Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο/ e-mail

akridaki@gmail.com

Be Sociable, Share!

24 thoughts on “Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο/ e-mail

  1. Καλησπέρα σας! Λέγομαι Ελένη Σιδηροπούλου και είμαι δασκάλα. Πριν από δύο χρόνια υπηρετούσα στην Αμοργό και κάποια στιγμή ήρθε να με επισκεφτεί η μητέρα μου που ζει στη Θεσσαλονίκη. Έτυχε, λοιπόν, να συνταξιδεύει μαζί σας στο τρένο προς την Αθήνα. Μάλιστα σας διηγήθηκε την προσωπική μου ιστορία, σχετικά με το γιο μου που είναι ελληνοτουρκικής καταγωγής. Ορμώμενος από την αφήγηση αυτή, εσείς προσφερθήκατε να μου χαρίσετε το βιβλίο που μόλις είχατε εκδώσει: “Η άλωση της Κωσταντίας”. Το βιβλίο το παρέλαβα λίγο καιρό αργότερα με μια αφιέρωση. Στο νησί δεν ήταν εύκολη η πρόσβαση στο ίντερνετ κι έτσι αμέλησα να σας απαντήσω. Από τότε βέβαια πέρασε και τόσος καιρός και δεν μπορώ να δικαιολογηθώ.
    Είχα ξεχάσει το βιβλίο και το συγγραφέα του, όταν τυχαία διάβασα ένα άρθρο που γράψατε για το The Press Project: “Ο θάνατος της πλανημένης υπόστασης” και εντυπωσιάστηκα τόσο που έψαξα από περιέργεια το βιογραφικό σας. Κι εκεί, τι έκπληξη, είδα ότι είστε ο συγγραφέας του βιβλίου που είχα λάβει κάποτε…
    Κι ότι έχετε δική σας ιστοσελίδα…
    Έτσι, με καθυστέρηση δυόμισι χρόνων, θέλω να σας ευχαριστήσω και να σας συγχαρώ για το πολύ όμορφο βιβλίο που μου στείλατε!
    Η ζωή, ξέρετε, πολλές φορές ξεπερνάει τη φαντασία και μας σκαρώνει κάτι ιστορίες… σαν μυθιστόρημα…
    Εύχομαι να συνεχίσετε με ζήλο και πίστη το συγγραφικό σας έργο και όχι μόνο!

  2. Pingback: Της ζωής τα όμορφα | Γιάννης Μακριδάκης

  3. Γιάννη καλησπέρα. αν έχεις την καλοσύνη επικοινωνησε μαζί μου στο μειλ πρόκειται για τις Σκουριές. Δ.Κ

  4. Αγαπητέ συναγωνιστή στρατιώτη του εδαφους Γιάννη Μακριδάκη

    Είμαι και εγώ ενας “στρατιώτης του εδάφους” 31 ετών, που αν δεν υπήρχε η κρίση η τρόικα και όλα τα δεινά που έχουν χτυπήσει τη χώρα μας,θα είμουν ένας κουστουμαρισμένος νέος σε μια τράπεζα,στέλεχος σε μια μεγάλη εταιρεία (όπως και υπήρξα) ισως και ένα ακόμα γραναζι του δημοσίου μιας και διαθέτω πολύ μεγάλο βίσμα.
    Για καλή μου τύχη ,όπως και η πλειοψηφεία εδώ στη κρήτη,έχω στη κατοχή μου κάποια κομμάτια γης,κληρονομιά από το παππού μου και τη γιαγιά μου,η γιαγιά μου πρόσφυγγας απο μικρά ασία, τους είχε δώσει το κράτος τοτε γη για μια καινούργια αρχή .
    Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου βοηθούσαμε το παππού και τη γιαγιά στη καλλιέργεια αμπελιού ελιάς λεμονιάς και ανά διαστήματα σε κηπευτικα, τα τελευταία κυρίως για το σπίτι,εγω θυμαμαι οτι πηγαινα με το ζορι τα σαβατοκυριακα,που να ξυπνάς πρωι,που να γεμίζεις λάσπες,που να κρυώνεις,που να κάθεσαι να τρως με το παππού «φτωχικά» τη τροφή που έβγαζε,ελιές ντομάτα σταφίδες καρύδια κτλ. Εγώ ο γιος ενός δημόσιου υπαλλήλου που είχε τα πάντα πως να τα καταδεχομουν όλα αυτα?Οταν παραπονιόμουν στους γονείς μου η απάντηση ήταν «δε τον λυπάσε το καημένο?να τα τραβάει μονος»
    Όποτε δυσανασχετούσα για αυτά ο παππούς μου ελεγε το εξής «κλισέ» «εε ρε κατοχή που σας χρειαζεται…»Εγω σκεφτομουν «τον καημενο το γέρο,εχει ξεμείνει δεκαετίες πίσω» και έβριζα τον εαυτό μου που δεν είχαμε σταματήσει πριν σε κανένα φούρνο να πάρω τα όμορφα και λαχταριστά που είχε φτιάξει ο φούρναρης (ζαμπονοτυρόπιτες κρουασάν σάντουιτς λαχταριστά),διάβρωση μεγάλη…
    Λίγους μήνες μετά από το θάνατο του παππού και ως εργαζόμενος σε καθεστώς οικονομικής κρίσης (άθλειες συνθήκες 12 ωρου με μπόλικη πίεση και υπόχρεως σκλάβος στα αφεντικά μου που μου άκαναν τη χάρη και μου έδιναν κανονικά τις αποδοχές μου) ξαφνικά έγινε το μεγάλο μπαμ(ίσως κάπως έτσι να έγινε και το “big bang”!)Ξαφνικά όλα αυτά που μου ειχαν διδάξει παππούς γιαγιά έσκασαν μέσα μου,σαν να κρυβόντουσαν στο πίσω μέρος του μυαλού μου και περίμεναν να βγουν στη επιφάνεια σα σανίδα σωτηρίας σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης .
    Σκεφτόμουν αυτό είναι?έτσι θα πάει?σκλάβος ?να κάνω 12 ωρο τα ίδια και τα ίδια και να λέω και ευχαριστώ?όταν ρωτούσα τους γύρω μου οι απαντήσεις οι εξής:έτσι είναι η ζωή,θα συνηθίσεις,να παρακαλάς που έχεις δουλειά»κάτι δε μου άρεσε.κάτι με χάλαγε κάτι μέσα μου φώναζε.ήταν ο παππούς που είχε περάσει αντίστοιχες καταστάσεις στη κατοχή (δούλευε στα καταναγκαστικά έργα των κατοχικών δυνάμεων)
    Τα παράτησα,άδραξα το σπίτι και τα χωράφια του παππού,απο τότε έχει ξεκινήσει μια συναρπαστική διαδρομή,έσκαψα, φύτεψα, εφτιαξα τα παρτέρια μου καθάρισα και ξαναζωντάνεψα τα φρουτόδεντρα μου,τις καρυδιές μου. Αγόρασα τις κότες μου και τις αμόλησα στο χωράφι με τις λεμονιές,μαζι με τα 2 αρνάκια μου τρώνε τα «ζιζάνια» και με ευχαριστούν με τη πλούσια κοπριά τους,ξεκίνησα επιτέλους να σκέφτομαι,ήρθα σε επαφή με γείτονες που και αυτοι αναγκάστηκαν να γυρίσουν,βρισκόμαστε,ανταλλάσουμε,δίνω καρύδια μου δίνουν τυρι ,δίνω αυγά ημέρας μου δίνουν φρέσκιες μαρμελάδες ,κάθε μέρα ανταλλαγή,τεράστια ποικιλία απο τρόφιμα γλυκά παραδοσιακά οτι θες,ερωτήσεις απαντήσεις σχετικά με ζώα δέντρα κηπευτικά,το μυαλό συνέχεια σε εκγρήγορση, καθημερινά απλά προβλήματα που λύνονται με απλές απαντήσεις από γείτονες και πιο έμπειρους,μια ζωη σε αρμονία με τα ζώα τα πουλιά τα δέντρα το πράσσινο,κάθε μέρα ανεβαίνω σε ενα λοφάκι με το σκύλο μου και βλέπουμε το ηλιοβασίλεμα,χρησιμοποιώ εργαλεία,φτιάχνω κατασκευές για τα ζώα μου,πως να τα ταίζω πως να τα ποτίζω,κάνω δοκιμές στα παρτέρια μου,μαζεύω υλικό και ψάχνομαι να τα γεμίσω με σωστό χώμα που θα μου αποδόσει,φτιάχνω κομποστ,αντιμετοπίζω τα λαχανικά σαν παιδια,καθε μέρα τα περιποιούμε τα ποτίζω τα λυπαίνω με τη κοπριά μου,τα ελένγχω για τους φυσικους εχθρούς και οτι δε ξέρω ρωτάω,ποια σύγκριση μπορεί να υπάρχει σε ένα αγοραστό μπρόκολο με ένα μπρόκολο που το φύτεψες και το περιποιήθηκες για 3 μήνες?καμια!το πρώτο το πετάς άμα τύχει και σου περισσέψει στο ψυγείο ,το δεύτερο το φυλας σαν θυσαυρό στο ψυγείο σου,το ψυγείο μου και το κελαρι μου ειναι το θυσαυροφυλακειο μου
    Ψυχαγωγία υπερπαραγωγής, κάθε μέρα είμαι θεατής σε κατι καινούργιο,τις προάλες είδα μάχη μεταξύ κρεμυδοφάγου και μιας σφίγγας,ζουρίδα να κυνηγάει ποντικό,κάθομαι τα βραδυα στη φωτια, κουκουβάγιες κάθονται παρέα στα κλαδιά της καρυδιάς,κάθε μέρα βλέπω αετούς (μου εχουν αρπαξει μερικα μικρα κοτόπουλα αλλα δε πειράζει),ηλιοβασιλέματα και απίστευτα χρώματα στους ουρανούς,τραγούδια απο πουλιά γρύλους αφορδακούς (βατραχια),ο χαλαρωτικός ήχος του ποταμού κάθε μέρα στα αυτιά μου καθώς περιποιουμε τα παρτέρια μου,φτιαχνω τα δέντρα μου κτλ. (η κοπέλα μου πληρώνει καθε μήνα 40 ευρω στη σχολή γιόγκα ακούγοντας νερά να τρέχουν και τιτιβίσματα πουλιών σε «κονσερβα» μέσα από ένα laptop…),καθόμαστε παρέες με όργανα συχνά πυκνά και τραγουδάμε,στο τραπέζι τα πάντα και τα περισσότερα δικά μας καθαρής παραγωγής,απίστευτετα κρασιά και ρακί που δε τα βρίσκεις στις καλύτερες κάβες!μια ζωη παραμυθένια μια ζωη ποιοτική,παράδεισος.
    Σκέφτομαι συχνά τον παππού μου,και αν κάνω και εγω κάποτε εγγόνια,ισως και αυτα ειναι καλομαθημένα ,γιατι ολα είναι κύκλος,αν δυσανασχετίσουν για το πρωινό τους αυτό που θα τους πω?

