Για την Ηριάννα: Η φωνή της Φωτεινής

Η φωνή στην άλλη άκρη της γραμμής ήτανε σταθερή και πένθιμη. Είμαι η Φωτεινή, μου είπε, η μάνα του Κωνσταντίνου Παπαδόπουλου…

Το Φωτεινή ή δεν το άκουσα ή το άκουσα και το απώθησα αμέσως, προτού προλάβει να τελειώσει τη φράση της, διότι πήγε ο νους μου ότι με πήρε τηλέφωνο η μάνα του Εφήμερου, του κατά κόσμον Κώστα Παπαδόπουλου, φίλου και συνεργάτη μου στο Thepressproject, που μόλις πριν δυο μέρες είχε πεθάνει, και έτσι μπερδεύτηκα, αρχίνισα να σκέφτομαι αν λένε Φωτεινή τη μάνα του και άλλα τέτοια διάφορα πικρά και θλιβερά. Ταίριαζε και το πένθος στη φωνή της.

… του συντρόφου της Ηριάννας, ολοκλήρωσε όμως η σταθερή και πένθιμη φωνή τη φράση της όσην ώρα σκεφτόμουν τον μακαρίτη φίλο μου, κι εγώ έκανα τότε μια επιτόπου στροφή στη σκέψη μου και πήγα στο άλλο τρομερό θέμα των ημερών, το ζήτημα αυτού του κοριτσιού, που ακούει στο όνομα Ηριάννα και έχει θέσει ένα άβολο αίσθημα αδικίας στη ζωή μας το τελευταίο διάστημα, αφού οδηγήθηκε στη φυλακή με την γνωστή δικαστική απόφαση.

Τα βιβλία σου, μου λέει συνεχίζοντας η σταθερή και πένθιμη φωνή, κυκλοφορούν χρόνια μέσα στο σπίτι μας, τα διαβάζουν τα παιδιά μου, συγνώμη που σε παίρνω τηλέφωνο αλλά έχω πια απελπιστεί, τρεις καρκίνους έχω περάσει, αλλά αυτό που συμβαίνει τώρα δεν μπορώ να το αντέξω.

Κάπως έτσι μου τα έλεγε η μοιραία γυναίκα, και μετά μου εξήγησε ότι ο γιος της και η Ηριάννα παντρεύτηκαν στο Μεταγωγών και το κορίτσι οδηγήθηκε στις φυλακές στη Θήβα, και το αγόρι και η ίδια η μάνα του έχουν μεγάλη πίκρα και βάρος στην ψυχή τους και δεν μπορούν να το αντέξουν όλο αυτό που της συνέβη της κοπέλας, και να γράψω, μου ζήτησε, ένα κείμενο υποστήριξης για την Ηριάννα, να μην αρκεστώ μόνο στην αναδημοσίευση και συνυπογραφή του κειμένου του Θανάση, όλα μαζί μου τα είπε η σταθερή και πένθιμη φωνή της Φωτεινής δίχως καθόλου να ραγίσει.

Αμέσως τότε σκέφτηκα ότι κάλλιστα με μια παρόμοια δικαστική απόφαση ίσως μπορούσα και εγώ να κατηγορηθώ και να οδηγηθώ στη φυλακή, αφού τα παιδιά αυτά διάβαζαν τα βιβλία μου, ίσως και ο Θανάσης, αφού άκουγαν σίγουρα τα τραγούδια του. Δεν έχει και μεγάλη διαφορά αυτό από τη σχέση της Ηριάννας με την τρομοκρατία, ένα αμφισβητούμενο τεστ dna είναι σαφώς υποδεέστερο τεκμήριο από μια αδιαμφισβήτητη πνευματική συγγένεια. Αν φτάσαμε στο σημείο να ποινικοποιούμε τον Έρωτα, μπορούμε πια να κάνουμε το ίδιο και με την Τέχνη. Είπα στην Φωτεινή ότι θα γράψω κάτι κι έκλεισε το τηλέφωνο.

