Λογοτεχνικού εργαστηρίου βιώματα

Καλλιόπη Πασιά: Είναι τα βιβλία, οι ταινίες, οι μουσικές, αλλά κυρίως οι άνθρωποι, οι συναντήσεις μαζί τους που έρχονται και σε βρίσκουν την κατάλληλη στιγμή. Όταν είσαι έτοιμος να τους γνωρίσεις ή όταν έχεις ανάγκη γι’ αυτό. Έτσι έγινε με το λογοτεχνικό εργαστήρι “8 Σάββατα” που παρακολουθήσαμε στις Ακυβέρνητες Πολιτείες Συνεργατικό Βιβλιοπωλείο-Καφέ, το τελευταίο δίμηνο με Δάσκαλο (υπερτονίζω απόλυτα συνειδητά το κεφαλαίο αρχικό) τον Γιάννης Μακριδάκης. Τον είχα γνωρίσει στα κλεφτά, ως βλέμμα και φωνή στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου, τον Μάιο. Μου είχαν πει πολλά γι αυτόν φίλοι αγαπημένοι. Τον διάβασα, με αποκορύφωμα το βιβλίο του “Όλα για καλό”, μιας και πρεσβεύει από τον τίτλο αλλά και την ουσία του βαθιά μου πίστη ότι στο τέλος όλα γίνονται για κάποιο λόγο και το Καλό θα νικήσει. Η ανακοίνωση για τα σεμινάρια με βρήκε σε μια πολύ περίεργη στιγμή της ζωής μου, γεμάτη αλλαγές, απογοητεύσεις, νέα ξεκινήματα αλλά και ξεκαθαρίσματα. Στο πρώτο μάθημα πήγαινα με χαρά μικρού παιδιού, σαν αυτό που περιμένει το δώρο του κάτω από το δέντρο. Και δεν ήξερα, ακόμη, γιατί. Μπήκα μέσα, αντίκρισα έναν “κοσμοκαλόγερο”, ένα γλυκό πλάσμα, ελαφρά αμήχανο και διακριτικό, λίγο άγριο ταυτόχρονα και σιωπηλό, μα κι εξεταστικό. Το μάθημα κύλησε έτσι όπως δεν είχαν κυλήσει τόσα άλλα μαθήματα αντίστοιχα που έχω παρακολουθήσει στη ζωή μου. Δοτικά, ουσιαστικά, πηγαία. Συνεχίστηκε με την επικοινωνία του Γιάννη προς όλους μας, μετά το μάθημα. Κάθισε σε κάθε κείμενο ευλαβικά, το μελέτησε, το σχολίασε, μας παρότρυνε, μας “διόρθωνε”, μας ένωσε σε μια αρμονική συνύπαρξη, χωρίς αντιζηλίες αλλά με μόνο στόχο να παράγουμε κείμενα που να μας εκφράζουν, να κρατούν, μέσα τους αλλά και έξω από αυτά, την εικόνα μας, Κατάλαβα πολύ γρήγορα γιατί χαιρόμουν. Γιατί συνειδητοποίησα μετά από καιρό ότι έκανα κάτι μόνο για μένα, χωρίς καμία προσδοκία των άλλων από αυτό. Για καιρό δούλευα με τις λέξεις των μαθητών μου και αγχωνόμουν για το ταξίδι αυτών των λέξεων, τόσο που είχα κλειδωθεί όσον αφορά στις δικές μου λέξεις. Με τον Γιάννη, όμως, και με όλα τα άλλα παιδιά, που γίναμε μια λογοτεχνική παρέα, ένιωσα όλο αυτό να ξεκλειδώνει. Έγραψα για πράγματα που έζησα και ένιωθα, τις ίδιες μέρες που βιώναμε όλοι μαζί, πράγματα που ούτε δικοί μου άνθρωποι δεν γνώριζαν. Έγραψα νέες ιστορίες, εμπνεύστηκα, πειραματίστηκα, έμαθα, θαύμασα. Τριγύρω, σαν μια μεγάλη αγκαλιά ήταν η Βάσω, η Φανή, η Σοφία, η Λίλια, η Ράνια, ο Κωστής, η Άννα, η Καίτη, η Κατερίνα Μ., η Αποστολία, η Δήμητρα, η Κατερίνα Λ., η Μαρία, ο Απόστολος, και όλα τα άλλα παιδιά, που μαζί με τον Γιάννη δουλεύαμε κάθε Σάββατο, αλλά και κάθε μέρα, σε μια διαρκή επικοινωνία κειμένων, συναισθημάτων και σχέσεων. Έκανα καινούριους φίλους, εκεί που δεν το περίμενα. Και τους θαυμάζω, για τη ζωή τους, τη στάση τους, τις λέξεις τους. Γνώρισα τον Γιάννη. Έναν Δάσκαλο με Κεφαλαίο, που με έκανε να αναθεωρήσω πολλά, για τη ζωή αλλά και για τη διδασκαλία. Ακόμη μια απόφασή μου, που πηγάζει από τη γνωριμία μας είναι να απέχω για λίγο καιρό από την διδασκαλία, γιατί θέλω όλη αυτή την εμπειρία να την κρατήσω μέσα μου και να την επεξεργαστώ, να γίνω και εγώ καλύτερη δασκάλα, όταν ξανατολμήσω να αγγίξω λέξεις άλλων. Γνώρισα έναν άνθρωπο, με ταπεινότητα, με ευαισθησία, που με μια συλλογική ματιά καταφέρνει και ξεχωρίζει τη λεπτομέρεια στο κάθε τι. Τα αντίο μας δεν είναι ποτέ αντίο όταν υπάρχει αγάπη. Και εμείς στο εργαστήρι αυτό την ζήσαμε έντονη, την μοιραστήκαμε, την κουβαλάμε μαζί μας. Θα ανταμώσουμε ξανά. Ο Γιάννης είναι πλέον ένας άνθρωπος δικός μας, με το κλειδί των ελευθερωμένων λέξεων μας αλλά και των σπιτιών, της πόλης, των καρδιών μας.
Φωτογραφία της Kalliopi Pasia.
Φωτογραφία της Kalliopi Pasia.
Βάσω Καλαντίδου
Ο ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΣ
