Για να μη σκεφτόμαστε…

Χτες είδα τον Σπύρο. Έναν σαρανταπεντάρη γνωστό μου από τα παιδικά χρόνια, ως λίγο μεγαλύτερο από μένα, παιδί λαϊκής οικογένειας, από γειτονιά προσφυγική. Ένα παιδί από αυτά που οι μεσοαστοί των δεκαετιών του 70 και του 80, ανερχόμενοι σε μικροαστοί όπως ήσαν, τα κατέτασσαν σε αυτά που δεν έχουν μέλλον, που δεν θα σπουδάσουν, που θα γίνουν χαμάληδες και μας τα έδειχναν ως παράδειγμα προς αποφυγήν για να διαβάζουμε και να γίνουμε καλοί μαθητές…

Ο Σπύρος πράγματι έγινε χαμάλης μεγαλώνοντας, δεν έπεσαν έξω οι μεγάλοι. Και οδηγός φορτηγού έγινε, όνειρο πολλών μικρών. Δούλευε για χρόνια πολλά σε μεταφορική εταιρία, ξυπνούσε χαράματα, έβγαζε φορτηγά από το βαπόρι, ξεφόρτωνε τριαξονικά, κουβαλούσε πακέτα στην πλάτη, φόρτωνε μικρά φορτηγά, έκανε δρομολόγια εντός της πόλης, έβαζε φορτηγά στο βαπόρι τις νύχτες, όλη του η μέρα ήταν ένα συνεχές κουραστικό χαμαλίκι.

Εγώ που σπούδασα και έγινα μαθηματικός, πήρα ένα μεγάλο μάθημα ζωής κάποτε από τον Σπύρο. Ήμουν σε μιαν έκθεση όπου είχα περίπτερο και πρόβαλα το Πελινναίο και τις εκδόσεις του σαν πέρασε εκείνος οικογενειακώς, με τη γυναίκα και τον μικρό γιο του, Σάββατο απόγευμα ήτανε και φορούσε ο Σπύρος τα καλά του, κι ήτανε εντελώς παράταιρα με το παρουσιαστικό του το κουρασμένο, με τα χέρια του τα ροζιασμένα, με τα λαιμά του τα κατακόκκινα και με τα στοιβαρά του σβέρκα.

Είχα να τον δω χρόνια πολλά αλλά τον γνώρισα αμέσως. Κι εκείνος με αναγνώρισε. Σταμάτησε εμπρός στο περίπτερό μου και άρχισε να μου μιλά για τις εκδόσεις μου, για το περιοδικό, για τις φωτογραφίες τις παλιές που δημοσίευα κατά καιρούς, για τα άρθρα τα δικά μου και των συνεργατών μου, μου είπε για το μεράκι του σχετικά με εκδόσεις παλιές για το νησί, με φωτογραφίες αρχειακές από τοπία και πρόσωπα της Χίου, και όλα αυτά δίχως τρόπο επιδεικτικό αλλά μονάχα σαν κουβέντα της στιγμής μιας και το φερε η ζωή να συναντηθούμε εκεί. Ήταν ο Σπύρος αναγνώστης και συλλέκτης των εκδόσεών μου παρόλο που η κάθε μέρα του ήταν γεμάτη χαμαλίκι από νύχτα μέχρι νύχτα και να διαβάσει προλάβαινε μονάχα στο κρεβάτι λίγο πριν τον πάρει ο ύπνος.

Με συγκίνησε ο Σπύρος τότε. Με συγκίνησε και χτες που τον ξανάδα πάλι μετά από χρόνια πολλά. Φορούσε τη μπλε ποδιά του κουβαλητή και πάλι και στεκότανε εμπρός στα ψυγεία με τα λαχανικά του σούπερ μάρκετ της παιδικής μας γειτονιάς, το μοναδικό που μπαίνω πότε πότε, να ψωνίσω κάνα αβοκάντο και με χαιρέτισε εγκάρδια με ένα αγνό χαμόγελο. Πήγα κοντά του αμέσως, εδώ δουλεύεις, τον ρώτησα, έφυγες από τη μεταφορική;

Ήρθαμε εδώ, μου είπε, να μη σκεφτόμαστε, να περνά η μέρα, να περνά η ζωή και να μη σκεφτόμαστε, έτσι μου είπε, ακριβώς, σε πρώτο πληθυντικό μίλησε για τον εαυτό του και βουρκώσανε τα μάτια του. Απόμεινα και τον κοιτούσα ερευνητικά, κατάλαβα πως κρύβει μεγάλο πόνο και πως θέλει να μιλήσει, τι έγινε ρε Σπύρο, τι έπαθες;