Έκανα μέρες να συνέλθω από όλο αυτό. Οι σκέψεις που πέρασαν από το μυαλό μου ήταν πάρα πολλές. Αλλά ειλικρινά, δεν ξέρω τι να γράψω άλλο Φωτεινή εκτός από το ότι έγινα αυτήκοος μάρτυς της αλήθειας σου, του πόνου σου και της απόγνωσής σου. Δεν μπορώ να γράψω τίποτα πιο δυνατό από τα συναισθήματα, όχι απλά της μάνας του κοριτσιού που αδικείται, αλλά της μάνας του αγοριού που εξαιτίας του αδικείται το κορίτσι, και νιώθει έτσι διπλό το βάρος της ευθύνης και της ίδιας της της ύπαρξής.

Ειλικρινά, έχω απομείνει άναυδος και ανήμπορος πια να εκφράσω με λέξεις την απογοήτευσή μου για την κατάντια των ανθρώπινων κοινωνιών, που στη σύγχρονη αυτή εποχή του χυδαίου νεοφιλελευθερισμού των αγοραίων ηθών και δικαίων, ανάμεσα σε όλα αυτά που είναι σε θέση να διαπράξουν, μπορούν και να στερούν χωρίς σπουδαίες και στέρεες αποδείξεις τόσα χρόνια ζωής από ένα νέο κορίτσι, ερμηνεύοντας απλά και κυνικά κάποιους νόμους τους.

Προσωπικά μου αρκεί η σταθερή και πένθιμη φωνή της Φωτεινής, αυτής της μάνας, που μες στην απόγνωσή της και στην προσπάθειά της να βοηθήσει το κορίτσι του γιου της, έφτασε να τηλεφωνήσει ως και σε μένα, για να μου ζητήσει συμπαράσταση. Μου αρκεί το συναίσθημά της που μου μετέδωσε, για να πεισθώ ότι το κορίτσι είναι αθώο και να ενώσω κι εγώ τη φωνή μου με όλους τους άλλους που ζητούν επιτακτικά να αποφυλακιστεί αμέσως και να επανεξετασθεί η υπόθεσή της, γιατί μας κάνει να νιώθουμε τύψεις ως κοινωνία η δικαστική απόφαση της φυλάκισής της.

Γιάννης Μακριδάκης

 

Προσυπογράφω και συμφωνώ με κάθε λέξη

Ηθελημένα, εδώ και καιρό, έχω αποτραβηχτεί από τα μουσικά δρώμενα, ώστε να έχω  το χρόνο  να επιθυμήσω ξανά τα τραγούδια. Βρήκα έτσι και την ευκαιρία να ξεκινήσω ηχογραφήσεις για μια νέα δισκογραφική δουλειά. Απορροφημένος απ’ αυτή τη διαδικασία, πολύ λίγο ασχολούμαι με όσα συμβαίνουν γύρω μου. Έτσι, και την περίπτωση της Ηριάννας την έμαθα από τα παιδιά μου.

Ποτέ δεν είχα αυταπάτες για το πόσο ταξική είναι η θεσμοθετημένη δικαιοσύνη αλλά και πόσο χώρο αφήνουν οι νόμοι στις προσωπικές πεποιθήσεις του κάθε δικαστή. Αυτό, άλλες φορές είναι για καλό και άλλες για κακό. Δεν θα ξεχάσω – από τη θετική πλευρά – εκείνη τη “φουρνιά” των δικαστών, που σπούδασε τη δεκαετία του ’60 στη Γαλλία – κυρίως – και αποτέλεσε ανάχωμα στην καταλήστευση του φυσικού περιβάλλοντος (Ε΄τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας). Και σήμερα – είμαι σίγουρος – υπάρχουν δικαστές που διαχειρίζονται, με αγάπη για τον άνθρωπο και τη φύση, τα ψήγματα ελευθερίας κινήσεων που τους παρέχουν οι ερμηνείες των νόμων. Υπάρχει  όμως και η άλλη πλευρά. Δικαστές, που τηρώντας – και καλά – το γράμμα του νόμου, άτεγκτοι και μικροί θεοί, καταστρέφουν ζωές, αθέλητα ή και ηθελημένα κάποιες φορές. Τα τελευταία χρόνια τροχίζουν τη ρομφαία τους και σε ένα καινούργιο ακονιστήρι, που λέγεται “εξέταση DNA”.

