Αδερφοφάδες Κυριακές

Παρόλο που περάσαμε όλη την ημέρα μας στο κτήμα στην Περαία, συζητώντας για εξοικονόμηση φυσικών πόρων, για συνεργατικά εγχειρήματα, για κινήματα αντίστασης στην ανάπτυξη της καταστροφής, για τέχνη και άλλα τέτοια στοιχεία μετακαταναλωτικής εποχής, επιστρέφοντας το βραδάκι ζήσαμε στο πετσί μας όλο το ντελίριο της καταναλωτικής Κυριακής χθες στη Θεσσαλονίκη. Η κίνηση περιπατητών και οχημάτων τρομακτική στο κέντρο. Ψώνια, φεστιβάλ, καφέ, ποτό, μποτιλιάρισμα, βόλτες. Έτσι, για να κυκλοφορούν τα κουπόνια του χρήματος μέσω μετρητών και καρτών, ζωντανή η πόλη, ωραία η ατμόσφαιρα, δεν λέω, αν δεν ήσουν κολλημένος σε κάποια ουρά.
Η μεγάλη δικαίωση του δντ και της νεοφιλελεύθερης παγκόσμιας πραγματικότητας. Η κατανάλωση βοηθά την οικονομία. Το απόλυτο δόγμα της αυτοχειρίας της ανθρωπότητας, που κατάφερε να πείσει τον εαυτό της ότι το να καταναλώνει τη σάρκα της, είναι πρόοδος, ανάπτυξη, πολιτισμός και ελπίδα. Μέσα σε λίγα χρόνια γίνανε όλα αυτά. Κάποτε, όχι πολύ παλιά, μιλούσαμε ακόμη για αποταμίευση και άλλα τέτοια ιδανικά του χρηματοοικονομικού συστήματος της εποχής εκείνης του ρομαντικού διπολισμού ανάμεσα στον καπιταλισμό και τον υπαρκτό σοσιαλισμό, εποχή που πάλι την κυβερνούσε όμως η απρονοησία για το οικοσύστημα, αφού ο ένας προσδοκούσε την καταστροφική ανάπτυξη στο όνομα των αγορών και ο άλλος δήθεν στο όνομα των λαών. Απεδείχθη ότι όλα τελικά ήταν ο ίδιος δρόμος. Έτσι έμεινε μόνος του ο ένας αδερφός, ο καπιταλισμός. Τον έφαγε τον άλλον, τον κατάπιε τον δίδυμό του και γίνανε μαζί το τέρας που λέγεται νεοφιλελευθερισμός. Ένα τέρας που καλπάζει τώρα ανεξέλεγκτο, ακόμη και τις Κυριακές, προς το τέλος του κι αυτό. Διότι θα μετεξελιχθεί σίγουρα σε κάτι άλλο προτού απομυζήσει τον πλανήτη εντελώς. Επειδή έχει προέλθει από αδελφοφάδες θα βγάλει οπωσδήποτε την τελική μορφή του τέρατος από μέσα του.
Είναι άλλωστε ολοφάνερο ότι ο νεοφιλελευθερισμός, που αποτελεί συνώνυμο της απρονοησίας, οδηγεί ολοταχώς και απολύτως στοχευμένα σε έναν υπαρκτό καπιταλιστικό νεοσοσιαλισμό, όπου τον ρόλο του κράτους-πατερούλη (θα) έχουν αναλάβει οι Αγορές, δηλαδή οι κάποιες λίγες πολυεθνικές που ροκανίζουν με την λεγόμενη ανάπτυξη και τον γιγαντισμό όλους τους φυσικούς πόρους του πλανήτη, παρέχοντας κουπόνια ηλεκτρονικού χρήματος στους ομογενοποιημένους κατ’ εμφάνιση και συνείδηση καταναλωτές – εργάτες τους, ώστε αυτοί να τα ανταλλάσσουν μεταξύ τους μέσω των τραπεζών και να διαβιούν όλοι πανομοιότυπα και ήσυχα, φυλασσόμενοι, τον βίο τους σαν σε καθεστώς μιας νέας – παλαιάς κοπής.
Το παιχνίδι αυτής της μετάλλαξης των πολιτικών και των καθεστώτων, που είχαν και έχουν κοινό παρονομαστή την απομύζηση και μόλυνση του οικοσυστήματος με ολοένα και μεγαλύτερους ρυθμούς, θα λήξει ίσως με εξόντωση από κάποια απλή γρίπη των καταναλωτών ή με κανιβαλισμό μεταξύ τους όταν θα έχουν μείνει μόνοι τους ως είδος έμβιο επί της γης.
Λίγο πριν το τέλος μπορεί να προσπαθήσει να επανεκκινηθεί το σύστημα με πόλεμο, είναι όμως αδιέξοδος κι ο πόλεμος ως “λύση”, αφού έχει γίνει πλέον ορατό το τρομακτικό ενδεχόμενο της ολικής καταστροφής με τόσα υπερόπλα, και έτσι αντί επανεκκίνησης ο πόλεμος ίσως σημάνει λήξη. Γι’ αυτό τον αποφεύγουν ακόμη όλοι οι συστημικοί κυβερνήτες, όχι επειδή είναι εκ της φύσης τους πασιφιστές.