    Ε ΡΕ ΚΡΙΣΗ ΠΟΥ ΣΑΣ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ
    Με εκτίμηση
    “INTOTHEWILD”

  5. Καλημέρα Γιάννη,

    ΄Αμα δεν ήτανε h Σοφία, ούτε που θα διάβαζα, αυτό τo βίβλιο. Τo αγόρασα στoν
    Πάπυρο, στhν Απλωταριά, και

    άρχισα να τo διαβάζω. Μα, τί ήταν αυτά;

    Δεν καταλαβαίνα τίποτα, βλέπεις. Ποιός ήταν αυτός που μιλούσε; Δεν ήταν
    ιερέας. Καί
    αυτός  ο τίτλος; “ηλιος με δόντια “, τί σημαίνει;
    Μία, δύο,τρείς φορές, δοκίμασα, καημένε μου, τίποτα. Το άφησα όλον τoν
    χειμώνα. Γιατί το είχα αφήσει στό Νεοχώρι το βιβλίο, δεν τo επήρα στhν Γαλλία.
    Τoν επόμενο χρόνο, σκέφτηκα:”τo αγόρασα, πρέπει να τo διαβάσω. Αυτό είναι
    νόμος
    απαράβατος”.
    Αλλά ήταν πολύ δύσκολο, γιατί είναι πονηρός αυτός ο συγγραφέας, δεν
    μεταφράζει τα χιώτικα, κι εγώ, η καημένη, πρέπει να βρώ κάποιον να το
    μεταφράσει. Στις παραλίες, έψαχνα κάποιον που δεν φαίνονταν(για) τουρίστας να
    τον
    ρωτήσω.
    Τέλος πάντων, το διάβασα ολωσδιόλου. Και το κατάλαβα και μου άρεσε πολύ. Και
    έμαθα την ιστορία της Θάλειας που είναι η θεία του   φίλου μας, του Αντώνη.
    Και μετά, διάβασα “Η άλωση της Κωνσταντίας” και μου άρεσε ακόμα πιο πολύ,
    τόσο
    πολύ που το διάβασα δυο φόρες και μετά “Το μάτι του Θεού” και “Η δεξιά τσέπη
    του ράσου”.
    Τώρα, είμαι στην Γαλλία, για το χειμώνα και κρατώ το “λαγού μαλλί” να
    το διαβάσω όταν θα χιονίσει,  να ταξιδέψω λίγο στην αγαπημένη Χίο, να
    συναντήσω
    τον κόσμο του χωριού, να νιώθω την πνοή και το πνεύμα του νησιού.

    Πριν από δεκατέσσερα χρόνια, πρώτη φορά  φτάσαμε στην  Χίο και ακούσαμε μία
    συναυλία
    του Παντελή Θαλασσινού και είδαμε όλο τον κόσμο να τραγουδάει μαζί και
    είμασταν πολύ συγκινημένοι* .Και αποφασίσαμε, με τον άνδρα μου, να αγοράσουμε
    το ερείπιο που είδαμε, να γίνεται ένα ωραίο σπιτάκι για τις διακοπές.

    Τώρα, είμαστε λίγο Χιώτες καί αγαπούμε πολύ τους καλλιτέχνες που ξέρουν να
    δίνουν
    ζωή και ελπίδα στήν πατρίδα τους και αγωνίζονται για το μέλλον της. Ευχαριστώ
    πολύ και συγκινηθήκαμε πολύ
    Françoise Allombert

  6. Σε διαβάζω καιρό τώρα. Είπα να σου στείλω τα παρακάτω άρθρα (αν δεν τα έχεις διαβάσει). Ευχαριστώ.
    Τα θηλυκά οικόσιτα πτηνά του Μπουτάν αποκτούν την ελευθερία τους αφού, με εντολή της κυβέρνησης, θα απαγορεύεται πλέον να μένουν σε κλουβιά. «Ο εγκλεισμός των πτηνών σε στενά κλουβιά και η χρησιμοποίηση των αβγών που γεννούν αντίκεινται στη βουδιστική φιλοσοφία», δήλωσε ο Τάσι Ντόρτζι, ο επικεφαλής κτηνίατρος του υπουργείου Γεωργίας του μικρού βασιλείου.

    Η απόφαση της κυβέρνησης στοχεύει επίσης στο να περιοριστεί η πτηνοτροφία σε μεγάλη κλίμακα η οποία είναι αντίθετη στο κοινωνικοοικονομικό μοντέλο ανάπτυξης που ακολουθεί η χώρα, πρόσθεσε.

    Περίπου το 59% των 740.000 κατοίκων του Μπουτάν εξαρτάται από τη γεωργία και την κτηνοτροφία για να εξασφαλίσει τα προς το ζειν.

    Η απόφαση για ελεύθερη διαβίωση των πτηνών ελήφθη στις αρχές Ιουλίου αλλά οι αρχές περίμεναν μια “ευοίωνη” μέρα, την 13η ημέρα του έκτου βουδιστικού μήνα, για να την ανακοινώσουν. Σύμφωνα με αυτήν, κότες, γαλοπούλες, πάπιες, χήνες και φραγκόκοτες που εκτρέφονται για τα αβγά τους δεν θα πρέπει να ζουν σε κλουβιά που τις εμποδίζουν να τεντώσουν τα φτερά τους ή να συμπεριφερθούν με βάση τα φυσικά ένστικτά τους.