Τ’ άφησε το βουνό ο Γιάννης. Θες που ‘ζησε σαν καλόγερος τόσα χρόνια, θες που ήθελε ν’ ανοίξει τα πανιά του για άλλες πολιτείες, ακυβέρνητες… την πήρε την απόφαση και κατηφόρισε στη θάλασσα. Μίσθωσε καράβι κι έψαξε για πλήρωμα. Προσόντα δεν ζήταγε πολλά· μονάχα ανθρώπους με ψυχή. Και να μπροστά στην μπουκαπόρτα του, μάχιμοι αξιωματικοί, μηχανικοί, ναύτες και μούτσοι, να σχηματίζουνε ουρά άνευ τέλους. «Γεια σου καπετάνιε», φώναξαν όλοι μαζί, ταράχτηκε ο Γιάννης. Καπετάνιος· μεγάλη ευθύνη , σκέφτηκε. Τους κάθισε στο στενό κατάστρωμα, να τους συστηθεί, να δώσει οδηγίες. Οχτώ ταξίδια έκαναν με τούτο το καράβι. Τους κοίταζε ο Γιάννης και καμάρωνε. Ο ένας δίπλα στον άλλον, να τον επικροτεί, να τον στηρίζει, να τον επαναφέρει στη σωστή πορεία σαν χάνει το τιμόνι· να μοιράζονται δάκρυα και γέλια. Και εκείνοι όμως, στα μάτια τον κοιτούσαν. Μάτια καθαρά, σαν την ψυχή του. Ένα μ’ εκείνους έγινε και όλοι το εκτίμησαν. Από τα χείλη του κρεμόντουσαν, μη χάσουν καμιά κουβέντα του, καμιά του ορμηνεια. Κι ο καπετάνιος, με ευγένεια και ταπεινότητα τους ταξίδεψε σε μέρη ονειρεμένα. Έριξαν άγκυρα σε σκοτεινές σοφίτες, σε περιβάλλοντα κατάψυξης -18οC, σε χωριά με όμορφες πλατείες. Σαν μάγος που ξεγελά το χρόνο, τους μετέφερε σε εποχές παλιές και ξεχασμένες. Κι εκείνοι τις ζωντάνεψαν, τις έδωσαν φωνή, τις γέμισαν με χάδια. Ώρες συζητούσαν στο κατάστρωμα και κάποιες φορές, σαν πιάνανε λιμάνι, στεριώνανε πιότερο το δέσιμό τους με κόκκινο κρασί, τραγούδια και μεζέ. Κι έφτασε το όγδοο ταξίδι, το στερνό, για τούτον εδώ τον χρόνο. Δεν έκλαψαν στο χωρισμό· τα δάκρυα τα κράτησαν σφιχτά. Μόνο χαμογέλασαν με την καλή τους τύχη, ν’ ανέβουνε στο πιο όμορφο καράβι. Μέλωσαν το μέσα τους με λόγια και γλυκά, μοίρασαν αγκαλιές, έσφιξαν τα χέρια. Δώρο έδωσαν στον καπετάνιο ένα κλειδί που έφτιαξαν οι ίδιοι. Έμαθαν κι εκείνοι μαγικά στα τόσα τους ταξίδια. Του ‘φτιαξαν λοιπόν κλειδί π’ ανοίγει τις καρδιές, ανοίγει και τα σπίτια τους· καλοδεχούμενος, να μπαίνει και να βγαίνει όποτε το θελήσει. Του παν καλή αντάμωση, του έδωσαν την ευχή τους. Κι ο Γιάννης που τη χόρτασε τη θάλασσα και μάζεψε ιστορίες, τις έβαλε στο δισάκι του και πήρε τον δρόμο τον γνώριμο, τον δρόμο για το βουνό. Μα πάντα θα γυρνά σε κείνες τις πολιτείες, τις ακυβέρνητες και πάντα το πλήρωμά του θα στέκει μπροστά του προσοχή, να τον καλωσορίζει.
Φωτογραφία της Βάσω Καλαντίδου.
Κατερίνα Λαζίδου
Πολύ τυχερή αισθάνομαι, που βρέθηκα σ΄αυτό το εργαστήρι γραφής, με το σπουδαίο, Άνθρωπο και Δάσκαλο, Γιάννη Μακριδάκη. Ευχαριστώ για όλα Δάσκαλε, που τόσο απλόχερα μας χάρισες!
Μαρία Διαμαντοπούλου
Αγαπημένε Δάσκαλε, Γιάννη Μακριδάκη κάθισα και μέτρησα, 169 κείμενα γραφτήκανε αυτό το διάστημα των δυο μηνών του εργαστηρίου μας, μαζί μ’ όσα ξαναγράφτηκαν. Το 170ό γράφεται ακόμη.Ολόκληρη παραγωγή. Μπράβο Δάσκαλε, είσαι μεγάλος εμψυχωτής, γιατί εσένα είχαν αποδέκτη, τουλάχιστον στην αρχή. Γιατί στη συνέχεια ζήλεψες κι έκανες εμάς δασκάλους για νάσαι εσύ ο μαθητής μας. Θα στείλουμε συστατική επιστολή για να διδάξεις στο Μεταπτυχιακό Δημιουργικής Γραφής. Γιατί τις συστατικές επιστολές των δασκάλων τις δίνουν μόνο οι μαθητές. Εμείς σ’ αγαπάμε, αλλά θέλουμε να δουλέψουν κι άλλοι μαζί σου, αν είμαστε τυχεροί, όλοι μαζί .Τα δέοντα Η μαθήτριά σου Μαρία Διαμαντοπούλου
Φανή Αργυροπούλου Αγαπημένε δάσκαλε αγαπημένοι συνεργαστήριοι , πιστεύετε στις καρμικές συναντήσεις; Εγώ πάντως ναι. Και τώρα που το σκέφτομαι, ξέρω ότι κι εσεις ναι! Έμαθα για τον Γιαννη Μακριδάκη πριν απο μερικά χρόνια, σε μια παρουσίαση βιβλίου στην έκθεση. Είμουν με μια φίλη και κουρασμένες απο τον χαμό και λίγο χαωμένες απο τα πολλά βιβλία, είδαμε συγκεντρωμένο κόσμο σε ένα σαλονάκι. Μας φάνηκε καλή ιδέα να χουχουλιάσουμε κάτω στη μοκέτα, να ακούσουμε και έναν μαλλιά που μας φάνηκε ενδιαφέρον τυπάκι και άσε που το πλήθος τον κοιτάει σαν ξερολούκουμο, κάτι θα λέει  ;) Να πω την αλήθεια, δεν θυμάμαι και πολλά, πέρασε καιρός, αλλά θυμάμαι ότι ήξερα φεύγοντας, πως μια μέρα θα τον γνωρίσω αυτόν τον απίθανο τύπο.