Πρωινό Κυριακής

Κάθε φορά που τελειώνουμε τις συναντήσεις μας στα λογοτεχνικά εργαστήρια εδώ στη Θεσσαλονίκη αισθάνομαι υπέροχα. Αυτό συνέβαινε και πέρσι στη Χίο, όπου συμβαίνει ακόμη, έστω και από μακριά. Η ειλικρινής διάθεση και η από καρδιάς συμμετοχή και επικοινωνία των μελών των ομάδων είναι για μένα τιμή και χαρά μεγάλη. Καθώς και το ότι όλη την εβδομάδα ζω μέσω της γραφής τους, ανάμεσα στα συναισθήματα και τις σκέψεις τους.
Από το 1997, που ασχολούμαι αποκλειστικά με το γράψιμο, έρευνα, μελέτη, έκδοση περιοδικού στην αρχή και κατόπιν με τη λογοτεχνία, έχουν περάσει ακριβώς 20 χρόνια. Από αυτά, τα τελευταία 15 χρόνια της ζωής μου τα πέρασα απομονωμένος σχεδόν μέσα σε μια βιβλιοθήκη και σε ένα κτήμα, αφοσιωμένος σε ιδέες και ιδεολογήματα, σε αλήθειες κάθε φορά καινούριες, που πάντα πίστευα μοναδικές, στον εαυτό μου και στον δικό μου τον θεό που έψαχνα για να τον βρω μέσα μου αλλά και γύρω. Έγραφα όμως λογοτεχνία μπας και θεραπευτώ, και αγαπήσω τους ανθρώπους και εμένα τον ίδιο στο τέλος.
Από πέρσι λοιπόν, με αφορμή έναν κύκλο προσωπικό που έκλεισε, αλλά και μια φευγαλέα όμορφη ψυχή που ήρθε κοντά μου και μου έδειξε με τον τρόπο της απ’ την αρχή τον κόσμο των ανθρώπων και το μέσα μου, βγήκα πάλι δειλά – δειλά αλλά αποφασιστικά στην κοινωνία, σαν τον Κωσταντή στο Ήλιος με δόντια που βγήκε από το Φρούριο, και άρχισα να νιώθω την ευτυχία που περικλείει το γενναιόδωρο δόσιμο, η ειλικρινής ανθρώπινη επαφή και το περίσσευμα ψυχής, θυμήθηκα δε ξανά και τα λόγια ενός παλαιού φίλου μου, πρώην μοναχού και ασκητή, ο οποίος είχε κάνει και αυτός 15 χρόνια απομόνωση στο μοναστήρι και στο βουνό, αλλά επανήλθε στα εγκόσμια λίγο προτού αναχωρήσω τότε εγώ, τον είχα δει σε ένα μπαρ μια νύχτα και κλάψαμε μαζί αγκαλιά, αυτός για τη χαμένη του ζωή ως την επάνοδό του κι εγώ για την αναχώρησή μου που ήταν πια αναπόφευκτη και είχε αρχίσει ήδη, παρόλο που τον άκουσα, δεν μπόρεσα να κάνω πίσω πια και έγινα ουσιαστικά καλόγερος κι εγώ στης κοινωνίας την άκρη.
Θυμήθηκα λοιπόν τώρα ξανά τα λόγια του, τα οποία έβαλα φυσικά και στο στόμα του ήρωά μου, του Μιχάλη, στο πιο θεραπευτικό για μένα βιβλίο μου, το Όλα για καλό, αυτό που νομίζω ότι με έγειανε πραγματικά, μαζί με την ψυχή που πέρασε από δίπλα μου και μου το ενέπνευσε και της το έχω αφιερωμένο στα κρυφά.
Τα είδα σήμερα πάλι τα λόγια αυτά, να τα αναπαράγει μια αναγνώστρια στην απόκρισή της για το βιβλίο αυτό. Έγραψε λοιπόν ανάμεσα στα άλλα:
“Το γνωστό αγαπημένο στυλ του Μακριδάκη…. Ξεχωρίζει η φράση: Δεκαπέντε χρόνια έψαχνα τον τρόπο να επικοινωνήσω με τον Θεό, αλλά τελικα κατάλαβα ότι το μόνο που αξίζει στη ζωή είναι να επικοινωνείς με τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος είναι ο Θεός.”