    «Συνήθως οι πτηνοτροφικές μονάδες σε όλο τον κόσμο στοιβάζουν εκατομμύρια κότες σε τόσο μικρά κλουβιά που τα πουλιά δεν μπορούν ούτε καν να ανοίξουν τα φτερά τους. Τέτοιος ακραίος περιορισμός τα εμποδίζει να εκφράσουν τα σημαντικά ένστικτά τους», τονίζει σε ανακοίνωσή της η οργάνωση για τα δικαιώματα των ζώων Humane Society International, επαινώντας την κυβέρνηση του Μπουτάν γιατί θέτει υψηλά πρότυπα προς μίμηση.

    Το Μπουτάν είναι μια από τις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες του κόσμου αλλά έχει κερδίσει τον θαυμασμό γιατί μεταμόρφωσε την οικονομία της, που βασίζεται στη γεωργία και τον τουρισμό, σε δυναμικό κομμάτι, παρουσιάζοντας ανάπτυξη 6% το 2011. Οι αρχές έχουν αντικαταστήσει επίσης το ΑΕΠ –το παραδοσιακό μέτρο εθνικής ευημερίας– από μια μονάδα που την αποκαλούν Ακαθάριστη Εθνική Ευδαιμονία (ΑΕΕ). Για τον υπολογισμό της ΑΕΕ εξετάζουν παράγοντες όπως την ψυχική υγεία, την εκπαίδευση, την πολιτιστική ποικιλομορφία και την ανεκτικότητα, τη ζωτικότητα των κοινοτήτων, το βιοτικό επίπεδο και την καλή διακυβέρνηση.

    Πηγή: Μπουτάν: Απαγορεύτηκε ο εγκλεισμός των πτηνών σε κλουβιά γιατί αντίκειται στη βουδιστική φιλοσοφία | iefimerida.gr http://www.iefimerida.gr/node/61980#ixzz2uXHo3pQD

    Το Μπουτάν, που αντί για το ΑΕΠ χρησιμοποιεί το μοντέλο της Ακαθάριστης Εγχώριας Ευτυχίας για να μετρήσει την ευημερία των 700.000 κατοίκων του, φιλοδοξεί να γίνει λίγο πιο «καθαρό» και ευτυχισμένο εκμηδενίζοντας τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που παράγει. Έτσι, έπειτα από μια σειρά άλλων μέτρων, το μικρό βασίλειο των Ιμαλαΐων ετοιμάζεται να υποδεχθεί τα ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα.
    Η κυβέρνηση του Μπουτάν υπέγραψε συμφωνία με τη Nissan, τα ηλεκτροκίνητα Leaf της οποίας θα αντικαταστήσουν τα συμβατικά οχήματα του κυβερνητικού στόλου, καθώς και τα ταξί στην πρωτεύουσα Θίμφου. Παράλληλα, ο ιαπωνικός όμιλος θα εγκαταστήσει σταθμούς ταχείας φόρτισης σε ολόκληρη τη χώρα για να υποστηρίξει τους νέους στόλους.
    Σύμφωνα με το διευθύνοντα σύμβουλο της Nissan, η συμφωνία αφορά σε πρώτη φάση την αποστολή εκατοντάδων οχημάτων, τα οποία ωστόσο ο ίδιος προέβλεψε ότι στο μέλλον θα γίνουν χιλιάδες. Ο Κάρλος Γοσν ταξίδεψε μέχρι το Μπουτάν την περασμένη εβδομάδα, με αφορμή και τα γενέθλια του βασιλιά Κεσάρ, στον οποίο προσέφερε ως δώρο δύο Leaf.
    «Ως παγκόσμιοι πρωτοπόροι στις μηδενικές εκπομπές και κατασκευαστές του ηλεκτροκίνητου οχήματος με τις μεγαλύτερες πωλήσεις, πιστεύουμε και θα υποστηρίξουμε το επαναστατικό όραμα του Μπουτάν για τις μεταφορές του», ανέφερε σε γραπτή ανακοίνωση ο Γοσν. «Θα χρησιμοποιήσουμε επίσης την ευκαιρία να προμηθεύσουμε Nissan Leaf και σταθμούς ταχείας φόρτισης στο Μπουτάν, προκειμένου να δείξουμε πώς η αγορά των ηλεκτροκίνητων οχημάτων μπορεί να προσαρμοστεί σε αναδυόμενες αγορές πλούσιες σε καθαρή ενέργεια.»
    Το Μπουτάν παράγει άφθονη υδροηλεκτρική ενέργεια, από την οποία ωστόσο κρατάει μόνο το 5% για να καλύψει τις δικές του ανάγκες και εξάγει το υπόλοιπο 95% σε άλλες χώρες, κυρίως στην Ινδία. Την ίδια ώρα εισάγει σχεδόν το σύνολο των καυσίμων που χρησιμοποιεί στις μεταφορές.
    Προκειμένου να ενθαρρύνει την υιοθέτηση των πλήρως ηλεκτροκίνητων οχημάτων, εξετάζει τώρα το ενδεχόμενο εξαίρεσής τους από ορισμένους φόρους, αλλά και την εφαρμογή ενός προγράμματος δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, το οποίο θα παρέχει ειδικά προνόμια στους ιδιοκτήτες τους.
    Πηγή: Ναυτεμπορική

  7. εξαιρετικό…‏

    Ζίγκμουντ Μπάουμαν: δεν είναι κρίση, είναι αναδιανομή πλούτου

    Η Ελλάδα και η Νότια Ευρώπη διέρχονται μια παρατεταμένη οικονομική κρίση και δέχονται συνέχεια σκληρά μέτρα λιτότητας. Ποια είναι η γνώμη σας για αυτά που συμβαίνουν;
    Τα μέτρα συνδέονται με τα δάνεια που ζητούνται.
    Είναι σημαντικό όμως να δει κανείς για ποιο σκοπό χρησιμοποιούνται τα δάνεια που δίνονται στην Ελλάδα.
    Αν χρησιμοποιούνται για ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, τότε απλά τρέφεται η ρίζα του προβλήματος και οι πολιτικές λιτότητας θα συνεχιστούν αμείωτες.
    Οι οικονομικές κρίσεις έχουν να κάνουν όχι με καταστροφή του πλούτου, αλλά με αναδιανομή του.
    Σε κάθε κρίση υπάρχουν πάντα κάποιοι που κερδίζουν περισσότερα χρήματα σε βάρος των άλλων.
    Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, μετά την κρίση έχει παρατηρηθεί μια αργή ανάκαμψη, όμως το 93% του επιπλέον ΑΕΠ που δημιουργήθηκε κατέληξε μόνο στο 1% του πληθυσμού.