Η υφαρπαγή δεκατριών χρόνων από την ελεύθερη ζωή της Ηριάννας δεν μπορεί να στηριχθεί σε μιά αμφισβητούμενη εξέταση DNA. Ήμουν διστακτικός στο να κοινοποιήσω την άποψή μου γιατί, το να γράφει κανείς λίγα τραγούδια δεν του δίνει το δικαίωμα να γίνεται και δημογέροντας. Υπάρχει ακόμα και η σκιά της ιδιοτέλειας, ότι χρησιμοποιείται μια σχετική δημοφιλία,που προκύπτει από τη δυνατή σχέση  των ανθρώπων με τη μουσική, για να εξυπηρετηθούν άλλοι σκοποί. Όμως τα προσπερνώ αυτά γιατί δεν θέλω να μολύνω τη νέα μου δουλειά με την αδιαφορία, αυτή την “κτηνώδη ύλη που πνίγει την ευφυΐα”, σύμφωνα με τον Αντόνιο Γκράμσι.

Θα δείξω μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στα λόγια των παιδιών μου παρά στα δικογραφικά στοιχεία και θα φωνάξω – μαζί με άλλους – απευθυνόμενος σ’ αυτούς που οδηγούν το κάρο: “Αφήστε την Ηριάννα ελεύθερη, να ανυψώσει ή να καταστρέψει η ίδια τη ζωή της”.

19/6/2017

Θανάσης Παπακωνσταντίνου

Πηγή

Όλα για καλό: Αναγνωστική απόκριση

Αγαπητέ Γιάννη καλημέρα,
τα τελευταία 7 χρόνια μελετώ τις αναζητήσεις σου. Η τελευταία όμως, το “Όλα για Καλό” μου δημιούργησε την επιθυμία να στο εκφράσω. Και μια που η τεχνολογία δίνει την ευκαιρία να το κάνω άμεσα, θα το τολμήσω.

Καθώς λοιπόν μελετούσα, ένοιωθα ότι καθόμουν στο ίδιο δείπνο, στεκόμουν στην ίδια πεζούλα, παρατηρούσα την ίδια κηδεία, γονάτισα στην ίδια ακρογιαλιά με τους ήρωές σου. Ήμουν εκεί δίπλα στον κάθε έναν, παρατηρούσα, σχολίαζα νοερά κι αισθανόμουν.

Όταν ανακαλύπτω μέσα από μελέτη ότι υπάρχουν κι άλλοι άνθρωποι των οποίων η αισθητική και ηθική συν-ταξιδεύει, νογώ αύρα πολιτισμική. Μπορεί όλοι οι συν-ταξιδώτες να μένουμε μακρυά αλλά ξέρουμε ότι δεν είμαστε μόνοι.
Καλή δύναμη

Μαρία Χ.

Ο συγγραφέας και ο λογοτέχνης

Σήμερα μπήκα σε ένα μαγαζί που πουλάει εργαλεία και διάφορα είδη οικοδομής και εργασιών. Είχα πολύν καιρό να το επισκεφτώ το συγκεκριμένο μαγαζί και έτσι, μόλις μπήκα, μου έκανε αίσθηση μια αλλαγή στη διαρρύθμιση των ραφιών του, που είχε αφήσει πολύ ελεύθερο χώρο κοντά στο ταμείο, κάτι που δεν συνέβαινε μέχρι πρόσφατα, αφού ήταν όλα ζουληγμένα και πατείς με – πατώ σε στον χώρο.

Ρώτησα λοιπόν στον ιδιοκτήτη, τι έκανες εδώ και έχει τόσο μεγάλη άπλα;

Πριν προλάβει να μου απαντήσει, μπαίνει φουριόζος στο μαγαζί ένας τύπος αδύνατος, με ρούχα εργατικά, ωραία φάτσα, καλημερίζει στα γρήγορα με ανάλαφρο και γελαστό υφάκι και καθώς κοιτάει κι αυτός την εμφανή αλλαγή τριγύρω του, λέει στον ιδιοκτήτη, με γεια η αναπνοή, κάθεται σε μια καρέκλα παρακεί και συνεχίζει την κουβέντα του, πολύ ωραία το ‘φτιαξες, πήρατε αναπνοή εδώ μέσα.