Τα χρόνια πέρασαν και βρίσκομαι στην Εύβοια, ενώ εχω πεί πως δεν θα ξαναφύγω απο τη Θεσσαλονίκη, νισάφι. Μόλις έχω πάρει κουτάβι, τον τρελιάρη Μίλαν, γιατί πάντα ήθελα να συζήσω με σερβο βιολιστή (!), θαυμάζω τις πρώτες γλάστρες μου, που κατάφερα να μην χαλάσω..εν ολίγοις τακτοποιώ ένα ένα τα συρτάρια μου. Εκεί λοιπόν να σου η Εύβοια. Και να σου η αίσθηση ότι δεν θα στεριώσω ποτέ, θα γίνω εγω απο κείνους που τους καταπίνουν τα χιλιόμετρα. Και εκεί, πάνω στην υπαρξιακή μελαγχολία, αρχίζω και γράφω. Γράφω και σβήνω, όλα μου φαίνονται σαχλά, όλα μου φαίνονται υπέροχα. Αποκτώ γεύση της επικοδομητικής μοναξιάς, το μυαλό μου γεμίζει ανθρώπους και ιστορίες. Εκεί στην μέση του πουθενά, λέω στον εαυτό μου πως όλα είναι ταξίδι, πως όλα πρέπει να αλλάξουν για να μείνουν ίδια, πως το χειμώνα θα συγκεντρωθώ επιτέλους στη γραφή. Και τότε, άνοιξαν οι πύλες και το σύμπαν μας έφερε τον δάσκαλο. Και τι είπα μόλις διάβασα την είδηση; Μα φυσικά  :) Αυτό ήταν η αρχή, η χαριτωμένη ιστορία. Μα το παρασύνθημα είναι η εμπειρία που έζησα με όλους. Ένας δάσκαλος με ασκητικό backround, που μιλάει για κουκιά κα για ρεβίθια αλλά είναι και ροκ αμα λάχει και έρχεται κ στην τρελιάρικη Θεσσαλονικη. Ολες και όλοι, που ξεδιπλωθήκατε σιγά σιγά μέσα απο τα κείμενα, τα σχόλια, τα ζεστα χαμόγελα και τις ανοιχτές αγκαλιές σας. Νιώθω πιο πλούσια, πιο σίγουρη κι εγω με τον εαυτό μου. Και δεν θα γράψω άλλα, γιατί ετοιμάζω κείμενο αυτοσύστασης, χεχε. Αγαπημένοι μου, έχουμε να γράψουμε πολλά ακόμη και να πούμε. Σας φιλώ και σας αφιερώνω ένα τραγουδακι https://www.youtube.com/watch?v=1s9n4CSct4Y

Martin Marimbas
Πέντε λόγοι για να παρακολουθήσεις το Εργαστήρι Γραφής (όχι της Δημιουργικής, μιας άλλης, πώς να την πούμε ρε παιδάκι μου, ξέρω ‘γω, της Αδημιούργητης), με τον Γιάννη Μακριδάκη:
1. Γιατί θα ανακαλύψεις άλλους χίλιους πέντε λόγους που άξιζε να το κάνεις και δεν καταγράφονται σε αυτή τη λίστα. 2. Γιατί δεν θα μάθεις κανένα τυφλοσούρτη και καμιά πατέντα που θα σε κάνει διάσημο και πλούσιο συγγραφέα. 3. Γιατί θα ξεπεράσεις τον φοβικό εγωϊσμό, τον κομπλεξισμό της μοναξιάς και πολλές άλλες υπαρξιακές παρενέργειες του συγγράφειν για πάντα. 4. Γιατί ο Γιάννης θα είναι δάσκαλος που δεν δασκαλεύει κι εσύ μαθητής που θα συμμαθητεύει. 5. Γιατί εντάξει, χαλάρωσε, θα γίνεις τελικά διάσημος και πλούσιος συγγραφέας, αλλά όχι επειδή θα γράφεις τυφλοσούρτικες και πατενταρισμένες σαχλαμαρίτσες του συρμού, μα επειδή θα έχεις γίνει μια γαμηστερή λογοτεχνάρα, που θα δεν θα γουστάρει τους προλόγους, θα σιχαίνεται την χειραγώγηση του αναγνώστη, θα βάζει κάργα κόμματα κι άνω τελείες, και θα ανεβάζει πίεση συστολική εκατόν ενενήντα χιλιοστά του υδραργύρου, έτσι και κάνει πως τον ξεχνά για λίγο η Μούσα του.