    Στα βιβλία σας έχετε πολλές φορές αναφερθεί στον καταναλωτισμό της σύγχρονης, μετανεωτερικής κοινωνίας. Σε τι βαθμό υπάρχει συμβατότητα μεταξύ καταναλωτισμού και μέτρων λιτότητας;
    Μέχρι το 1970, υπήρχε μια κυρίαρχη κουλτούρα αποταμίευσης και οι άνθρωποι δεν ξόδευαν χρήματα αν δεν τα είχαν προηγουμένως κερδίσει. Μετά το 1970, και με τη συνδρομή πολιτικών, όπως ο Ρέϊγκαν, η Θάτσερ και θεωρητικών όπως ο Φρίντμαν, το καπιταλιστικό σύστημα αντιλήφθηκε ότι υπήρχε παρθένο έδαφος που μπορούσε να κατακτηθεί.
    Η Ρόζα Λούξεμπουργκ ήταν αυτή που είχε πει ότι ο καπιταλισμός αναζωογονείται μέσω νέων παρθένων περιοχών.
    Αλλά προέβλεψε λανθασμένα ότι όταν το σύστημα κατακτήσει όλα τα παρθένα εδάφη θα καταρρεύσει.
    Αυτό που δεν προέβλεψε ήταν ότι ο καπιταλισμός θα αποκτούσε την ικανότητα να δημιουργεί τεχνητές παρθένες περιοχές και να τις κατακτά.
    Μία από αυτές είναι οι άνθρωποι που δεν έχουν χρέη. Έτσι εφευρέθηκαν οι πιστωτικές κάρτες.
    Διαμορφώθηκε λοιπόν μια κουλτούρα διαφορετική από αυτή της αποταμίευσης.
    Τώρα πλέον μπορούσε κανείς να ξοδεύει χρήματα που δεν είχε αποκτήσει.
    Η φάση μεγάλης οικονομικής ανάπτυξης, που διήρκεσε από τα μέσα της δεκαετίας του ’70 μέχρι τις αρχές του 21ου αιώνα, βασίστηκε σε αυτήν ακριβώς την πίεση για δανεισμό.
    Κι όταν κανείς χρωστούσε η αντίδραση των τραπεζών δεν ήταν, όπως παλιότερα, να στείλουν τον κλητήρα, αλλά το αντίθετο: έστελναν ένα πολύ ευγενικό γράμμα, με το οποίο προσέφεραν ένα νέο δάνειο για να αποπληρωθεί το προηγούμενο χρέος!
    Αυτό συνεχίστηκε για τριάντα χρόνια, μέχρι που ο Κλίντον εισήγαγε τα ενυπόθηκα δάνεια υψηλού κινδύνου που σήμαινε ότι ακόμη και οι άνθρωποι που δεν μπορούσαν να καλύψουν τα έξοδά τους με τα έσοδα μπορούσαν να πάρουν στεγαστικά δάνεια κλπ.
    Τελικά αυτή η κατάσταση έφτασε στο απροχώρητο και έτσι δημιουργήθηκε η χρηματοπιστωτική κρίση.
    Παρόλα αυτά, η καπιταλιστική οικονομία φαίνεται να αντέχει.
    Είχαμε, για παράδειγμα, το κίνημα Καταλάβετε τη Wall Street, το οποίο έτυχε μεγάλης προσοχής από τα ΜΜΕ σε όλον τον κόσμο.
    Στο μόνο μέρος που δεν έγινε αισθητό ήταν στην ίδια τη Wall Street, η οποία λειτουργεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο!
    Και αυτό είναι το πρόβλημα.
    Κυριαρχεί η ιδέα, στο μυαλό της κας Μέρκελ και των άλλων πολιτικών, ότι ο μόνος τρόπος είναι να υποστηρίζονται οι τράπεζες για να μπορούν να δίνουν περισσότερα δάνεια.
    Αλλά αυτή είναι μια πολύ κοντόφθαλμη πολιτική, αφού αυτή η παρθένα περιοχή του καπιταλισμού έχει πια εξαντληθεί: Οποιοσδήποτε μπορούσε να χρεωθεί, έχει χρεωθεί!
    Ακόμα και τα εγγόνια σας είναι ήδη χρεωμένα, δεν υπάρχει αμφιβολία.
    Θα πληρώνουν αυτά τα τριάντα χρόνια καταναλωτικού οργίου.
    Κι ενώ στην αρχή η παρθένα περιοχή των ανθρώπων που χρεώνονται απέφερε τεράστια κέρδη, βαθμιαία τα κέρδη αυτά λιγόστεψαν και τώρα είναι μηδαμινά, σύμφωνα με το νόμο της φθίνουσας απόδοσης.
    Αυτό που γινεται στην Ελλάδα τώρα είναι ότι η χώρα επενδύει σε φαντάσματα, αυτό ακριβώς είναι οι τράπεζες που δίνουν δάνεια!

    Ποια είναι η διέξοδος, αν, όπως είπατε σε μια ομιλία σας, «έχει το μέλλον Αριστερά»;
    Μού ζητάτε να απαντήσω ένα ερώτημα το οποίο πολύ πιο έξυπνοι άνθρωποι, όπως ο Στίγκλιτς, δυσκολεύονται να απαντήσουν.
    Είναι πολύ δύσκολο να βρεθούν ριζικές λύσεις.
    Κι εκείνο που με ανησυχεί, είναι ότι μεταξύ των πολιτικών θεσμών που έχουμε στη διάθεση μας δεν υπάρχει ούτε ένας που να είναι σε θέση να παράσχει μακροπρόθεσμες λύσεις.
    Ολες οι κυβερνήσεις υπόκεινται στους, κατά τον R.D.Laing[1], διπλούς δεσμούς, που στην περίπτωση των κυβερνήσεων, για να χρησιμοποιήσω μια αναλογία, συνίστανται στις πιέσεις που δέχονται.
    Από τη μία για να επανεκλεγούν πρέπει να αφουγκράζονται τα αιτήματα του λαού, εκούσια ή ακούσια, και να υποσχεθούν την ικανοποίησή τους.
    Από την άλλη, όλες οι κυβερνήσεις, δεξιές κι αριστερές,αδυνατούν να τηρήσουν τις προεκλογικές τους δεσμεύσεις λόγω των χρηματιστηρίων και των τραπεζών.
    Για παράδειγμα, όταν η κυρία Μέρκελ και ο κύριος Σαρκοζί συναντήθηκαν μια Παρασκευή να διαβουλευτούν για το μνημόνιο της Ελλάδας, έλαβαν και κοινοποίησαν κάποιες αποφάσεις και έτρεμαν όλο το σαββατοκύριακο μέχρι να ανοίξουν τα χρηματιστήρια τη Δευτέρα.
    Δεν ξέρω αν η άποψη του Laing είναι σωστή ή λάθος ως προς την οικογένεια, αλλά θεωρώ ότι έχω δίκιο όταν υποστηρίζω πως ισχύει στην περίπτωση των κυβερνήσεων.
    Ο κόσμος ψηφίζει από απογοήτευση. Εχουμε ολοένα και πιο συχνές εναλλαγές Δεξιάς και Αριστεράς.
    Στα πλαίσια της ίδιας κρίσης, ο αριστερός Θαπατέρο ηττήθηκε από τον δεξιό Ραχόι στην Ισπανία, ενώ στη Γαλλία ο δεξιός Σαρκοζί αντικαταστάθηκε από τον σοσιαλιστή Ολάντ.
    Αυτό ακριβώς εννοώ με τον όρο διπλοί δεσμοί.
    Από τη μία η πίεση του εκλογικού σώματος και από την άλλη το παγκόσμιο κεφάλαιο, χρηματιστήρια, τράπεζες, επενδυτές, που υπερβαίνουν οποιαδήποτε κυβέρνηση.
    Μέχρι και οι ΗΠΑ είναι καταχρεωμένες.
    Φαντάζεστε να ζητήσουν οι δανειστές της αμερικανικής κυβέρνησης άμεση εξόφληση του χρέους;
    Η αμερικανική οικονομία θα καταρρεύσει εν ριπεί οφθαλμού.
    Σε συνθήκες διπλών δεσμών, τόσο στην ψυχολογία όσο και στην μακροοικονομία, δεν υπάρχει επιτυχής διαφυγή.
    Πρέπει να αλλάξει το σύστημα εκ βάθρων και αυτό χρειάζεται χρόνο.

    Ναι, χρειάζεται ριζική λύση. Ποιά η γνώμη σας για τα κινήματα στη Νότια Ευρώπη; Εμείς ελπίζουμε πως τα κινήματα βάσης φαίνονται να ενισχύονται ολοένα. Είναι η πρώτη φορά, που στην Ελλάδα παρατηρούνται ομοιότητες με τα μέσα της δεκαετίας του ’70, μετά την πτώση της δικτατορίας. Υπάρχει συσπείρωση των πολιτών και νομίζουμε πως είναι πολύ καλός οιωνός και ελπιδοφόρος.
    Είναι η μόνη ελπίδα.
    Στο «Ημερολόγιο μιας κακής χρονιάς» ο Νοτιοαφρικανός συγγραφέας Κούτσι επανεξετάζει τις βασικές αρχές που διέπουν τη σκέψη μας, τα θεμέλια του στοχασμού μας που θεωρούνται δεδομένα.
    Ο αρχαίος ελληνικός όρος είναι «δόξα» και υποδηλώνει τις ιδέες με βάση τις οποίες σκεπτόμαστε, που όμως δεν αμφισβητούμε (ΣτΜ «δοξασία» στα νέα ελληνικά).
    Μας διευκολύνουν να κατανοήσουμε τι γίνεται γύρω μας ή τουλάχιστον έτσι νομίζουμε, αλλά δεν υπόκεινται σε έλεγχο.
    Τις αποδεχόμαστε σιωπηρά. Ο Κούτσι τις θέτει σε αμφισβήτηση.
    Και λέει λοιπόν: «Αν θέλουμε πόλεμο, τον έχουμε. Αν επιθυμούμε ειρήνη, μπορούμε να την αποκτήσουμε. Αν αποφασίσουμε πως τα έθνη πρέπει να δρουν σε καθεστώς ανταγωνισμού και όχι φιλικής συνεργασίας, αυτό θα γίνει».
    Επομένως, κάθε αλλαγή είναι εφικτή.

