Κώστας Τραχανάς (maxitisartas.gr)

«Συρματένιοι, ξεσυρματένιοι, όλοι – Χιώτες πρόσφυγες και στρατιώτες στη Μέση Ανατολή. Αφηγήσεις 1941-1946»
Τετάρτη, 19 Οκτώβριος 2011 20:01
 

syrmatenioi-xesyrmatenioi estia1Γ. Μακριδάκης – Εκδόσεις Εστία 2010  - σελ. 205

Το βιβλίο αυτό δεν είναι ιστορικό πόνημα, περιέχει όμως υλικό ιστορικό, δοσμένο με τις αφηγήσεις απλών ανθρώπων, που έζησαν γεγονότα τα οποία πολλά χρόνια μετά ονομάστηκαν «Ιστορία».
Χίος 1941. Το Μάιο το νησί καταλήφθηκε από τους Γερμανούς και άρχισε η λεγόμενη μέχρι σήμερα «Κατοχή» ή «Πείνα», περίοδος που σε όσους δεν την έζησαν φαντάζει ως ένα τραγικό παραμύθι. Μέσα σε ένα μήνα που είχαν φτάσει οι Γερμανοί, τελείωσε το ψωμί. Η πόλη της Χίου δεινοπαθούσε κάτω από τη γερμανική μπότα. Οι κάτοικοί της ήταν τα πρώτα θύματα της πείνας και της ανεξέλεγκτης κατάστασης που επακολούθησε….
Η μεγάλη πείνα και η ανέχεια οδήγησαν στη μεγάλη φυγή του πληθυσμού. Χιλιάδες Χιώτες πρόσφυγες από το φθινόπωρο του 1941 μέχρι την άνοιξη του 1942 (μέχρι να δίνεται η εντύπωση το 1942, πως στο νησί δεν είχαν απομείνει παρά ελάχιστοι κάτοικοι) πήραν το δρόμο για την Τουρκία και τη Μέση Ανατολή. Το μεγάλο ταξίδι άρχισε νύχτα, με μια βάρκα….
Για τους αμάχους που κατάφερναν να φτάσουν στην Κύπρο ή στη Συρία, το ταξίδι τελείωνε συνήθως εκεί. Για τους μάχιμους όμως άντρες το Χαλέπι ή η Κύπρος αποτελούσε τους πρώτους σταθμούς και την αφετηρία ενός άλλου περιπετειώδους ταξιδιού, μετά την κατάταξη τους στο στρατό της Μέσης Ανατολής. Εδώ κυριαρχούσαν άλλα στοιχεία, τα ανθρώπινα πάθη, η δύναμη της φύσης, η έρημος, οι Γερμανοί του Ρόμελ, οι συμπολεμιστές που χάνονταν, οι νίκες και η απελευθέρωση τμημάτων του πατρώου εδάφους, τα πολιτικά πάθη εκτός και εντός των ελληνικών συνόρων, όλα αυτά χαράκτηκαν βαθιά στη μνήμη των Χιωτών στρατιωτών της Μέσης Ανατολής. Βαθιά επίσης χαράκτηκε και η πικρία όσων βρέθηκαν στην αρχή να πολεμούν εναντίον του κοινού εχθρού και στη συνέχεια φυλακίστηκαν από τους Άγγλους, πίσω από τα σύρματα, για τη συμμετοχή τους στα κινήματα του στρατού της Μέσης Ανατολής, το Μάρτιο του 1943 και τον Απρίλιο του 1944, που δεν αντανακλούσε παρά τις τεταμένες στρατιωτικές και πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα…
2.200 έλληνες στρατιώτες κλείστηκαν στα λεγόμενα «σύρματα» (Συρματένιοι) μέσα στην έρημο της Λιβύης και οι πιο επικίνδυνοι μεταφέρθηκαν στο περίφημο Ντεκαμερέ, στην Αβησσυνία μέχρι τον Ιούλιο του 1945….
Όσοι κατά τις αλλεπάλληλες διαλογές, κρίνονταν ως μη επικίνδυνοι, έβγαιναν από το «σύρμα»(Ξεσυρματένιοι), ξανάπαιρναν όπλα και τοποθετούνταν σε υπηρεσία φύλαξης αιχμαλώτων ή εγκαταστάσεων.
Η πείνα, οι Γερμανοί, οι κίνδυνοι, το όραμα της ελεύθερης Ελλάδας ένωνε όλους τους Χιώτες στρατιώτες, τους χώρισε όμως το σύρμα και όσα αυτό αντιπροσώπευσε στο πολιτικό πεδίο. Από το όλοι της Κατοχής, της Αντίστασης και της Απελευθέρωσης, η Ελλάδα βρέθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα (στην περίοδο του Εμφύλιου)να περιτριγυρίζεται από ένα άλλο σύρμα, που με τη σειρά του οδήγησε τους ανθρώπους σε διαφορετικά στρατόπεδα ανάλογα με τον τρόπο που οραματίστηκαν και την πλευρά που επέλεξαν, αν επέλεξαν, να πραγματώσουν το όραμά τους αυτό…..
Είναι ελληνική ιστορία των πρόσφατων σχετικά χρόνων, που όμως είναι παντελώς άγνωστη…..
Πρόκειται για αριστούργημα.
Ο Γιάννης Μακριδάκης γεννήθηκε το 1971 στη Χίο και σπούδασε Μαθηματικά. Άλλα έργα του είναι: «Ανάμισης ντενεκές», «Η δεξιά τσέπη του ράσου», «Ήλιος με δόντια».

Κώστας Τραχανάς

Be Sociable, Share!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>