Κολλημένος με τη Χίο

ΚΟΛΛΗΜΕΝΟΣ ΜΕ ΤΗ.. ΧΙΟ
Γιάννης Μακριδάκης – εκδότης

Της Αλεξάνδρας Μανδράκου
φωτογραφίες: Βαγγελης Ζαβος

Θεωρούσε αδιανόητο να μη γνωρίζουν οι Χιώτες το νησί τους. Ετσι παράτησε τα Μαθηματικά και τα τελευταία 10 χρόνια κάνει ό,τι μπορεί για να τους το μάθει. Με 81 εκδόσεις του Κέντρου Χιακών Μελετών -που ίδρυσε ο ίδιος- και ένα τριμηνιαίο περιοδικό για το φυσικό περιβάλλον και την κληρονομιά της Χίου, που συζητιέται ακόμα και στην Αθήνα, ο Γιάννης Μακριδάκης βρίσκεται σε πολύ καλό δρόμο…

Δεν μπορεί να λαμβάνει κανείς εκατομμύρια πληροφορίες καθημερινά, αλλά να μην ξέρει το σπίτι του, την ιστορία, την αρχιτεκτονική κληρονομιά και τον πλούτο του φυσικού περιβάλλοντος του τόπου του, πέρα από σκόρπια πράγματα ή συγκεχυμένες πληροφορίες». Την απόφασή του την ανακοίνωσε στους φίλους του ξαφνικά προφέροντας μία και μόνη λέξη: «Πελινναίο». Αυτό είναι το όνομα του ψηλότερου βουνού της Χίου, αυτό θα ήταν στο εξής και το όνομα της τριμηνιαίας περιοδικής έκδοσης για το νησί που ο Γιάννης Μακριδάκης θα έφτιαχνε σχεδόν από το πουθενά. «Περιοδικό; Μα εσύ είσαι μαθηματικός», βγήκε αυθόρμητα η πρώτη αντίδραση. «Hμουν μέχρι σήμερα το πρωί», έδωσε αφοπλιστικά την απάντηση.

Μόνος του στην αρχή, κολύμπησε στα βαθιά, για να προχωρήσει στη συνέχεια πιο οργανωμένα με την συμβολή των συνεργατών του, που οι δρόμοι τους διασταυρώθηκαν στην πορεία. Ο φωτογράφος Αντώνης Τσατσαρώνης ήταν από τους πρώτους, ακολούθησαν ο Βασίλης Αγιαννίδης στον τομέα της αρχιτεκτονικής, ο Κώστας Μάγκος σε θέματα φυσικού περιβάλλοντος, ο Μάικ Τέιλορ στην εντομολογία και τη βοτανολογία. Το περιοδικό στάθηκε στα πόδια του, έγινε γνωστό από στόμα σε στόμα και εξελίχθηκε στο Κέντρο Χιακών Μελετών «Πελινναίο», που υπό τη σκέπη του στεγάζεται όχι μόνο η ομώνυμη τριμηνιαία έκδοση, όπου δημοσιεύεται πρωτότυπο υλικό και έρευνες για το περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά του νησιού, αλλά και δεκάδες ακόμα εκδόσεις με θέματα φυσιολατρικά, ιστορικά, λαογραφικά.

Στη Χίο πια τον ξέρουν όλοι. Τον έμαθαν και στην Οξφόρδη, όπου προσκλήθηκε πριν από μερικές εβδομάδες, για να μιλήσει για τη δουλειά του. Αν όμως για κάτι νιώθει περήφανος ο Γιάννης Μακριδάκης είναι για το γεγονός ότι στα 10 χρόνια ενεργού δράσης του Κέντρου Χιακών Μελετών Πελινναίο «έχουμε καταφέρει να βάλουμε κι εμείς ένα λιθαράκι, ώστε να αλλάξουν νοοτροπίες χρόνων. Πριν εμφανιστεί το «Πελινναίο», θα μπορούσε ένας νομάρχης, για να ανοίξει ένα δρόμο, να γκρεμίσει ένα νερόμυλο, χωρίς καλά – καλά να ξέρει τι είναι. Τώρα πια αυτό δεν γίνεται. Θα μας βρουν μπροστά τους και μαζί μας και πολύ κόσμο ακόμα».

Η γνώση λοιπόν. Από εκεί ξεκινούν και καταλήγουν τα πάντα. «Ζούμε σε μια χώρα που δεν την εκτιμούμε εμείς οι ίδιοι», παρατηρεί. «Δεν έχουμε αντιληφθεί την προίκα που κουβαλάμε, είμαστε τόσο αλαζόνες που δεν μπορούμε να σκεφτούμε ότι αύριο δεν θα είμαστε εμείς εδώ αλλά κάποιοι άλλοι, συνεπώς τον τόπο που μας φιλοξενεί δεν πρέπει να τον καταστρέφουμε. Και κάνουμε ό,τι καταλαβαίνουμε». Γι’ αυτόν το λόγο εξάλλου το «Πελινναίο» φιλοδοξεί να δώσει χρόνο με το χρόνο όλο και μεγαλύτερη βαρύτητα στον τομέα των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, των εκθέσεων, των προβολών και των σεμιναρίων ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες, ώστε να μπορεί να απευθύνεται όχι μόνο στους Χιώτες αλλά και στους επισκέπτες. «Το πιο σημαντικό είναι πως έχουμε καταφέρει να τραβήξουμε κοντά μας νέους ανθρώπους. Και επίσης, η ευτυχής συγκυρία ότι αυτή η δουλειά γίνεται στη Χίο, όπου υπάρχει ένα πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που ασχολούνται με τον τόπο τους. Δεν είναι τυχαίο ότι εδώ έχει αναπτυχθεί σημαντική εκδοτική δραστηριότητα, που αντλεί τη θεματολογία της από το ίδιο το νησί. Κι αυτό σίγουρα δημιουργεί ένα πρόσφορο έδαφος για μας, αφού επηρεάζει την κουλτούρα των ανθρώπων».

