Συνέντευξη στην Μαριαλένα Σπυροπούλου (free sunday)

Γιάννης Μακριδάκης: «Με φοβίζει η γυναίκα όταν οδηγεί τον άντρα σε αδιέξοδο»
Μαρία-Ελένη Σπυροπούλου
16-04-2011
  

Ο Γιάννης Μακριδάκης, ενώ είναι νέος στα εκδοτικά πράγματα, είναι ταυτόχρονα και πολύ παλιός. Συγγραφέας με αύρα παπαδιαμάντειας λαογραφίας, θυμίζει έντονα στο χειρισμό των λέξεων και τη γλαφυρότητα των εικόνων λογοτέχνες που καθόρισαν με το δικό τους ύφος την ελληνικότητα της υπαίθρου. Αν και νεαρός, κουβαλά με ωριμότητα το βάρος των αναμνήσεων της Χίου και δείχνει συμφιλιωμένος με την «αποστολή» του. Το νέο του βιβλίο με τίτλο «Η άλωση της Κωνσταντίας» θα βγει σε λίγο καιρό στα βιβλιοπωλεία, κι αυτό από τις εκδόσεις της Εστίας.

Είσαι πολυγραφότατος. Από τότε που εισήλθες στα εκδοτικά πράγματα, το 2008, έχεις εκδώσει πέντε βιβλία και ετοιμάζεσαι για το έκτο. Ήταν έτοιμα από καιρό ή γράφεις ασταμάτητα;
Ασχολούμαι αποκλειστικά με την έρευνα και τη συγγραφή από το 1997, αλλά το 2007 αποφάσισα να γράψω λογοτεχνία, και τότε έγιναν γνωστά τα γραπτά μου, γι’ αυτό υπάρχει η εντύπωση ότι όλα αυτά τα έκανα μέσα σε τρία χρόνια. Δεν γίνεται ένας άνθρωπος να γράψει αυτά τα βιβλία σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα. Είναι εμπειρίες, έρευνες και μαζέματα δεκαπενταετίας. Απλώς κάποια στιγμή έγινε ένα τσακ και άρχισε η διαδικασία της συγγραφής, η οποία συνεχίζεται και ελπίζω να συνεχιστεί για κάμποσο ακόμα, διότι μου αρέσει.

Περίγραψέ μας μια τυπική μέρα σου στη Χίο. Πώς μοιράζεις το χρόνο σου;
Στη Χίο ασχολούμαι με έρευνα και γράψιμο. Τους χειμερινούς μήνες γράφω και τους υπόλοιπους ζω. Όταν είμαι σε διαδικασία συγγραφής, η μέρα μου περνάει μπροστά στον υπολογιστή. Όταν δεν είμαι, περνάει στη θάλασσα, στο χωράφι, στο βουνό, και με ανθρώπους των οποίων ηχογραφώ τις αφηγήσεις.

Στα βιβλία σου βγαίνει η ανάγκη σου για μοναχικότητα, αλλά κι ένα πάθος ενστικτώδες, ακαλλιέργητο και δυνατό. Πώς κατορθώνεις, εάν ισχύει αυτή η παρατήρηση, να συνδυάζεις αυτά τα δύο στη ζωή και στην τέχνη σου;
Δεν είναι δύσκολο να τα συνδυάσεις, αφού ακριβώς αυτά ορίζουν, κατά τη γνώμη μου, τη ζωή και την τέχνη: πάθος, ένστικτο, μοναχικότητα, αφελής ματιά. Δεν τα ξεχώρισα ποτέ στη ζωή και στο «είναι» μου. Μαζί τους πορεύομαι.

Γράφεις κυρίως για ανθρώπους που το παρελθόν τους είναι πιο έντονο από το παρόν τους. Θα μπορούσες να γράψεις μια δική σου ερωτική ιστορία, από αυτές που συμβαίνουν στο εδώ και στο τώρα;

Το θέμα δεν είναι αν θα μπορούσα ή όχι. Το ζήτημα είναι ότι δεν με ενδιαφέρουν αυτά τα θέματα. Τα θεωρώ ανούσια, άνευ λόγου. Αρκετά, νομίζω, με τις προσωπικές ιστορίες του καθενός που τις σερβίρει στους αναγνώστες λες και τους ενδιαφέρουν.

Ποια είναι η σχέση σου με την οικογένεια; Εσύ ανήκεις σε μια οικογένεια με πολλά παιδιά. Αισθάνεσαι την ανάγκη να φτιάξεις δική σου;

Δεν ανήκω και σε τόσο μεγάλη οικογένεια. Τρία αδέλφια είμαστε, όπως πολλές οικογένειες εκείνων των δεκαετιών στην Ελλάδα. Αυτή τη στιγμή δεν αισθάνομαι την ανάγκη να κάνω δική μου οικογένεια, δεν έχω χρόνο να διαθέσω από τα πράγματα που κάνω και με ευχαριστούν. Είμαι εντελώς αλλού όσον αφορά το ζήτημα αυτό.