Και μου είπε πως έχασε ένα γιο, δεκαεφτά χρονών παιδί, εκείνο το μικρό, σκέφτηκα αμέσως, που είχε μαζί του σαν πέρασε από την έκθεση τότε και μου λεγε για την μεγάλη του αγάπη, τα βιβλία και τις εκδόσεις τις παλιές, καρκίνο στο κεφάλι, δεν είχε πια όρεξη ο Σπύρος όχι για δουλειά μα ούτε για ζωή, είχε πεθάνει μαζί με το παιδί του, γι’ αυτό ίσως μιλούσε σε πρώτο πληθυντικό, ήταν πεθαμένος ο Σπύρος πια μαζί με το παιδί του κι εκεί, μπροστά στο ψυγείο των λαχανικών στεκόταν ένα ομοίωμά του, ένας Σπύρος άψυχος, τι να πα να κάνουμε πια στις μεταφορικές, να πα να σκοτωνόμαστε στη δουλειά όλη μέρα, για ποιο λόγο, δεν υπάρχει λόγος πια, δεν έχουμε και όρεξη καμιά, ήρθαμε εδώ που είναι πιο ήσυχα, για να μη σκεφτόμαστε.

Ό,τι κι αν του απάντησα, με τα λόγια ή με τα μάτια ήτανε λίγο και ανίκανο να του πει οτιδήποτε του Σπύρου, τον χτύπησα στον ώμο αναστενάζοντας και έκανα να φύγω από κοντά του, να ξεφορτιστεί κι αυτός, μα τότε ήτανε που ένιωσα ότι μιλά έτσι διότι ασυνείδητα εκπροσωπεί όλη την ανθρωπότητα.

Γύρισα και τον κοίταξα ξανά. Στο ευγενικό του ζαρωμένο πρόσωπο είδα το δράμα της ανθρωπότητας, που έφτασε πια στο σημείο της το τελικό, να αποβγάζει όλο και πιο συχνά από τη ζωή τα τέκνα της, αφού από την ώρα που τα γεννά, τα θρέφει πια με θάνατο, με αργό, επώδυνο και ανώριμο θάνατο, αντίτιμο “της ανάπτυξης και του πολιτισμού της” και στο τέλος πενθεί και ακυρώνεται κι αυτή, πάει η ζωή της στράφι.

 

Be Sociable, Share!

8 thoughts on “Για να μη σκεφτόμαστε…

  1. Με συγκίνησε αυτό που έγραψες Γιάννη όπως και κάθε γονιό που θα το διαβάσει πιστεύω. Η εισαγωγή στον “φτωχούλη του θεού” με συγκίνησε έτσι . Χωρίς να σημαίνει ότι έχει σχέση με αυτό που έγραψες . Εχεις το γονίδιο του μεγάλου συγγραφέα να συνεχίσεις έτσι και πάντα επιτυχείες.

  2. Ξέρω ακριβώς πως νιώθει ο σύντεκνος:
    Έχω σκοτωμένο αδέρφι εδά και 12 χρόνια σε εργατικό ατύχημα στον Ναύσταθμο Κρήτης, που δεν δύναται να ξεχάσω…
    Ήντα να πώ, κουράγιο στον συνάδελφο (νταλικέρης και γω, ξέρω ήντα πά’ να πει χαμαλίκι, κι ας έχω πτυχίο Προγραμματιστού Η/Υ -διόλου δεν με νοιάζει-, προτιμώ το τιμόνι και την Αγορά του κόσμου, εκεί ξεχνιέμαι και δεν “σκέφτομαι” και γω με την σειρά μου…

  3. Με όλο το σεβασμό..πρώτα νομίζω πως φωτογραφίζεις ένα άτομο, ακόμα δηλαδή κι αν έχεις χρησιμοποιήσει ψεύτικο όνομα κάποιοι θα ξέρουν σε ποιον αναφέρεσαι κι ίσως αυτός ο κάποιος, δεν ξέρω λέω, να μη το θέλει. Δεύτερο, ίσως να μην ήθελες να το εννοήσεις αλλά βγαίνει τηρουμένων των αναλογιών, υπονοείται πως ο Σπύρος “έθρεψε” το παιδί του έναν “αργό, ανώδυνο και ανώριμο θάνατο”, πως κατά κάποιο τρόπο δηλαδή ήταν υπεύθυνος για το χαμό του παιδιού του. Πέρα από το ότι η σύγκριση είναι τελείως αβάσιμη, θα ήθελα να παρακαλέσω για λίγη προσοχή με τα προσωπικά δεδομένα και ειδικά όταν έχει να κάνει με τόσο ευαίσθητα ζητήματα. (εκτός αν η ιστορία αποτελεί προϊόν μυθοπλασίας οπότε και θα έπρεπε να αναφερθεί σε μια υποσημείωση). Ευχαριστώ για τη φιλοξενία και τη δυνατότητα άσκησης κριτικής