    Είναι θέμα πολιτικής βούλησης…
    Στη θέση των ιδιωτικών επιχειρήσεων, μπορούμε να έχουμε συνεταιρισμούς.
    Oταν έκανα τη διατριβή μου για υφηγεσία στο LSE, το θέμα μου ήταν η κοινωνιολογική ανάλυση του βρετανικού εργατικού κινήματος.
    Πώς από την παρακμή του στο τέλος του 19ου αιώνα εδραιώθηκε και απέκτησε ισχύ τον 20ο.
    Δεν έγινε χάρη στις τράπεζες, ούτε χρηματοδοτήθηκε από ιδρύματα.
    Ενισχύθηκε όμως από το συνεταιρισμό καταναλωτών Ροτσντέιλ, που ήταν ο πρώτος συνεταιρισμός το 19ου αιώνα.
    Τα μέλη του αποφάσισαν να σταματήσουν να αγοράζουν από τα μαγαζιά, να μην πληρώνουν τους κεφαλαιούχους, αλλά να διανέμουν τα έσοδα του συνεταιρισμού στα μέλη του και στις τοπικές κοινότητες.
    Ο Ροτσντέιλ δεν ήταν ο μόνος, υπήρχαν κι άλλοι. Υπήρχαν τα ταμεία αλληλοβοήθειας, που με μια μικρή συνδρομή, τα μέλη σε περίπτωση δυσκολίας μπορούσαν να δανειστούν χρήματα και να μην καταφύγουν στην τράπεζα.
    Αυτά τα ταμεία δεν ήταν κερδοσκοπικά.
    Επομένως δεν είναι αποκύημα της φαντασίας του Κούτσι αλλά εφικτό το να γίνουν αλλαγές.
    Προΰποθέτουν όμως επανάσταση στο επίπεδο της κουλτούρας και νοοτροπίας.

    Στην Ελλάδα της κρίσης υπάρχουν παρόμοιες πρωτοβουλίες των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, που παρακάμπτουν το μεσάζοντα και αγοράζουν από τους παραγωγούς και πωλούν σε τιμές κόστους απευθείας στους καταναλωτές. Μόνο έτσι μπορούν να αντεπεξέλθουν οι πολίτες , των οποίων η αγοραστική δύναμη έχει μειωθεί στο μισό από τις αλλεπάλληλες περικοπές. Πρόκειται για έγκλημα…
    Αν τελικά η αλλαγή νοοτροπίας έχει αρχίσει, είναι μια αργή και μακροπρόθεσμη διαδικασία, που πρέπει να υπερνικήσει ισχυρότατους αντιπάλους.
    Ετσι όταν μιλάμε για λύσεις, το μείζον πρόβλημα δεν είναι το να βρούμε το τι είναι αναγκαίο να γίνει.
    Σ’ αυτό εύκολα μπορούμε να πετύχουμε σύγκλιση απόψεων.
    Το θέμα είναι το ποιός θα το κάνει.

    Μήπως οι αγανακτισμένοι πολίτες;
    Σίγουρα όχι τα πολιτικά κόμματα, οποιασδήποτε απόχρωσης.
    Ούτε οι κυβερνήσεις, που δεν ελέγχουν την οικονομία, οι δυνάμεις τις οποίας είναι παγκόσμιες.
    Τα κράτη είναι εξ ορισμού υποχρεωμένα να δρουν στα πλαίσια της επικράτειάς τους.
    Η οικονομία δεν ασχολείται πλέον με το τοπικό επίπεδο, τη νομοθεσία του τόπου, τις προτιμήσεις ή σύστημα αξιών των κατοίκων του.
    Μόλις διαπιστωθεί σύγκρουση, παίρνουν τους laptop, τα i-pad και i-phones και μετακομίζουν σε χώρες σαν το Μπανγκλαντές, όπου βρίσκουν απρόσκοπτη πρόσβαση σε εργατικά χέρια που κοστίζουν 2 δολάρια τη μέρα.
    Υπάρχει αυτό που ο Ισπανός κοινωνιολόγος Μανουέλ Καστέλς αποκαλεί «χώρο των ροών» (space of flows).
    Εκατομμύρια δολλάρια μεταφέρονται ελεύθερα με το πάτημα ενός πλήκτρου στον υπολογιστή.
    Έτσι λοιπόν, από τη μια μεριά έχουμε την εξουσία, που είναι απελευθερωμένη από τον πολιτικό έλεγχο και από την άλλη έχουμε την πολιτική, που συνεχώς πάσχει από έλλειμα εξουσίας, μια και η εξουσία εξατμίζεται στον χώρο των ροών.

    Εννοείτε ότι η πολιτική είναι τοπική, ενώ η εξουσία παγκόσμια…
    Ακριβώς. Και ο πιο αδύναμος κρίκος δεν είναι η κοινότητα, η πόλη ή οποιαδήποτε άλλη μορφή τοπικότητας, αλλά το ίδιο το κράτος, που είναι παγιδευμένο μεταξύ δύο πυρών, του έθνους από τη μια και των αγορών από την άλλη.
    Και οι πρωτοβουλίες που αναφέρατε γεννιούνται στο υπο-εθνικό επίπεδο.
    Οι θεσμοί του εθνικού επιπέδου (κόμματα, κυβέρνηση, βουλή κλπ) δε μπορούν ν’αντεπεξέλθουν στη διπλή αυτή πίεση.
    Οι πολίτες στην προσπάθεια τους να προστατευθούν από τις επιπτώσεις αυτών των ανώνυμων δυνάμεων της αγοράς αντιδρούν με τον παραδοσιακό τρόπο, δηλαδή οργανώνονται με γνωστούς τους, γείτονες, με όλους αυτούς με τους οποίους αντιλαμβάνονται από κοινού, πως η βελτίωση του τόπου τους θα έχει θετικό αντίκτυπο σε όλους και δεν είναι ανταγωνιστικό παιχνίδι με νικητές και ηττημένους.

    Γίνεται στις μέρες μας συχνά λόγος για δίκτυα…
    Ξέρετε, αντιμετωπίζω τον όρο αυτον με δυσπιστία.
    Τα δίκτυα έχουν να κάνουν με την επικοινωνία και η επικοινωνία περικλείει ταυτόχρονα τη δυναμική της σύνδεσης και τη δυναμική της αποσύνδεσης.
    Προτιμώ να μιλώ για κοινότητα, γιατί αυτός ο όρος εμπεριέχει την έννοια της δέσμευσης, κάτι που δεν ισχύει στην περίπτωση των δικτύων.
    Σήμερα, μπορεί κανείς να έχει εκατοντάδες φίλους σε ένα online δίκτυο και απλά κάποια στιγμή να σταματήσει να επικοινωνεί με κάποιους, χωρίς να χρειαστεί καν να εξηγήσει γιατί ή να ζητήσει συγγνώμη.

