουν οικονομική άνεση μπορούν να ψωνίζουν βιολογικά. Ακόμα και ο βεγκανισμός – που είναι μια ριζοσπαστική, επαναστατική στάση ζωής – έχει γίνει lifestyle. Πώς το κρίνεις αυτό και τι απάντηση έχεις να δώσεις;

-Το επόμενο βήμα του συστήματος είναι να μας πλασάρει την αποανάπτυξη ως εναλλακτική. Έτσι, δεν αναπτυσσόμαστε, αλλά αποαναπτυσσόμαστε, πάλι με ραγδαίους ρυθμούς – μιλάμε τότε για μια “αποανάπτυξη μεγάλης κλίμακας”. Και αυτό έχει να κάνει με τα δύο βασικά τουβλάκια που λέγαμε πριν: το πρόσωπο και το αξιακό σύστημα. Αν αποκτήσουμε συνείδηση και επαναπροσδιορίσουμε τις αξίες μας, τα δήθεν θα καταρρεύσουν. Αυτή τη στιγμή το δήθεν χτίζεται πάνω σ’ ένα σύστημα αξιών που λέει ότι το χρήμα είναι δύναμη. Γι’ αυτό όσοι έχουν χρήμα, μπορούν να αγοράζουν βιολογικά και όλοι οι άλλοι όχι. Η αλλαγή στις προτεραιτότητες θα φέρει στο προσκήνιο τα φυσικά προϊόντα και το φυσικό τρόπο ζωής και το χρήμα από κάτω. Τότε θα καταρρεύσει ο δηθενισμός και θα βγει η ουσία του πράγματος. Αυτή είναι η ουσία του πράγματος: το σύστημα θέλει αυτούς που έχουν το χρήμα και το κυκλοφορούνε να μπορούν να καταναλώνουν φυσικά προϊόντα, και οι υπόλοιποι να τρώνε σκουπίδια και να φεύγουνε.

-Χωρίς χρήμα μπορούμε να ζήσουμε;

-Το χρήμα δεν είναι κακό απαραίτητα. Το χρήμα είναι μια ευφυέστατη σύλληψη του ανθρώπου για να κάνει ανταλλαγές. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να το επαναφέρουμε στη θέση του μέσα στο σύστημα αξιών. Γιατί, τι είναι το χρήμα; Ένα ευτελές κουπόνι, που μετράει κάποιες αξίες. Δεν είναι πλούτος. Πλούτος είναι οι φυσικοί πόροι και τα προϊόντα που παράγονται από τον ανθρώπινο μόχθο. Αν, λοιπόν, επαναφέρουμε το χρήμα στη θέση που θά πρεπε να βρίσκεται, καταλαβαίνουμε ότι δεν γινόμαστε πλούσιοι συγκεντρώνοντας χρήμα αλλά φυσικούς πόρους – αυτοί μας προσφέρουν την “ασφάλεια” για να ζήσουμε. Το χρήμα ως έννοια, βέβαια, πρέπει να υπαρχει. Βλέπεις ότι και οι αυτοδιαχειριζόμενες κοινότητες δεν αμφισβήτησαν το χρήμα ως έννοια, αλλά το επίσημο χρήμα, αφού φτιάξαν δικό τους. Είναι απαραίτητο, αλλά πρέπει να βρίσκεται στη θέση που του αξίζει, στην ευτέλειά του δηλαδή.

-Και η τεχνολογία; Μπορεί να συνδυαστεί με τον φυσικό τρόπο ζωής;

-Βέβαια. Προσωπικά το κάνω. Εξάλλου, σήμερα η τεχνολογία είναι ένας βασικός σπορέας. Μπορεί να κάνει στρατηγική δουλειά στην επανάσταση. Αρκεί να μεταχειριζόμαστε την κατακτημένη γνώση για την τεχνολογία, αφού πρώτα επαναπροσδιορίσουμε – όπως είπα και πριν – τη σχέση μας με το χρήμα. Αν τη μεταχειριζόμαστε έχοντας στο μυαλό μας ότι ο πλούτος είναι χρήμα, τότε τη μεταχειριζόμαστε στραβά. Αν τη μεταχειριζόμαστε, έχοντας στο μυαλό μας ότι είναι εργαλείο διασποράς, τότε βρισκόμαστε στο σωστό δρόμο. Το βασικό είναι η αλλαγή του στόχου τον οποίο έχουμε στο μυαλό μας ως άνθρωποι. Η τεχνολογία είναι όπλο για μας. Ο στόχος μας είναι λάθος.

-Στα κείμενά σου επιμένεις πολύ στους μη βίαιους τρόπους πάλης. Παρόλα αυτά, όταν έχεις απέναντί σου ένα πολύ βίαιο, καταπιεστικό και εξουσιαστικό μηχανισμό που λέγεται σύστημα, είναι δυνατό να πεις “όχι” στην άμεση σύκρουση;