  4. Christina δεν σε γνωρίζω αλλά μου μοιάζεις να μιλάς ως δικηγόρος, ειδικευμένη μάλιστα στα προσωπικά δεδομένα, που δεν μπορεί να ξεφύγει από το μυαλό της και να νιώσει ένα κείμενο.
    Και εκεί που μου έχεις δημιουργήσει αυτή την εντύπωση, του λογικού και υπολογιστή ανθρώπου, κάνεις δε και χρήση, με τρόπο που βολεύει το σκεπτικό σου, της μεταβατικής ιδιότητας ακυρώνοντας την τέχνη του λόγου, λέγοντας ότι αφού η ανθρωπότητα είναι υπεύθυνη για τον θάνατο των τέκνων της και ο τάδε εκφράζει την ανθρωπότητα άρα ο τάδε είναι υπεύθυνος για τον θάνατο του τέκνου του, ξαφνικά κάνεις μεταβολή και εκφράζεις ένσταση εκεί, υπονοώντας προφανώς την αν μη τι άλλο οπισθοδρομική άποψη ότι ο θάνατος και οι ασθένειες αποτελούν χτυπήματα της μοίρας, για τα οποία κανείς μας δεν είναι υπεύθυνος.
    Το κείμενο, όπως οι παραβολές, ξεκινάει από το προσωπικό και περνάει στο οικουμενικό, φεύγει από τον Σπύρο στο τέλος και μιλάει για όλους μας. Διότι προφανώς δεν είναι μόνος υπεύθυνος ο ένας και μόνον άνθρωπος για τον θάνατο του παιδιού του, αλλά όλοι μαζί είμαστε απολύτως υπεύθυνοι για τον θάνατο των παιδιών μας. Προφανώς για την πορεία της ανθρωπότητας έχουμε ο καθένας μερίδιο ευθύνης και προφανώς η ανθρωπότητα είναι απολύτως υπεύθυνη για τους άγουρους θανάτους των παιδιών της. Τέλος, προφανώς η προσωπική αλλαγή πορείας του καθενός μας, φέρνει την συνολική αλλαγή πορείας της ανθρωπότητας.
    Όσο για την παράκλησή σου περί περισσότερης προσοχής σε ευαίσθητα ζητήματα ενός ατόμου, όπως λες και όχι ανθρώπου, που υποθέτεις ότι ίσως φωτογραφίζεται κλπ, την εκλαμβάνω ως προσβλητική και απολύτως υποκριτική

    • Γιάννη πραγματικά είμαι αρκετά ευαίσθητη σε θέματα όπως λέγεται “προσωπικών δεδομένων” ωστόσο νομίζω πως εδώ χρειάζεται μια επεξήγηση επειδή φαίνεται πως τελικά η έκφραση παραήταν “πολιτικά ορθή”. Να το πω αλλιώς..προσωπικά με πληγώνει αφάνταστα να ανοίγω την καρδιά μου σε κάποιον και αυτά τα οποία λέω και επικοινωνώ να γίνονται στα χείλη του άλλου προσώπου μέσα για να στηρίξει μια υπόθεση (εννοώντας ιδέα, άποψη, θέση κτλ). Και βέβαια όλοι μιλάμε και συμπεραίνουμε και φτιάχνουμε τις απόψεις μας μέσα από την εμπειρία. Πλην στην συγκεκριμένη περίπτωση χρησιμοποιείται το όνομα του προσώπου και πάρα πολλά στοιχεία της προσωπικής του ιστορίας και ας το πω έτσι, σαν άτομο που έχω βιώσει τέτοιου είδους συμπεριφορές, πληγώνομαι ωσάν να είμαι στη θέση του.

      Σε κανένα σημείο δεν έγραψα ούτε και βέβαια υπονόησα πως η αρρώστια και ο θάνατος είναι χτυπήματα της μοίρας, μιας και δεν πιστεύω κάτι τέτοιο στο παραμικρό. Ωστόσο, άποψη και εμπειρία μου είναι πως ο μεγαλύτερος υπεύθυνος για την αρρώστια συγκεκριμένα είναι το άγχος, η υπερβολική πίεση ή στενοχώρια, τα αρνητικά συναισθήματα και παρόμοια. Τα υπόλοιπα έπονται.