Μίλησέ μου για το νέο σου βιβλίο, την «Άλωση της Κωνσταντίας».

Τον Οκτώβρη του 2005 η 60χρονη Κωνσταντία, Ρωμιά της Κωνσταντινούπολης, λαμβάνει ένα ογκωδέστατο γράμμα από το γαμπρό της, τον Γιάννη, με το οποίο της καθιστά γνωστά τα όσα έζησε και έμαθε σχετικά με τον εαυτό του κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Πόλη. Ιστορίες και καταστάσεις οι οποίες ξεκίνησαν από ένα τυχαίο περιστατικό και βήμα βήμα τού αποκάλυψαν το άγνωστο και σοκαριστικά ανατρεπτικό προσωπικό του παρελθόν. Διότι ο Γιάννης δεν είναι αυτός που νόμιζε ότι ήταν μέχρι τα 35 του χρόνια. Ο γαμπρός της Κωνσταντίας είναι Τούρκος από τη μεριά του πατέρα του, αλλά υιοθετήθηκε όταν ήταν βρέφος από ανάδοχη ελληνική και χριστιανική οικογένεια στην Ελλάδα. Καταλαβαίνεις τι έπαθε λοιπόν η Κωνσταντία με όλα αυτά. Δεν χρειάζεται να πάω παρακάτω νομίζω.

Η γυναίκα στα βιβλία σου, αν και υπάρχει, είναι πάντα στο παρασκήνιο. Ή, όταν τη βάζεις στο προσκήνιο, όπως στην «Άλωση της Κωνσταντίας», είναι γυναίκα μεγάλης ηλικίας. Τι σε φοβίζει και τι σε γοητεύει στο γυναικείο φύλο;
Νιώθω ότι η γυναίκα είναι πιο εξελιγμένος και πιο σύνθετος οργανισμός από τον άνδρα, σωματικά, πνευματικά και ψυχικά. Είμαι λάτρης και θαυμαστής του γυναικείου φύλου, αλλά πιστεύω ότι αυτή η υπεροχή του, σε συνδυασμό με την αναπαραγωγική παγίδα της φύσης, δηλαδή την ηδονή αλλά και το ένστικτο της μητρότητας, είναι η αχίλλειος πτέρνα του. Με φοβίζει μόνο ο διαφορετικός τρόπος σκέψης της γυναίκας, ο οποίος οδηγεί κάθε είδους σχέση με τον άντρα πολλές φορές σε αδιέξοδο.

Αισθάνομαι ότι, ίσως και ασυνείδητα, μέσω των βιβλίων σου αναζητάς την ελληνικότητα, ή την επαναδιαπραγμάτευσή της, όπως έκαναν στο παρελθόν ο Παλαμάς, ο Σεφέρης, ο Ελύτης ή ο Παπαδιαμάντης. Τι είναι ελληνικό για σένα;

Ελληνικότητα είναι αυτή η ατμόσφαιρα που αποπνέουν οι ζωές των ανθρώπων που περιγράφω, και αυτό ακριβώς είναι που με εμπνέει – γι’ αυτό δεν περιγράφω άλλους, σύγχρονους, αστούς. Καταπιάνομαι με ανθρώπους που ζουν σε αυτή τη φύση, κάτω από αυτό το φως, είναι προσαρμοσμένοι οι ίδιοι, οι ασχολίες και οι παραδόσεις τους σε αυτό το κλίμα, μιλούν κάνοντας λογοτεχνία στην καθημερινή ζωή τους, είναι οι ίδιοι έργα τέχνης, καθώς ζουν παρά την ανθρώπινη μικρότητά τους. Δεν ξέρω κάτι άλλο από τη ζωή, με αυτά μεγάλωσα, αυτά έμαθα ως Ελλάδα και με αυτά προτιμώ να ζω.

Γιατί, πιστεύεις, οι περισσότεροι της γενιάς μας δεν κοιτάμε μέσα μας και με την έννοια της εθνικής ταυτότητας, αλλά πάντα δίπλα ή έξω από μας;

Δεν έχω ιδέα. Ούτε αν συμβαίνει αυτό που λες, ούτε βέβαια για ποιους λόγους συμβαίνει. Δεν έχω κανένα αλισβερίσι με ανθρώπους όπως τους περιγράφεις. Ούτε πρόσωπο με πρόσωπο ούτε διαμεσολαβημένα.

Εάν δεν ζούσες στη Χίο, πού αλλού θα μπορούσες να ζήσεις;

Περιπλανώμενος σε νησιά και σε πόλεις της Ελλάδας, πουθενά μόνιμα, ούτε βέβαια στην Αθήνα.

Τελικά, μετά απ’ όλες αυτές τις εκδόσεις, έχεις συμφιλιωθεί με τον όρο «συγγραφέας»;
Με συμφιλίωσε μαζί του η εφορία. Έπρεπε να κάνω έναρξη επαγγέλματος ως συγγραφέας για να μπορώ να υπάρχω ως νόμιμος πολίτης στα κιτάπια του κράτους.

Be Sociable, Share!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>