-Εγώ μιλάω για το μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, για τη μακροπρόθεσμη αλλαγή οπτικής που θα αλλάξει την κοινωνία. Όταν πρεσβεύεις την αλλαγή οπτικής, πρεσβεύεις κάτι προσωπικό Όταν ένας άνθρωπος αλλάξει την οπτική του, θα αναλάβει να το διασπείρει, να αλλάξει και την οπτική των άλλων, συγκροτώντας ένα συλλογικό μέτωπο. Είναι κι αυτή μια συγκρουσιακή μέθοδος, αλλά με πιο αργό τρόπο κι όχι με ευθεία βολή πάνω στο σύστημα. Η δική μου άποψη, λοιπόν, είναι ότι μια συλλογικότητα χρειάζεται ισχυρές, συνειδητοποιημένες προσωπικότητες. Αλλιώς είναι μια συλλογικότητα που διαλύεται στην σύγκρουση, γιατί δεν έχει πολιτικό υπόβαθρο. Πρέπει να καλλιεργήσουμε το πολιτικό μας υπόβαθρο. Πρέπει να αμφισβητήσουμε το υπάρχον σύστημα, και μόλις γειωθούμε, ριζωθούμε και ισχυροποιηθούμε συνειδησιακά ο καθένας ως προσωπικότητα (αλλά και μεταξύ μας με ανταλλαγές), θα κάνουμε το ισχυρό μπλοκ της σύγκρουσης με το σύστημα. Θα το έχουμε αποδυναμώσει ήδη, γιατί θα έχουμε αλλάξει οι ίδιοι την οπτική μας. Είναι μια ταυτόχρονη και αλληλοσυμπληρούμενη διαδικασία.

-Αποτάσσεσαι ακόμα και την “αμυντική” βία; Εννοώ τη βία ως “απάντηση” σε ένα σύστημα που προσπαθεί να συντρίψει τις αξίες σου;

-Δεν έχω φτάσει άκομα σ΄αυτό το επίπεδο συνειδητότητας, να γίνω γκουρού ας πούμε. Πιάνω τον εαυτό μου να δέχεται την αμυντική βία. Προσπαθώ να το καταπολεμώ – εξάλλου, ο στόχος είναι να αλλάξουμε συνολικότερα προσέγγιση απέναντι στη ζωή. Παρόλα αυτά, το νιώθω. Και δικαιολογώ τους ανθρώπους που εξεγείρονται απέναντι σε ένα σύστημα που τους καταπιέζει και τους πνίγει. Αλλά βλέπω πολύ καθαρά και το μάταιο αυτής της συνθήκης ζωής. Γιατί η ανθρωπότητα χιλιάδες χρόνια τώρα πορεύεται μέσα από βίαιες συνθήκες πάλης και βλέπεις ότι, μπορεί να φτιάξουν τα πράγματα για λίγο, αλλά μετά θα γίνουν χειρότερα. Έχω απογοητευτεί με τη βία, είτε επιθετική είτε αμυντική. Και μάλιστα, συχνά σκέφτομαι ότι όλα από κει ξεκινούν. Ξεκινούν από την επιθετική που φέρνει την αμυντική. Και όλα αυτά έχουν αντίκτυπο κάπου. Πρέπει να αναλογιζόμαστε τις ευθύνες μας, πρέπει να αναλογιζόμαστε τι αντίκτυπο έχουν οι πράξεις μας (μικρές και μεγάλες), όχι για να νιώθουμε τύψεις, αλλά για να αλλάξουμε οπτική. Είναι δύσκολη διαδικασία, είναι μια αλλαγή status,μια αλλαγή στην κατάσταση της ανθρωπότητας.

-Τα τελευταία χρόνια λειτουργεί στο Βολισσό το Απλεπιστήμιο. Θες να μας εξηγήσεις τι σημαίνει και τι αξίες προάγει;

-Είναι το ανάποδο του πανεπιστημίου. Στο πανεπιστήμιο πας έχοντας περάσει από πολλά χρόνια συστημικής εκπαίδευσης. Έχεις υποστεί ήδη μια εκπαίδευση και από το σχολείο, και από την οικογένεια και από την κοινωνία συνολικά. Μέσα από την εκπαίδευση μάθαμε ότι το χρήμα είναι η βάση και ότι το πανεπιστήμιο είναι αυτό που μας πηγαίνει προς τα πάνω. Εμείς στο Απλεπιστήμιο λέμε ότι πρέπει να πάμε προς τα κάτω, να βρούμε τις ρίζες. Το Απλεπιστήμιο σε στέλνει συνεχώς προς τα κάτω, να γειωθείς, να σκάψεις, να ψάξεις, να βρεις τις ρίζες σου. Να συνδεθείς με τους φυσικούς πόρους και να βρεις τον εαυτό σου, να κάνεις μια φυσική ζωή ως φυσικό ον, να γίνεις κομμάτι του κύκλου της ζωής και όχι ένας καταναλωτής που σταματά τη ζωή, που καταναλώνει νεκρή ύλη και αφοδεύει νεκρή ύλη, που παράγει νεκρά συναισθήματα και κενές σκέψεις – ό,τι τρως, αυτό γίνεσαι. Όλο αυτό, μέσα στο τρίπτυχο “φυσική ζωή – φυσική καλλιέργεια – φυσική διατροφή” και σε απόλυτη αρμονία και επαφή με τους φυσικούς πόρους και τα άλλα πλάσματα του οικοσυστήματος, είναι η ουσία του Απλεπιστήμιου. Κάνουμε σεμινάριο κάθε Αύγουστο στο χωριό, στο Βολισσό, αλλά και οποιαδήποτε άλλη περίοδο έρχονται άνθρωποι στην περιοχή ως επισκέπτες, γίνονται συζητήσεις.

 2

 1

*Οι φωτογραφίες είναι από την εκδήλωση των Ακυβέρνητων Πολιτειών στην κατειλημμένη τηλεόραση της ΕΡΤ3.

*Ο Γιάννης Μακριδάκης είναι φυσικός καλλιεργητής, συγγραφέας και ιδρυτής του Κέντρου Χιακών Μελετών. Ζει στη Χίο. Για περισσότερες πληροφορίες: http://yiannismakridakis.gr/

Be Sociable, Share!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>