Όλα για καλό: Αναγνωστική απόκριση Lida Sarantidi

Lida Sarantidi
Βαθμολογία: ★★★★
Το γνωστό αγαπημένο στυλ του Μακριδάκη. Αυτή τη φορά όχι απλώς περιγραφικό, αλλά με ενδιαφέρουσα “σύγχρονη”πλοκή.
Ξεχωρίζει η φράση:
Δεκαπέντε χρόνια έψαχνα τον τρόπο να επικοινωνήσω με τον Θεό, αλλά τελικα κατάλαβα ότι το μόνο που αξίζει στη ζωή είναι να επικοινωνείς με τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος είναι ο Θεός.
Πολύ ενδιαφέρουσα και η περιγραφή της ζωής στη Χιου, του τρόπου αντιμετώπισης των μεταναστών. Ίσως φαίνεται λίγο πολύ καλό για να είναι αληθινό, αλλά από την άλλη είναι δεν είναι απαραίτητα κακό να εστιάζει κάνεις στα θετικά που βλέπει γύρω του..

Αντιτρομοκρατική και λογοτεχνία

Χτες βράδυ γνώρισα έναν μπάτσο της αντιτρομοκρατικής. Απ’ αυτούς με τις κουκούλες που βλέπουμε στα δελτία. Έτσι ακριβώς μου συστήθηκε. Ευτυχώς, δεν τον γνώρισα ως όργανο του κράτους που κινήθηκε εναντίον μου να με συλλάβει. Διότι του συστήθηκα κι εγώ ως πιθανός δια της λογοτεχνίας και δια της φαντασίας τρομοκράτης, αλλά με πληροφόρησε πως δεν την ενδιαφέρουν διόλου κάτι τέτοιοι σαν εμένα την υπηρεσία του, οπότε να είμαι ήσυχος. Λίγο πριν μου τα πει αυτά, μας είχε πλησιάσει και χαιρέτισε την φίλη που ήτανε μαζί μου, είδα την έκπληξη στα μάτια της, αλλά πριν προλάβω να καταλάβω το γιατί, γύρισε αμέσως σε μένα με ύφος απολογητικό εκείνος, μου έδωσε το χέρι του σε χειραψία εγκάρδια, ήταν πολύ γλυκός κι ευγενικός, μου είπε το όνομά του και μου γνωστοποίησε πως ήταν παλαιός συμμαθητής της, 20 χρόνια πριν, μην νομίζω πως της την πέφτει δηλαδή και παρεξηγηθώ και μεταμορφωθώ σε κάναν Κοεμτζή ενδεχομένως και κάνουμε καμιά ζημιά στο μαγαζί.
Μετά, μου έσκασε και το μυστικό. Μπάτσος είμαι, μου λέει, της αντιτρομοκρατικής, από αυτούς που βλέπετε με τις κουκούλες στα δελτία. Η γυναίκα μου όμως είναι καλλιτέχνις και έτσι μετά από τόσα χρόνια που είμαστε μαζί, έχω έρθει κι εγώ κάπως προς την κουλτούρα, πάλι απολογήθηκε.

Σήμερα το πρωί που πέρασα ξανά μπρος από το τουρκικό προξενείο και όπως κάθε φορά περπάτησα δίπλα στους ματατζήδες για να τους παρατηρήσω και για να ακούσω τις κουβέντες τους, μα και για να κοιτάξω μες στα μάτια έντονα κάποιον από αυτούς, όπως το συνηθίζω πού και πού, να κόψω την αντίδρασή του στο βλέμμα το ανθρώπινο, να του προκαλέσω σκίρτημα μες στην ψυχή ανεπαίσθητο και να του υπενθυμίσω ότι νιώθει και αυτός ως άνθρωπος κάτω απ’ τη στολή και όλα τα συμπράγκαλα του οργάνου εν ώρα υπηρεσίας, να τον αποδομήσω κατά κάποιον τρόπο και να τον αφοπλίσω δηλαδή εντελώς, έστω και στιγμιαία, θυμήθηκα τον χθεσινό μπάτσο της αντιτρομοκρατικής, που φοράει και κουκούλα στο κεφάλι του, και που μου είπε ότι δεν την ενδιαφέρουν διόλου την υπηρεσία του οι δια της φαντασίας και της λογοτεχνίας τρομοκράτες.