    Στις τελευταίες εκλογές στην Ελλάδα, ο ΣΥΡΙΖΑ πέτυχε ποσοστό περίπου 27% για πρώτη φορά στην ιστορία. Η δέσμευσή του είναι ότι θα σταματήσει την αποπληρωμή του χρέους και τα μέτρα λιτότητας που έχουν επιβληθεί.
    Από μια άποψη ήταν ευτυχής συγκυρία που η Αριστερά δε μπόρεσε να γίνει κυβέρνηση.
    Μπορώ να φανταστώ τη δυσκολία της θέσης της απέναντι σε πολιτικές που έχουν επιβληθεί, όχι από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά από τις ανώνυμες δυνάμεις της αγοράς.
    Όσο ισχυρή θέληση και καλή οργάνωση και να έχουν τα κόμματα, δε νομίζω ότι μπορούν να καταφέρουν κάτι αν δεν αλλάξει το σύστημα.
    Όπως ανέφερα, εκείνο που παρατηρείται σήμερα είναι η αποκοπή της εξουσίας από την πολιτική.
    Ως εξουσία αντιλαμβάνομαι την ικανότητα να κάνει κανείς κάποια πράγματα.
    Ως πολιτική αντιλαμβάνομαι την ικανότητα να αποφασίζει κανείς τι πρέπει να γίνει.
    Παλιότερα, το ζητούμενο ήταν να επιβάλλει κανείς τη δική του πολιτική ατζέντα.
    Ήταν δεδομένο ότι το κράτος θα υλοποιούσε την όποια ατζέντα.
    Σήμερα, τα πράγματα είναι διαφορετικά.
    Δεν εννοώ ότι το κράτος είναι τελείως ανίσχυρο, αλλά ότι έχει περιορισμένα περιθώρια ελιγμών.
    Έτσι, μπορεί π.χ. να αποφασίσει ποιούς θα φορολογήσει περισσότερο, αλλά δεν έχει λόγο στα μεγάλα προβλήματα.
    Όλοι οι πολιτικοί θεσμοί που δημιουργήθηκαν μεταπολεμικά βασίζονταν στην αντίληψη ότι το κράτος είναι ικανό να διαχειριστεί την οικονομία, την άμυνα, όπως και τις πολιτισμικές νόρμες μιας κοινωνίας.
    Αλλά τώρα πια η ιδέα της εθνικής κυριαρχίας αποτελεί αυταπάτη, αφού δεν υπάρχει ούτε ένα έθνος που να είναι κυρίαρχο.
    Ακόμη και πολύ θαραλλέοι πολιτικοί, όπως ο Λούλα στη Βραζιλία, χρειάζεται να παρακολουθούν τις αντιδράσεις των αγορών όταν υιοθετούν τη μια ή την άλλη πολιτική.
    Αντίθετα, κυριαρχούν τα χρηματιστήρια που δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να παρακολουθούν τις ισοτιμίες των νομισμάτων κι όταν εντοπίσουν μια αδυναμία να τη διογκώνουν μέχρι να πάρει διαστάσεις τεράστιου προβλήματος μέσω των ΜΜΕ και της πληροφορικής, ώστε να οδηγήσουν σε πτώση των μετοχών και υποτιμήσεις και να δημιουργήσουν συνθήκες κερδοσκοπίας για το μεγάλο κεφάλαιο.

    Πώς μπορεί να επέλθει η αλλαγή; Πώς είναι δυνατόν το σύστημα της αγοράς να παραμένει τόσο σταθερό σ’ένα περιβάλλον γενικής ρευστότητας, για να χρησιμοποιήσουμε δικούς σας όρους;
    Όπως σάς είπα, δε βλέπω κάποια αρχή ικανή να επιβάλει κάτι διαφορετικό και πιστεύω ότι για να υπάρξει θα περάσουν δεκαετίες, δεν είναι κάτι που θα εμφανιστεί μέχρι τις επόμενες εκλογές.
    Η μόνη ριζική λύση που βλέπω είναι να εδραιωθεί ένας τρόπος ζωής που θα καταστήσει το υπάρχον σύστημα έκπτωτο.
    Δηλαδή, να σταματήσει το σκεπτικό τού να δανείζεται κανείς για την απόκτηση αυτοκινήτου ή σε επίπεδο κρατών το να καταφεύγουν σε δανεισμό για να μειώσουν τους φόρους για τους πολύ πλούσιους, και να υιοθετηθεί ένας τρόπος ζωής, που θα παρέχει σε κάποιο βαθμό ασφάλεια σε όλους.
    Σε τέτοιο περιβάλλον οι κερδοσκόποι δεν μπορούν να κάνουν πολλά πράγματα.

    Δηλαδή ένας αντικαταναλωτικός τρόπος ζωής.
    Ακριβώς. Το μισό πρόβλημα είναι ο υπερβολικός, καταναλωτισμός της σπατάλης, που κυριαρχεί.
    Γι’ αυτό και κανένα επίδοξο κόμμα εξουσίας δεν υπόσχεται στους ψηφοφόρους πως θα πατάξει τον καταναλωτισμό.
    Δεν μιλάμε φυσικά για λιτότητα, αλλά για αλλαγή νοοτροπίας και τρόπου ζωής με έμφαση στην ικανοποίηση των αναγκών και όχι την ικανοποίηση των καταναλωτών.
    Ο κόσμος τότε δε θα σπαταλάει χρήματα για την απόκτηση διάφορων gadgets, όπως για παράδειγμα το να αγοράζεις καινούριο κινητό, χωρίς το παλιό να έχει βλάβη…

    Αυτό γίνεται γιατί οι κατασκευαστές των gadgets διασφαλίζουν ότι μόλις εισαχθεί το νέο μοντέλο μιας συσκευής τα παλιότερα θα γίνουν παρωχημένης τεχνολογίας και αυτό ακριβώς τονίζουν όταν τα διαφημίζουν. Τέτοια τεχνάσματα χρησιμοποιούν για να παγιδεύουν τους καταναλωτές.
    Φυσικά.
    Τα διαφημιστικά κόλπα αρχίζουν από τις διαφημίσεις στην παιδική τηλεόραση, όταν π.χ. τα νέα μοντέλα αθλητικών παπούτσιών παρουσιάζονται με τέτοιον τρόπο, που κάνει τα παιδιά να αισθάνονται πως θα γίνουν ρεζίλι στο σχολείο αν εμφανιστούν με παλιότερα.
    Μ’αυτόν τον τρόπο ασκούνται πιέσεις από παντού και απαιτείται θάρρος και αντοχή για να αντισταθεί κανείς στον καταναλωτισμό. Κάποιοι το κατορθώνουν και δημιουργούνται μικροί πυρήνες, όπως για παράδειγμα στην Ιταλία υπάρχει το κίνημα slow food, που έχει εξαπλωθεί σε 160 χώρες.
    Ή το Cittaslow, που αποσκοπεί στην επιβράδυνση του ρυθμού ζωής στα αστικά κέντρα και στη διασφάλιση της ποιότητας ζωής αντί για την ποιότητα της κατανάλωσης.
    Τέτοιες πρωτοβουλίες, αποτελούν «νησάκια» σε ένα αρχιπέλαγος.
    Από αυτό το σημείο ως τη ριζική αλλαγή νοοτροπίας είναι μακρύς ο δρόμος.
    Με παρηγορεί όμως η σκέψη πως κάθε πλειοψηφία στην ιστορία ξεκίνησε ως μειοψηφία κι έτσι το ίδιο μπορεί να συμβεί και με τις κινήσεις που αναφέραμε. Δεν έχω δυστυχώς άλλο όραμα να σας προσφέρω.

    Ποιός θεωρείτε ότι είναι ο ρόλος των διανοούμενων σε αυτήν την προσπάθεια;
    Η διανόηση έχει γίνει κι αυτή ένα προϊόν που πωλείται και αγοράζεται και αυτό ισχύει για όλους, τόσο συντηρητικούς όσο και προοδευτικούς.
    Παλιότερα, ας πούμε στη δεκαετία του ’30, υπήρχαν διανοούμενοι με κάποιο όραμα, κομμουνιστικό ή ακόμη και φασιστικό.
    Σήμερα, οι διανοούμενοι με όραμα είναι πολύ λίγοι.
    Ο Μισέλ Φουκώ έχει πει ότι δεν υπάρχουν πια ολοκληρωμένοι διανοούμενοι: οι πανεπιστημιακοί στηρίζουν τα πανεπιστήμια, οι καλλιτέχνες τα θέατρα, οι γιατροί τα νοσοκομεία, η κάθε κατηγορία τα δικά της επαγγελματικά συμφέροντα.
    Λείπουν οι διανοούμενοι που θα στοχαστούν με πλαίσιο αναφοράς την ανθρωπότητα ολόκληρη.