      Αυτό το οποίο με ενόχλησε είναι το ότι θεώρησα σκληρό να υπονοείται τόσο ξεκάθαρα πως ο άνθρωπος προκάλεσε το θάνατο του παιδιού του.Ναι έχουμε ένα μερίδιο ευθύνης όλοι για το τι συμβαίνει στον κόσμο. Αλλά αυτό είναι πολύ διαφορετικό από το να χρεωνόμαστε θανάτους. Και επίσης μπορώ να μιλήσω μόνο για τον εαυτό μου, επειδή δε γνωρίζω ούτε το βαθμό στον οποίο ο άλλος συνειδητοποιεί ούτε τα βαθύτερα κίνητρά του και τελικά τελικά δεν διεκδικώ και το αλάνθαστο (αναφέρομαι πάντα στη συγκεκριμένη περίπτωση και όχι σε περιπτώσεις όπου η δράση κατά της ζωής είναι ολοφάνερη)

      Και ναι έχεις δίκιο η παράκλησή μου εμπεριείχε αρκετή δόση αγανάκτησης για τους παραπάνω λόγους. Πάντως προσβλητική διάθεση δεν είχα στο παραμικρό ούτε και μπορώ να καταλάβω που εδράζεται αυτή η εντύπωση. Αν δεν έβρισκα αλήθεια σε όσα γράφεις δεν θα παρακολουθούσα τον ιστότοπό σου.

      Τέλος νομίζω πως η επιλογή των λέξεων δεν θα έπρεπε να γίνεται αντικείμενο κριτικής μιας και μέσα από αυτές το κάθε πρόσωπο έχει τη δυνατότητα να εκφράσει καλύτερα στο μέτρο του δυνατού τις έννοιες όπως τις αντιλαμβάνεται.

      Δεν ξέρω αν είπα πολλά, το σίγουρο είναι πως είναι αυτά που αισθάνομαι.

      • Αυτό που σε ενόχλησε δεν υπονοείται από το κείμενο αλλά το υπονόησες εσύ
        Είναι απολύτως δικό σου θέμα. Το κάθε κείμενο το κατανοεί ο καθένας σύμφωνα με ό,τι έχει μέσα στο μυαλό και στην ψυχή του.
        Και σε παρακαλώ άλλη φορά να μην μεταθέτεις την ευθύνη σε μένα ή σε άλλους των όσων σκέφτεσαι, νιώθεις, υπονοείς αφού είσαι τόσο ευαίσθητη σε θέματα προσωπικά

        • Δε νομίζω πως μπορώ να μπω στη διαδικασία να εξηγήσω το πως και το γιατί κάτι που εννόησα ήταν λογικό να το εννοήσω με βάση αυτά που διάβασα. Ξέρω πως μια αρνητική κριτική δεν είναι και τόσο ευπρόσδεκτη από σχεδόν κανένα και μάλλον θα ήταν καλύτερα να μην έχω εξ αρχής σχολιάσει τίποτα. Αναλαμβάνω την ευθύνη όσων λέω ή πράττω γενικά και δεν προσπάθησα να μεταφέρω ευθύνες ούτε σε σένα ούτε σε κάποιον άλλο.
          Ακριβώς, το τι καταλαβαίνει και αναπαράγει ο καθένας/ η καθεμιά έχει να κάνει με το τι σκέφτεται και τι αξίες μεταφέρει, και τολμώ να πω πως στο τέλος όλα φανερώνονται χρήσιμα με τον τρόπο τους. Απλά κάποια είναι περισσότερο ευχάριστα.

  5. “…αφού από την ώρα που τα γεννά, τα θρέφει πια με θάνατο, με αργό, επώδυνο και ανώριμο θάνατο…”
    Κι έτσι όπως είχε πολύ σωστά γράψει κάποιος σε τοίχο της Αθήνας:
    ” Πεθαίνουμε από τα 18 μας και μας θάβουν στα 80! ”
    …και πριν ακόμα έρθουν στον κόσμο, δείχνει πως της είν’ ανεπιθύμητα! Γιατί πού είναι η πρόληψη; Πού είναι η προγεννητική αγωγή;
    Πού είναι ο φυσικός τρόπος ζωής και διατροφής και πριν τη σύλληψη;

    Αλλά και τελικά, πού είναι οι φυσικές μέθοδοι αντιμετώπισης του καρκίνου, όταν η δυτική ιατρική έχει σηκώσει ψηλά τα χέρια κι αφού ανεπιτυχώς έχει χρησιμοποιήσει όλο το οπλοστάσιο εξόντωσης, που διαθέτει δηλ.χημειοθεραπείες, ακτινοβολίες, επεμβάσεις κ.λπ.
    Το ιατρικό κατεστημένο ακόμα και τότε, ξεκινάει ανελέητα το κυνήγι μαγισσών, όταν θα τολμήσεις να στραφείς σε μια ύστατη προσπάθεια σωτηρίας στην εναλλακτική θεραπεία.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>