υγ: αν σου πούνε να διαλέξεις Τετάρτη ή Σάββατο, πες ότι φτύνεις και τα κουκούτσια – Σάββατο δαγκωτό, συντρόφισσα, κολλάνε και διπλά ένσημα!

Ρανια Γεωργακα
ΚΥΚΛΟΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ
Δεν είδα τη ζωή μου να περνά μπροστά από τα μάτια μου· μόνο σκέφτηκα όχι ρε γαμώτο. Ο χρόνος πάγωσε, κάθε δευτερόλεπτο μια αιωνιότητα. Ο κύκλος άνοιξε στην άσφαλτο, Παρασκευή και 13, τροχαίο παραμονή πρώτου Σαββάτου. Κορμί σώο, αμάξι διαλυμένο, ψυχή σημαδεμένη. Κι ύστερα ήρθαν τα Σάββατα, οι ιστορίες και το μοίρασμα. Σαν μεγάλη αγκαλιά μαλάκωσαν το τράνταγμα και φώτισαν την έξοδο από το σοκ. Ξαναφούντωσε η αγάπη μου για το γράψιμο. Άνοιξαν διάπλατα τα μάτια μου μπρος σε ανθρώπους υπέροχους και ταλαντούχους. Ο Δάσκαλος μας δίδαξε χωρίς να κάνει μάθημα, μας ξεκλείδωσε χωρίς κλειδιά, μας άκουσε όλους μαζί και τον καθένα χωριστά. Ουσιαστικός, ειλικρινής και αυθεντικός, με βλέμμα καθαρό και καρδιά ορθάνοιχτη, ακριβώς όπως τα κείμενα που φτάσαμε να γράφουμε. Ανήμερα τελευταίου Σαββάτου, 9 Δεκεμβρίου 2017, το πρωινό κύλησε με παρκάρισμα, πορεία και άλλες οδηγικές ταχυδακτυλουργίες στο νέο μας αυτοκίνητο. Το βράδυ πέρασε με καινούριoυς φίλους, πρωτότυπες ιδέες και διάθεση για δημιουργία. Ένας άλλος κύκλος είχε ξεκινήσει.

Σοφία Χατζηπασχάλη Αλχημιστής και γεμολόγος, τέτοιος είναι ο Γιάννης Μακριδάκης. Από το κράμα του καθενός ανέδειξε το χρυσάφι του και κάτω από τα στρώματα της ύπαρξης βρήκε κρυμμένους λίθους, που με ζέση και με τη ζέστη της ψυχής του πρότεινε την κοπή που ταιριάζει στον καθένα, το δέσιμο που θα αναδείξει την αξία του και έτσι όπως τους στόλισε τον έναν δίπλα στον άλλον φτιάχτηκε ένα σεντούκι, που ζήλεψαν οι πειρατές του Αιγαίου και θαμάξαμε και εμείς οι ίδιοι. Στο σεντούκι των οκτώ Σαββάτων, ακουμπήσαμε σταυρούς οικογενειακούς, ταυτότητες παιδικές, κειμήλια του παρελθόντος και αναμνήσεις από το μέλλον.