    Αυτή η απουσία έχει να κάνει με τη σχετικοποίηση και την εμπορευματοποίηση της γνώσης;
    Οι διαδικασίες της εμπορευματοποίησης, της απορρύθμισης, του ατομισμού χαρακτηρίζουν όλες τις πλευρές της σύγχρονης κοινωνίας.
    Έτσι δεν υπάρχουν πια «κέντρα βάρους», σημεία συνεύρεσης, και «εργοστάσια αλληλεγγύης».
    Όλα είναι σκόρπια, ρευστά.
    Συνεργαζόμαστε στιγμιαία για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος και στη συνέχεια μεταπηδάμε σε κάτι άλλο όταν βαρεθούμε και όχι όταν το πρόβλημα έχει επιλυθεί.
    Δεν υπάρχει αγκυροβόλι.

    Αν λοιπόν, όπως περιγράφετε και στα βιβλία σας, ζούμε πια σε ένα μεταμοντέρνο, ρευστό κόσμο, μια ρευστή μετανεωτερικότητα, ποιά θα είναι η διάδοχη κατάσταση;
    Χρησιμοποιώ, όπως ίσως ξέρετε, τον όρο interregnum, που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον Τίτο Λίβιο για να περιγράψει την κατάσταση στη Ρώμη μετά το θάνατο του Ρωμύλου, που βασίλεψε για 37 χρόνια, όσο ήταν τότε ο μέσος όρος ζωής.
    Μετά το θάνατό του, ελάχιστοι Ρωμαίοι θυμούνταν τη Ρώμη πριν το Ρωμύλο.
    Οπότε επικρατούσε μια κατάσταση τραγικής αβεβαιότητας και έλλειψης προσανατολισμού μέχρι να βρεθεί βασιλιάς.
    Ο Γκράμσι δανείστηκε τον όρο και τον προσάρμοσε για να περιγράψει μια κατάσταση, όπου οι παλιές πρακτικές δεν είναι πια αποτελεσματικές, ενώ νέοι τρόποι δεν έχουν ακόμα εφευρεθεί.
    Είναι εξαιρετικά δύσκολο να προβλέψουμε ποιοί θα είναι αυτοί οι τρόποι. Ίσως σε άλλα σημεία της υδρογείου να έχουν ήδη βρεθεί και να μην το γνωρίζουμε.
    Αυτό το μαθαίνουμε πάντα εκ των υστέρων.
    Στη διάρκεια του 20ου αιώνα, ούτε ένα από τα γεγονότα που άλλαξαν τον ρου της ιστορίας δεν είχε προβλεφθεί.
    Όλα αποτέλεσαν εκπλήξεις και ο κόσμος δεν μπορούσε να πιστέψει, πως συνέβαιναν.
    Οταν μελετούσα την ιστορία του εργατικού κινήματος στη Βρετανία και έκανα έρευνα στα αρχεία της Guardian στο Μάντσεστερ, διαπίστωσα πως ούτε μια φορά μέχρι το 1870 δεν είχε γίνει αναφορά στην βιομηχανική επανάσταση, ούτε στην κοιτίδα της, το Μάντσεστερ.
    Ο κόσμος δεν είχε αντιληφθεί πως ζούσε τη βιομηχανική επανάσταση.
    Επομένως, αν τώρα ζούμε μια μετα-ρευστή επανάσταση, μόνο τα παιδιά σας θα τη συνειδητοποιήσουν.

    Αυτό είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον.
    Ο συμπατριώτης σας Κορνήλιος Καστοριάδης, όταν, λόγω των ριζοσπαστικών του θέσεων, ερωτήθηκε αν στόχος του ήταν να αλλάξει τον κόσμο απάντησε «Ούτε κατά διάνοια. Ποτέ δεν πέρασε από το μυαλό μου να αλλάξω τον κόσμο. Αυτό που επιθυμώ είναι να αλλάξει η ανθρωπότητα από μόνη της, όπως έκανε τόσες φορές στο παρελθόν».
    Αυτή είναι οπτική αισιόδοξου ανθρώπου.

    Την προσυπογράφετε σε τελική ανάλυση;
    Δεν θα προλάβω να το δω, γιατί είναι μακροπρόθεσμο.
    Όμως ελπίζω ο 21ος αιώνας να είναι αφιερωμένος στην επανασύνδεση εξουσίας και πολιτικής, μέσα από συλλογική δράση και κοινούς στόχους.
    Η διάκριση μεταξύ αισιόδοξης και απαισιόδοξης στάσης κατά τη γνώμη μου είναι λογικά εσφαλμένη, αφού δεν εξαντλεί όλες τις πιθανότητες.
    Ποιός είναι ο αισιόδοξος; Όποιος πιστεύει πως ο κόσμος ως έχει εδώ και τώρα, είναι ο καλύτερος δυνατός.
    Ποιός είναι ο απαισιόδοξος; Αυτός που σκέφτεται πως ίσως ο αισιόδοξος να έχει δίκιο.
    Υπάρχει και ο Καστοριάδης μεταξύ των δύο θέσεων, που λέει πως ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός και έλπιζε πως κάποτε θα πραγματοποιηθεί.
    Όσον αφορά στο απώτερο μέλλον, η άποψη του είναι σωστή, όχι όμως όσον αφορά στο άμεσο μέλλον.
    Όσο για μένα, είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος και μακροπρόθεσμα αισιόδοξος.
    Δεν βλέπω ριζοσπαστικές αλλαγές σύντομα, αλλά είμαι σίγουρος, πως είναι στο πρόγραμμα.

  8. Γειάσου γείτονα. Μου αρέσει που βλέπεις από τόσο κοντά τα πράγματα καταφέρνοντας να βλέπεις πάντα πολύ μακριά.
    Συχνά πυκνά, διασχίζω τα κείμενα σου άλλοτε αργά κι άλλοτε βιαστικά
    πιάνει πράσινο η σκέψη μου και περνώ αγκαζέ με την δική σου απέναντι, ανάβει κόκκινο και στέκομαι παρατηρώντας την διαφορετική πινελιά σου μέσα σε χιλιάδες τόνους χρωμάτων.Αναγνωρίσιμη πια.
    Τα πρωινά σ’ ανοίγω πάντα σαν παράθυρο. Τινάζω μαζί σου τη σκόνη της ” πρωτευουσιάνικης νύχτας” .
    Με κουράζουν κατά καιρούς οι θεματικές σου επαναλήψεις αλλά πάντα βρίσκω σ’ αυτές την αλήθεια. Εμπεδώνω το στόχο σου μέσω της γνήσιας ριζοσπαστικής “εμμονής” σου καθώς επανέρχεσαι διαρκώς στον “άνθρωπο καταναλωτή” με σταθερή προσήλωση.
    Από την πράξη στη θεωρία μπορεί τα λόγια να φτουράνε ακόμη.

    Καλή σου μέρα γείτονα Μακριδάκη.

  9. Άλλο ένα πολύ όμορφο βιβλίο. Δεν μπορώ να πω πολλά, δεν έχω τόσο πλούσιο λεξιλόγιο, ( σπούδασα οικονομικά- αριθμούς, όχι λέξεις) . Σε καμαρώνω. Μπράβο σου. Κατερίνα από Δράμα ( προσωρινά Δράμα αλλά πάντα ταγμένη στη Χίο)

  10. Γεια σου Γιαννη, 28 μηνες ακομη……ο υποψηφιος ψαρας Β.Α Αιγαιου και γειτων. Ωραιο αρθρο για την κ.Μανια. Φιλια στην Σ.

  11. Pingback: Εφ’ όλης της ύλης | Γιάννης Μακριδάκης

  12. Αξιότιμε κύριε Μακριδάκη,
    Έμαθα για εσάς από μία κοινή μας φίλη με αφορμή την επίσκεψή σας στην Αθήνα τις προσεχείς ημέρες. Θέλοντας να μάθω λίγα πράγματα για τον ομιλητή που θα παρακολουθήσω, δηλαδή εσάς, επισκέφτηκα την ηλεκτρονική σας σελίδα . Πραγματικά το ενδιαφέρον μου για τις σκέψεις και τις θέσεις σας έγινε εντονότερο ύστερα από αυτό.
    Με στεναχώρησε μονάχα η πίεση που αισθάνεστε να επισκεφτείτε την Αθήνα. Και πράγματι κατανοώ το στρες που σας προκαλεί….μιας και ζω σε αυτή την πόλη. Όμως η φιλοξενία μας ελπίζω να μετριάσει την δυσαρέσκεια σας. Υπάρχουν άνθρωποι εδώ που θέλουν να σας ακούσουν, που εμπνέονται από εσάς.
    Διαβάζοντας το άρθρο σας ” Σαν αερικό ” εμπνεύσατε και έμενα… Τολμώ να σας αφιερώσω λοιπόν ένα μικρό αδόκιμο ποίημα που γεννήθηκε ύστερα από την ανάγνωση αυτού του άρθρου. Ελπίζοντας να σας δώσω ένα ακόμα ευχάριστο κίνητρο για να συνεχίσετε να επισκέπτεστε άσχημες πόλεις με όμορφους ανθρώπους.