Στη βιβλιοθήκη του Γιάννη Μακριδάκη, φιλοξενούνται οι 81 συνολικά εκδόσεις που έχει κάνει μέχρι σήμερα το Κέντρο Χιακών Μελετών, έντυπες και ηλεκτρονικές, περιοδικά και βιβλία. Είναι ζήτημα χρόνου να μη χωρούν πια στα ράφια, αφού «και αύριο να σταματούσαμε την έρευνα, έχουμε υλικό για μια δεκαετία». Αρκετές από τις παλαιότερες εκδόσεις έχουν εξαντληθεί, όμως ετοιμάζονται συνεχώς καινούργιες. Από τις υπάρχουσες ξεχωρίζω την πιο πρόσφατη, το «Σήματα Εσπεριδοειδών Χίου», που περιλαμβάνει, εκτός από την ιστορία των φημισμένων ανά τον κόσμο χιώτικων εσπεριδοειδών, ένα λεύκωμα παλαιών χαρτιών περιτυλίγματος από όλες τις «φίρμες» που έκαναν εξαγωγές την εποχή της ακμής του Κάμπου. Παίρνω επίσης μαζί μου μια τετράγλωσση έκδοση (Eλληνικά, Aγγλικά, Iταλικά, Γερμανικά) για τα είδη των ορχιδέων που φύονται στη Χίο, τις Οινούσσες και τα Ψαρά -γύρω στα 100-, με φωτογραφίες και πληροφορίες για τους βιοτόπους τους. «Στην αρχή τα πράγματα ήταν πιο δύσκολα, γιατί τα οικονομικά μας ήταν εξαιρετικά φτωχά», λέει. «Oμως ο όγκος και η ποιότητα της δουλειάς έχουν πια κάνει αίσθηση στο νησί, με αποτέλεσμα να τραβήξει το ενδιαφέρον εύπορων Χίων, κυρίως του εξωτερικού, που μας ενισχύουν και αυτοί οικονομικά».

Πριν από 3 χρόνια, ο Γιάννης Μακριδάκης και οι συνεργάτες του, χαρτογράφησαν, με τη συνδρομή του Σπηλαιολογικού Ελληνικού Εξερευνητικού Ομίλου, το σπήλαιο Συκιάς Λιθίου, ένα από τα σημαντικότερα του νησιού. Πέρυσι, μαζί με ένα φίλο γυμναστή, αποφάσισε να καταγράψει τις άγνωστες πεζοπορικές διαδρομές της Χίου, ώστε να «προετοιμαστεί» για την επόμενη δράση του «Πελινναίου». «Κάποια στιγμή συνειδητοποίησα ότι μπορεί οι Χιώτες να έχουν πάει στις Aλπεις να κάνουν σκι, αλλά να μην έχουν βρεθεί ποτέ στα Λεπτόποδα, ένα βουνό της βόρειας Χίου. Αρκετός κόσμος είχε εκφράσει ενδιαφέρον να ακολουθήσει, εφόσον το καθιερώναμε, και αποφασίσαμε να το κάνουμε. Eτσι, μια φορά το μήνα μαζευόμαστε γύρω στα 60 – 70 άτομα και περπατάμε μέσα από μονοπάτια, λαγκάδια και πλαγιές, περνάμε μέσα από τα βουνά, από παλιές μάντρες τσοπάνικες, από περιοχές που κάθε μια έχει το ιδιαίτερο τοπωνύμιό της, τα οποία εμείς έχουμε φροντίσει να μάθουμε προηγουμένως, και τα λέμε στους περιπατητές που έρχονται μαζί μας». Υπάρχει επίσης και ποδηλατική ομάδα με 30 μέλη μέχρι στιγμής, ενώ οι άνθρωποι που προσεγγίζουν το Κέντρο Χιακών Μελετών, για να καταθέσουν τις ιδέες τους, να συμβάλουν με τις γνώσεις και τη δράση τους, αυξάνεται σταδιακά. «Στόχος μας είναι ό,τι μπορεί να ψάχνει κάποιος για τη Χίο, να μπορεί να το βρει στο «Πελινναίο». Eχουμε όμως πολύ δρόμο μπροστά μας. Η Χίος είναι ανεξάντλητη…».

info

Κέντρο Χιακών Μελετών «Πελινναίο»
Βενιζέλου 3, Χίος
T 22710 42972, 697 7000744

Be Sociable, Share!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>