Από τον αλχημιστή της γραφής κρατώ την τρυφερή του εμψύχωση, τη διεισδυτική ματιά του, τη μεγαλόψυχη προσφορά, την αγνότητα της ύπαρξης και τη λαχτάρα της συνύπαρξης. Από τους μαθητευόμενους μάγους των οκτώ Σαββάτων κρατώ τη ζεστή ματιά, το χειμαρρώδες άνοιγμα, την εποικοδομητική κριτική, την απλόχερη υποστήριξη. Ο γκρίζος αχάτης της Λίλια, ο αιματίτης της Καλλιόπης, τα ντελικάτα σκουλαρίκια της Μαρίας, το βαθυκόκκινο ρουμπίνι της Φανής, το διαμάντι του Κωστή, το λεπτεπίλεπτο δαχτυλίδι της Άννας, η σμαραγδένια καρφίτσα της Ράνιας, η ολοστόλιστη πόρπη της Καίτης, η μπουτονιέρα του Απόστολου, το εκρηκτικό τιρκουάζ της Κατερίνας, το σκαλιστό μενταγιόν της Βάσως, ο βαφτιστικός σταυρός της Τάνιας και όλα τα κοσμήματα που ανακάλυψα και ανακαλύπτω σε αυτό το απύθμενο σεντούκι, θα στολίζουν τις αναμνήσεις μου. Από τις Ακυβέρνητες Πολιτείες κρατώ τη ζεστή φιλοξενία, τη διακριτική και ενεργή ματιά τους. Πολύτιμα όσα έμαθα για τη γραφή. Ανεκτίμητο ότι σας συνάντησα. Γιάννη, σ’ ευχαριστώ βαθιά που υπήρξες η αφορμή και το κέντρο αυτής της ιδιαίτερης συνύπαρξης.
Λίλια Ιακωβάκη
Δάσκαλε και συνεργάτες στη ζωή και στη γραφή, έπιασε τόπο η δουλειά μας και μέσα μας και έξω μας. Όλα αυτά που ανταλλάξαμε, τα ρητά και άρρητα.Νιώθω τόσο καλά που σας συνάντησα. Δάσκαλε, με βοήθησε πολύ η γνησιότητά σου και η άμεση αντίδρασή σου στα κείμενά μας. Επειδή είμαι δασκάλα, ένιωθα πάντα την δυσκολία στο να εκφράσω την, ας πούμε, αρνητική κριτική, ζοριζόμουν,παιδευόμουν. Ή γινόμουν άκαμπτη και αυστηρή ή γλυκερή και μπλιάχ από το πολύ σιρόπι. Άνοιξες μονοπάτι μέσα μου, όταν είπες στο πρώτο μου κείμενο ότι χαώθηκες, όταν το διάβασες. Ήταν σχόλιο στο κέντρο, στην πηγή. Τώρα νιώθω ότι οι λέξεις κουρνιάζουν μέσα μου, έχουν τον χώρο τους και αρχίζουν να βγαίνουν χωρίς βία. Για μένα η ομάδα μας, λόγω πολλών συγκυριών και συγχρονικοτήτων, μάλλον είναι το δημιουργικό χάος, που έχουμε ανταλλάξει, ήταν ένας χώρος ανάσας και ελευθερίας. Δεν είχα την ευθύνη της δασκάλας, είχα χρόνο για μένα και κυρίως συνάντησα εσάς. Τον δάσκαλο, τον δικό μας άνθρωπο,θέλουμε να τον αγκαλιάσουμε, μας απάλλαξε από τα περιττά,τα ξέφτια και τα τερτίπια κυρίως με την εξουσία. Την Σοφία,η οποία έχει τον αυθορμητισμό να παίζει, να περιπαίζει ή και να εμπαίζει με παιδική τρυφερότητα και ανθρωπιά,η Καίτη η μαμά-κλώσσα, η οποία είναι η πιο ζεστή αγκαλιά και με τη φωνή και το βλέμμα της μας εμπεριέχει, η Φανούλα,δροσοσταλίδα με μπρίο και σπιρτάδα,την οποία αναζητώ και μου λείπει, γιατί έρχεται και χάνεται, η Καλλιόπη με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Κάλλια η οποία είναι η φαμ φατάλ της ομάδας μας με την αθώα φωνή,η Βάσω με την δοτικότητα και το τρέμουλο στα χέρια και “γιατρέ μου, η Βάσω είναι πολύ καλά, πάει προς τα καλύτερα”, Ο Κωστής με ωριμασμένη φύση,έτοιμος πια, η Ράνια με σιγουριά που ωριμάζει, η Κατερίνα Μ με αυτό το “carpe diem” στο σώμα,κυρίως στα βλέφαρα,όταν τεντώνονται για να δουν καλύτερα, η Τάνια,η οποία,παρ’όλο που γνωρίζει καλύτερα,ίσως, από όλους μας, το εύρος της ανθρώπινης φύσης, εμπιστεύεται, αγκαλιάζει, ενθουσιάζεται, μου έδωσες προοπτική,Τάνια, ο Απόστολος ο μπονβιβέρ της γραφής με την πιο γλυκιά αμηχανία, η Κατερίνα Λ με την λεπτότητα και την καλαισθησία της, Η Άννα με το πιο καθαρό βλέμμα,η οποία παρατηρεί και γράφει εξαιρετικά, να γράφεις Άννα,να γράφεις,Ο Δημήτρης με το συγκλονιστικό τελευταίο πολιτικό του κείμενο, η Δήμητρα με την αμεσότητά της, μάτια,σώμα, και βέβαια η Μαρία Δ. ,Drama Queen αγαπημένη και τρυφερή,η Μαίη, η Αποστολία,η Φανή,η Πέγκυ, η Πέπη, Η Ελένη,η Μαρία Π,

η Αλεξάνδρα,ο Chris, η Νόπη, Ο Μάρτιν και όλοι που συνυπάρξαμε . Επίσης γέλασα πολύ στην ομάδα μας. Με την καρδιά μου. Σας ευχαριστώ όλους. Κι εσένα, δάσκαλε.

Τάνις Βοσνιάδου

Μετά από την σταχυολόγηση της Κατερίνας, εγώ τί να πω.. Λιγα λόγια έτσι απλά και καθαρά σαν τα μάτια του Γιάννη. Είχα αποφασίσει να μην ξανασυμμετέχω σε ομάδες. Πίστευα πως οι συλλογικότητες, μικρές και μεγάλες πνέουν τα λοίσθια, αναλωνόμενες σε ανταγωνισμούς και ακατάσχετη ανθρωποφαγία. Ελεγα πολλά και διάφορα. Εφτασε όμως μια στιγμή που ο Γιάννης σ’ ένα πρωϊνό καφέ μας μου είπε παρεπιπτόντως για το εργαστήρι λογοτεχνίας που ξεκινούσε στις Ακυβέρνητες Πολιτείες, για να τρέξω να γραφτώ και ήμουν ήδη υπεράριθμη.