    Σαν αερικό

    Στο διάβα μου αντάμωσα
    Μια κίχλη όμορφή
    Κίχλη μαρμαρωμένη
    Από το κρύο στέκουνταν βουβή
    Σαν αερικό πάνω στη γη
    Συνείδηση κρεουργημένη
    Ο νους μου έτρεξε
    Στον ποιητή
    Και στο μικρό ναυάγιο
    Και στο σκαρί του το γερτό
    Στο στόμα του μεγάλου κτήνους,
    Νεκρό, σβησμένο στο αλμυρό νερό.
    Και ελπίζω στην χώρα του Ήλιου
    Να μπορώ τον ήλιο να θωρώ
    Και ελπίζω στη χώρα του ανθρώπου
    Να μπορώ τον άνθρωπο στα μάτια να κοιτώ

  13. Αγαπητέ φίλε Γιάννη, θα ήθελα να σε ρωτήσω σχετικά με την φυσική καλλιέργεια: Έχω ένα μικρό κτήμα με ελιές (περίπου 100 χρόνων) στο Λουτράκι και θα ήθελα να εμβαθύνω στη μέθοδο που χρησιμοποιείς. Έχω δύο ερωτήσεις.
    Κατ’ αρχήν για το φρεζάρισμα: Αν δεν φρεζάρω (με μικρή, χειροκίνητη φρεζούλα) θα γεμίσει αγριόχορτα που θα ξεραθούν στη συνέχεια και καθώς συνορεύω με δασική έκταση, θα υπάρχει κίνδυνος φωτιάς, κάτι που έγινε όντως πέρυσι και μου κάηκε μια ελιά (ευτυχώς προλάβαμε τα χειρότερα λόγω έλλειψης ανέμου). Τι μπορώ να κάνω σχετικά με αυτό;
    Το δεύτερο αφορά το κλάδεμα. Αν δεν κλαδευτεί η ελιά γίνεται θάμνος από λαίμαργα. Τι προτείνεις σχετικά;
    Ευχαριστώ και θέλω να σε συγχαρώ και για τις δύο όψεις του βίου σου. Να περνάς πάντα καλά.

    • Ευχαριστώ πολύ, να στε καλά
      Δεν είμαι ειδικός, προσπαθώ πειραματιζόμενος
      Προτείνω να επικοινωνήσετε με τον Παναγιώτη Μανίκη για απαντήσεις στις ερωτήσεις σας και σε όποιες άλλες προκύψουν
      http://www.natural-farming.eu/el/edessa/kfk

  14. Γεια σας κύριε Μακριδάκη.
    Ψάχνω ένα κείμενο που είχα διαβάσει πριν περίπου ένα χρόνο και νομίζω ότι ηταν δικό σας. Το κείμενο αυτό παραλληλίζει την τύχη των μεταναστών απ´ τη Μικρά Ασία με την τύχη των σημερινών μεταναστών. Η Μεσογειος παρουσιάζεται σαν κοινός τόπος και κοινή τους μοίρα. Αν όντως ηταν δικό σας και αν καταλάβατε σε ποιο κείμενο αναφέρομαι, μπορείτε να μου στείλετε το link; Ευχαριστώ πολύ και καλό καλοκαίρι!
    Σ. Γάκη

  15. Ἡ ἀπόφαση (Μανόλης Αναγνωστάκης)
    Εἶστε ὑπὲρ ἢ κατά;
    Ἔστω ἀπαντεῖστε μ᾿ ἕνα ναὶ ἢ μ᾿ ἕνα ὄχι.
    Τὸ ἔχετε τὸ πρόβλημα σκεφτεῖ
    Πιστεύω ἀσφαλῶς πὼς σᾶς βασάνισε
    Τὰ πάντα βασανίζουν στὴ ζωὴ
    Παιδιὰ γυναῖκες ἔντομα
    Βλαβερὰ φυτὰ χαμένες ὦρες
    Δύσκολα πάθη χαλασμένα δόντια
    Μέτρια φίλμς. Κι αὐτὸ σᾶς βασάνισε ἀσφαλῶς.
    Μιλᾶτε ὑπεύθυνα λοιπόν. Ἔστω μὲ ναὶ ἢ ὄχι.
    Σὲ σᾶς ἀνήκει ἡ ἀπόφαση.
    Δὲ σᾶς ζητοῦμε πιὰ νὰ πάψετε
    Τὶς ἀσχολίες σας νὰ διακόψετε τὴ ζωή σας
    Τὶς προσφιλεῖς ἐφημερίδες σας· τὶς συζητήσεις
    Στὸ κουρεῖο· τὶς Κυριακές σας στὰ γήπεδα.
    Μιὰ λέξη μόνο. Ἐμπρὸς λοιπόν:
    Εἶστε ὑπὲρ ἢ κατά;
    Σκεφθεῖτε το καλά. Θὰ περιμένω.

    Φίλε μου, σε σκέφτομαι συχνά και συχνά κάνω νοερές συνομιλίες μαζί σου! Γερός να ΄σαι!

  16. Τα γραπτά σου με συντροφεύουν καιρό τώρα και κάποια στιγμή θα ήθελα να σε επισκεφτώ για να μυηθώ στα μυστικά της φυσικής καλλιέργειας αλλά και γενικότερα στον τρόπο ζωής που έχεις επιλέξει.
    Και τώρα θέλω να σου κάνω μία ερώτηση σχετικά με τα τεκταινόμενα στο νησί σου. Διάβαζα προ ολίγου στην ιστοσελίδα της Ρήξης ένα ρεπορτάζ για την συγκέντρωση των πολιτών για τους πρόσφυγες και μάλιστα το άνοιξα γιατί είχα διαβάσει τη δική σου περιγραφή για τη συγκέντρωση που είχατε την Παρασκευή και ήθελα να διαβάσω και τη δική τους γνώμη μέχρι που διαπίστωσα βέβαια ότι δεν μιλούσατε για την ίδια. Τη συγκέντρωση της Παρασκευής ούτε καν την αναφέρουν. Θα τους ρωτήσω βέβαια το λόγο αλλά θα ήθελα τη γνώμη σου όλος αυτός ο κόσμος που λέει ότι ήταν εκεί, πιστεύεις ότι όλοι τους ήταν από την αρχή κατά των προσφύγων, όλοι τους δηλαδή ήταν ρατσιστές ή άλλαξαν στην πορεία ή απλώς είναι φοβισμένοι. Θα με ενδιέφερε η γνώμη σου.
    Εύχομαι να είσαι πάντα καλά

  17. Κοπέλα ετών 38 με όνειρο να ζησει σαν κ εσάς. Πληθυντικός λόγω δέους γιαυτο που κάνετε. Αλλα μόνη σ να φύγεις για κάπου για κοπέλα δεν ειναι ευκολο. Θεωρώ την λέξη ζήλεια την χειρότερη στο λεξικό μας. Κακή λέξη… ποιος ειμαι εγω για να με ζηλεύουν λεω ;;; αλλα σποψε θα πω κατι : σας ζηλεύω κύριε Μακριδάκη !!!! Καλη συνεχεια.

  18. Μόλις τελείωσα το βιβλίο « Ήλιος με Δόντια» και δεν έχει περάσει μήνας που τελείωσα το βιβλίο, «Η Δεξιά Τσέπη του Ράσου» και ήθελα να σας συγχαρώ. Με συνεπήραν και τα δύο βιβλία!
    Με εκτίμηση,
    Φίλια Ξυλά Παττακού

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>