Για τον Γιάννη δεν είχα καμιά αμφιβολία. Τον διάβαζα από την πρώτη στιγμή. Ηταν για μένα έκπληξη μεγάλη και ευχάριστη για τα συγγραφικά πράγματα της χώρας. Αργότερα τον γνώρισα προσωπικά και τον εκτίμησα ακόμη περισσότερο, τον αγάπησα θα μπορούσα να πω. Ετσι άδραξα την ευκαιρία να προσπαθήσω ξανά μετά από είκοσι και πάνω χρόνια να δοκιμάσω να γράφω αλλιώς, πέρα από θεωρητικά κείμενα. Δεν νομίζω ότι θα το δοκίμαζα, αν δεν ήταν ο Γιάννης. Οτι όμως θα συναντούσα μια ομάδα τέτοιων εξαιρετικών ανθρώπων και, όπως αποδείχτηκε με την καθοδήγηση του Γιάννη, γραφιάδων, ανθρώπων χωρίς ανταγωνισμούς και φιοριτούρες με σοβαρότητα, χιούμορ και έγνοια για το έργο του άλλου, αυτό δεν μπορούσα να το φανταστώ. Με γέμισε ελπίδα, φρέσκια συγγραφική ενέργεια και ευγνωμοσύνη για όλες και όλους σας.
Ελπίζω πως εμείς θα συνεχίσουμε μεταξύ μας αλλά τί θα λέγατε να επικοινωνούσαμε και με τον Γιάννη πότε πότε, αν συμφωνεί κι εκείνος βέβαια, μεσω ανοιχτών τηλεδιασκέψεων. Είναι απλό και εφικτό. Σας ευχαριστω όλες και όλους από την καρδιά μου. Γιάννη μου εσένα κι από την ψυχή μου που δεν ορίζω αλλά ξέρει εκείνη, Τις Ακυβέρνητες Πολιτείες ευχαριστώ θερμά που μας πρόσφεραν ένα τόσο όμορφο κουκούλι για τις συναντήσεις μας.
Ετσι ν’ανταμώνουμε ζεστά και δημιουργικά και γιατί όχι να ξεφαντώνουμε κιόλας… (Δεν άντεξα, τα έβαλα τα αποσιωπητικά ταμπού).

May Vassilikou
Στα 25 μου αποφάσισα ότι δεν θα ξαναγράψω. Και δεν ξαναέγραψα. Ίσως κάποιες αποσπασματικές και σκόρπιες σκέψεις. Μέχρι τη στιγμή που ο Γιάννης του Μπαχτσέ στα «μυστικιστικά» ραντεβού του Σαββάτου με συνέδεσε μ αυτό που ήμουνα και είχα καταχωνιάσει, μου έμαθε ότι γράφουμε απλά, χωρίς μανιέρες, ότι τα νοήματα για να εκφραστούν δεν χρειάζονται μεγαλοστομίες . Το αγαπημένο παιχνίδι μου να παρατηρώ και να σκανάρω ανθρώπους εκφράστηκε με λέξεις πάνω σε χαρτί και έγινε ιστορίεςσε χαρτί. Κοινώς αυτή η υπερβατικά γήινη φιγούρα με ρόλο καθοδηγητή και Δάσκαλου με έφερε στα μέτρα του κανονικού και με βοήθησε να ξεδιπλώσω αδιάντροπα τη φυσική σουρεαλιστική διάστασή μου. Και ήταν όλα για καλό. Και όλο αυτό μέσα σε ένα κλίμα ακυβέρνητα δομημένο, με ανθρώπους γλυκούς και όμορφους, με γέλιο, αποδοχή και ενδοσκόπηση, χωρίς κανείς να σου κουνάει το δάχτυλο πως τάχα μου αυτός και μόνο ξέρει. Μαθητές και Δάσκαλος σε μια θητεία οκτώ Σαββάτων που απέκτησαν νόημα και ουσία, χωρίς φορεσιές εξόδου. Μου γνώρισαν καινούργιες λέξεις, λεχρίτισες και αρχόντισσες και συγχρόνως πολύ ποιητικές. Και σιγά σιγά να γινόμαστε γόνιμος σπόρος με τη φροντίδα του φυσικού καλλιεργητή. Με απλότητα, αγάπη και παρατήρηση. Σας χρωστάω τη σύνδεσή μου. Χωρίς να ντρέπομαι και να φοβάμαι ξεδιπλώνομαι ξανά με εμπιστοσύνη στη φυσική σπορά και αφήνομαι στη φύση μου να εκφραστεί, με κόμματα, τελείες, άνω τελείες και σωστές αναπνοές.

Καληνύχτα Τζων Μπόι, καληνύχτα Λόρα, Βάσω, Κατερίνες, Καλλιόπη, Τάνια, Καίτη, Ελένη, Μαρία, Κωστή, Απόστολε, είπε η Καρολάιν Ινγκλις , έσβησε το φώς και άναψε τα χριστουγεννιάτικα λαμπάκια!

φαννή χατζημωυσή
Ερχόταν οι ειδοποιήσεις στο φέισμπουκ για το εργαστήριο του Γιάννη Μακριδάκη στις Ακυβέρνητες Πολιτείες

κι έκανα πως δεν τις έβλεπα.
Άλλα χαρμόσυνα περίμενα κι αλλού ήθελα να αφοσιωθώ.
Ας είναι καλά η φίλη μου η Κρυσταλία που επέμενε λέγοντας μου πως τέτοιες ευκαιρίες στην ζωή δεν δίνονται πολλές κι ο Γιάννης που ξεκίνησε ακόμη ένα κύκλο τις Τετάρτες στο Tabya που έγιναν στο τέλος Μπεν Χουρ Σάββατα στις Ακυβέρνητες.
Τα χαρμόσυνα προσπέρασαν και πραγματικά, δεν θα μπορούσε να υπάρξει για μένα καλύτερος τρόπος διαχείρισης της λύπης και του πόνου απ’ αυτό το εργαστήριο.
Μια ζεστή αγκαλιά,ένα όλα για καλό από τον Δάσκαλο και βλέμματα αποδοχής από τους συνεργαστήριους-ες ήταν
ότι περισσότερο χρειαζόμουν για να μπορέσω να αφομοιώσω την απώλεια.
Δάσκαλε δεν δούλεψα πολύ με τα μολύβια, διάβασα όμως, άκουσα, κράτησα όσα έλεγες,δούλεψα με νου και με καρδιά κι άρχισα να κυοφορώ ιστορίες. Θα γεννηθούν,σίγουρα θα γεννηθούν όταν τα πράγματα κατακαθήσουν.
Ευχαριστώ κι ευγνωμονώ όλους και όλες σας για την συνάντηση.
Εις το επανιδείν!

Sofia Hatzipaschali
Αλχημιστής και γεμολόγος, τέτοιος είναι ο Γιάννης Μακριδάκης. Από το κράμα του καθενός ανέδειξε το χρυσάφι του και κάτω από τα στρώματα της ύπαρξης βρήκε κρυμμένους λίθους. Με ζέση και με τη ζέστη της ψυχής του πρότεινε την κοπή που ταιριάζει στον καθένα, το δέσιμο που θα αναδείξει την αξία του και έτσι όπως τους στόλισε τον έναν δίπλα στον άλλον φτιάχτηκε ένα σεντούκι, που το ζήλεψαν οι πειρατές του Αιγαίου και το θαμάξαμε και εμείς οι ίδιοι. Στο σεντούκι των οκτώ Σαββάτων ακουμπήσαμε σταυρούς οικογενειακούς, ταυτότητες παιδικές, κειμήλια του παρελθόντος και αναμνήσεις από το μέλλον.

Από τον αλχημιστή της γραφής κρατώ την τρυφερή του εμψύχωση, τη διεισδυτική ματιά του, τη μεγαλόψυχη προσφορά, την αγνότητα της ύπαρξης και τη λαχτάρα της συνύπαρξης. Από τους μαθητευόμενους μάγους των οκτώ Σαββάτων κρατώ τη ζεστή ματιά, το χειμαρρώδες άνοιγμα, την εποικοδομητική κριτική, την απλόχερη υποστήριξη. Ο γκρίζος αχάτης της Λίλια, ο αιματίτης της Καλλιόπης, τα ντελικάτα σκουλαρίκια της Μαρίας, το βαθυκόκκινο ρουμπίνι της Φανής, το διαμάντι του Κωστή, το λεπτεπίλεπτο δαχτυλίδι της Άννας, η σμαραγδένια καρφίτσα της Ράνιας, η ολοστόλιστη πόρπη της Καίτης, η μπουτονιέρα του Απόστολου, το εκρηκτικό τιρκουάζ της Κατερίνας, το σκαλιστό μενταγιόν της Βάσως, ο βαφτιστικός σταυρός της Τάνιας και όλα τα κοσμήματα που ανακάλυψα και ανακαλύπτω σε αυτό το απύθμενο σεντούκι, θα στολίζουν τις αναμνήσεις μου. Από τις Ακυβέρνητες Πολιτείες κρατώ τη ζεστή φιλοξενία, τη διακριτική και ενεργή ματιά τους.

Πολύτιμα όσα έμαθα για τη γραφή. Ανεκτίμητο ότι σας συνάντησα. Γιάννη, σ’ ευχαριστώ βαθιά που υπήρξες η αφορμή και το κέντρο αυτής της ιδιαίτερης συνύπαρξης.

Μικρή ήμουν, όταν έξυνα τα μολύβια μου μέχρι που η μύτη τους να μη μπορεί να γίνει πιο σουβλερή. Φυσούσα και την ξύστρα κάνοντας τον αέρα να μυρίζει ξυμένο μολύβι, άνοιγα το τετράδιο μου κι ενώ ήξερα να γράφω λέξεις, δεν τις έβαζα πάνω στις μπλε γραμμές. Μόνο κύματα έγραφα πάνω τους, με το ίδιο ύψος και το ίδιο άνοιγμα, ομοιόμορφα νάναι κι από κάτω τους σκέπαζα τα ονειρικά μου ταξίδια.
Μεγάλη ήμουν, όταν αυτή η παιδική ανάμνηση ήρθε και με βρήκε και πάνω στις μπλε γραμμές άρχισα να βάζω λέξεις, μα πολλές από αυτές, ακόμη θαλασσοπνίγονταν. Πώς μπόρεσες Γιάννη, να τις κάνεις να σταματήσουν να κρύβονται και να τολμήσουν να βγουν από τα κύματα, που κει βαθιά τους ήταν καταχωνιασμένες, μέγα τέχνη, που εσύ όμως καλά κρατείς. Σε ευγνωμονώ Δάσκαλε!

Κατερίνα Μελισσανίδου

Σταχυολογώντας

 

Τάνια: ΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣ…. ψιθυριστά και ότι πούμε μεταξύ μας. Μη τρομάξει . Με κοφτές ανάσες και μια κουβέντα. Ας πει ο καθένας ότι σκέφτεται.

Φανή Α.: Μια συμπατική συνάντηση. Ροκ επαναστάτης. Ο Σιδηρόπουλος της λογοτεχνίας.

Κωστής: Σιγά μην είναι και ο Ιησούς της λογοτεχνίας. Απεχθάνομαι και το λιβάνισμα. Και σιγά την επανάσταση του Σιδηρόπουλου. Μες΄τις ουσίες. Τούτος δω μόνο μπρόκολα και κουνουπίδια μασάει για να εμπνέεται.

Σοφία: Γίνεται να μην αρχίσουμε με κόντρα και διαφωνίες; Και ούτε είναι σωστό να αντιπαραθέτουμε προσωπικότητες. Η Αλχημεία έχει την δική της μοναδική συνταγή.

Μαρία Π. : Σιγά μην τον πούμε τον Καζαντζάκη της γενιάς του και ξέρετε ποια είναι η άποψη μου για τον κύριο.

Δήμητρα: Καλά ,αν πέσει και καμιά διαφωνία δεν είναι κακό. Γόνιμος διάλογος είναι. Τι λες Καίτη;

Καίτη:  Δίκιο  έχουν όλοι. Όμως εδώ προσπαθούμε να εξηγήσουμε τις μοίρες. Την Κακιώ ,την Ερασμία , την Μαρία και την Δέσποινα. Ως σαν μαμμές των λέξεων και των μύθων.

Αλεξάνδρα: Δεν τις ξέρω αυτές τις μοίρες ,Καίτη. Έλειπα και σε πολλά μαθήματα.

Απόστολος: Θα σου πω στο διάλλειμα Αλεξάνδρα. Κράτα μόνο ότι οι μοίρες είναι γυναίκες. Υπέροχα θηλυκά!

Μάρτιν: Δαγκωτό Σάββατο! Οι Τετάρτες μείναμε πίσω.

Μαρία Τ. : Προχωράμε.

Μαρία Δ.: Είναι η σειρά μου τώρα. Να γλυκάνω τον διάλογο. Οι μοίρες του φέρθηκαν γενναιόδωρα. Ομορφιά , ταλέντο, εξυπνάδα, αγάπη για τους άλλους, ευαισθησία για τους αδύναμους…

Κατερίνα Χ. : Συγνώμη που διακόπτω Μαρία αλλά το γλύκανες πολύ και θα του ανέβει η πίεση.

Κατερίνα Μ.: Έφερα πιεσόμετρο, αν χρειαστεί.

Καλλιόπη : Παιδιά ας γίνουμε λίγο πιο πρακτικοί. Και ΄γω θα μπορούσα να πετάξω έναν ιαμβικό δωδεκασύλλαβο για τις χάρες του αλλά, αν δεν τις καταλάβει μόνος του δεν έχει νόημα.

Βάσω: Ταυτίζομαι και στον λόγο και στα τατουάζ με την Καλλιόπη. Το θέμα είναι να μην δολοφονούμε τον εαυτό μας.

Πέγκυ: Και η πίεση που ανεβάζει, είναι δηλητηριασμένες σκέψεις.

Λάρα : Τι να πει και ο Μπουκόφσκι; Λατρεμένος μου.

Φαννή Χ.: Προτιμώ τον Elliot  « Στην αρχή μου είναι το τέλος μου και στο τέλος μου η αρχή μου». Θωπευτικές λέξεις. Μου διώξανε τον πόνο.

Πέπυ : Με σεβασμό θα πω για τον δάσκαλο ,πόσο απλός και ανθρώπινος είναι.  Αισθάνομαι συγκίνηση.

May:  Ο Γιάννης του Μπαχτσέ.  Ξέρω πια, να καλλιεργώ τις σκέψεις μου σαν ένας φυσικός καλλιεργητής  και χωρίς την βοήθεια λιπασμάτων της μανιέρας και της μεγαλοστομίας.

Κατερίνα Λ.: Με την σουβλερή μύτη των μολυβιών μου θα σχεδιάζω κύματα που θα μας πηγαίνουν όλους ένα ονειρικό ταξίδι σε Ακυβέρνητες πολιτείες, με καπετάνιο τον Δάσκαλο.

Ράνια: Ξεκλείδωσε με τα αόρατα κλειδιά του τις πόρτες που από χρόνια ήταν ασφαλισμένες.

Λίλιαν: Ο δικός μας Δάσκαλος.

Αποστολία: Συμφωνώ και επαυξάνω.

Άννα: Είναι νωρίς για δάκρια.

Νόπη: Ίσως και αργά.

Λίνα: Θα μας πιάσουν τα ζουμιά. Πάμε για τσίπουρο, για να γιάνουμε.

Όλοι : Στον Δάσκαλο μας με αγάπη.

 

Πέπη Χατζάτογλου

Κάποιος είπε:  «Δε μιλώ άλλο γι αγάπη,  η αγάπη είναι παντού»,

Και γω λέω  :  τουλάχιστον, ήταν παντού.

Ναι, ευχαριστώντας σας με συγκίνηση, νιώθω ευγνωμοσύνη που εξαιτίας σας και ιδιαίτερα χάρη στον συντονιστή αυτού του «Εργαστηρίου»,  που όπως και ο ίδιος ομολογεί, είχε τους φόβους και τους δισταγμούς του για την «παρουσία» του σ’ αυτήν εδώ την πόλη,  μπόρεσα  να ξανασκύψω μέσα μου, ν’ αφουγκραστώ ξεθωριασμένους εικόνες και ήχους, να μη σας φοβηθώ και να εκτεθώ, έτσι ώστε να γίνουν τα Σάββατά μου τόποι ονειρικοί.

Δάσκαλε, νάσαι πάντα καλά!!

Σ’ ευχαριστώ για την απλότητα, την ανθρωπιά σου, για τη συγκίνηση και την άνεση που ένιωσα ανάμεσα σε άγνωστους, έως πριν, ανθρώπους.

Εύχομαι σε όλους όμορφες γιορτές.

Be Sociable, Share!

One thought on “Λογοτεχνικού εργαστηρίου βιώματα

  1. Ακριβό το δώρο,φτωχά τα λόγια,λίγο το αντίδωρο·
    ένα ταπεινό ευχαριστώ,ταιριαστό στο μέσα σου.
    Και μια αίσθηση βεβαιότητας για κάρπισμα της σποράς σου.
    Καλή αντάμωση στο αύριο.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>