Μόλις άκουσα την προσέγγισή του αυτή, την έφερα σε σύγκριση αμέσως με την ξενέρωτη δικιά μου, τον κοίταξα, έτσι που καθότανε ανυποψίαστος γι’ αυτό που είχε πει και που είχε προξενήσει μέσα μου, κούνησα το κεφάλι μου, πήρα τα ρέστα και έφυγα από το μαγαζί.

Εφήμερος ήταν

Όταν ξεκίνησε το thepressproject με πήρε ο Κώστας ο Εφήμερος τηλέφωνο και μου ζήτησε να συνεργαστώ κι εγώ και να γράφω άρθρα για το σάιτ. Βλέποντας τη δουλειά του και υπακούοντας στο ένστικτό μου, είπα το ναι και συνεργάστηκα για πρώτη φορά σε σταθερή βάση με κάποιο ΜΜΕ

Μετά πήγα στην Αθήνα και τον γνώρισα από κοντά. Έμαθα την προσωπική του ιστορία, πληροφορήθηκα από πρώτο χέρι για την καθοριστική συμβολή του στην αναμετάδοση του προγράμματος της ΕΡΤ όταν την έκλεισε ο Σαμαράς, γνώρισα την σύντροφό του Γραννέτα και τους φίλους του, δέχτηκα κάποιους από αυτούς στη Βολισσό, έμαθα από τον Ελισαίο ότι το Εφήμερος δεν είναι το επίθετό του αλλά προσωνύμιο, που του το είχε δώσει ο ίδιος, λόγω των καρδιακών προβλημάτων που αντιμετώπιζε από πολύ νέος ο Κώστας.

Ο ίδιος ο Κώστας ήταν ένας παθιασμένος άνθρωπος, που γνώριζε και (μου) έλεγε ότι θα πεθάνει σύντομα και ήθελε να γευτεί όσο περισσότερες εμπειρίες μπορούσε από τη ζωή, προσωπική και κοινωνική, αφού είχε δε συμφιλιωθεί με τον προσωπικό του θάνατο, δεν λογάριαζε τίποτε πια, δεν φοβότανε τίποτε συστημικό και εφήμερο, είχε στόχο μόνον υψηλό, να φτιάξει ένα ενημερωτικό σάιτ όπως το ονειρευόταν, να φτιάξει και τον κόσμο, την κοινωνία μαζί του.

Τον Κώστα τον πίστεψα και τον στήριξα με όλες τις δυνάμεις μου επειδή ακριβώς ένιωσα ότι ένας νέος άνθρωπος που δεν λογαριάζει τον θάνατο πια και τον αναμένει έτσι ατρόμητος και ψύχραιμος, είναι ικανός να αλλάξει τον κόσμο.

Ο Κώστας με τίμησε με το παραπάνω. όχι μόνο δημοσιεύοντας τα κείμενά μου αλλά και ανθρώπινα. Πριν μερικές μέρες, όταν έγραψα εδώ την προσωπική μου ανασκόπηση, θορυβήθηκε, ένιωσε ότι ίσως δεν είμαι καλά και με πήρε τηλέφωνο αμέσως μόλις έκανα την ανάρτηση. Μου δήλωσε για μια ακόμη φορά ότι με θεωρεί έναν από τους σημαντικούς ανθρώπους που γνώρισε στη βραχεία ζωή του και με κάλεσαν εκείνος και η Γραννέτα στην Αθήνα, στο σπίτι τους για να περάσουμε μαζί μερικές μέρες για να αλλάξω παραστάσεις και αποσυμπιεστώ από τυχόν σκέψεις και ζητήματά μου, μου δήλωσε δε κατηγορηματικά ότι φέτος πια το καλοκαίρι θα έρθουν να μείνουν μαζί μου στη Βολισσό.

Δεν πρόλαβε ο Κώστας. Χτες το μεσημέρι, λίγο μετά τον σεισμό με πήρε ξανά τηλέφωνο για να δει αν είμαι καλά και επιβεβαιώσαμε για άλλη μια φορά ότι θα έρθουν να τους φιλοξενήσω μες το καλοκαίρι στη Βολισσό.

Δεν προλάβαμε φίλε Κώστα να ζήσουμε αυτή την εμπειρία

Σ’ ευχαριστώ για όλα, για την ύπαρξή σου σε αυτή τη ζωή και την κοινωνία, για την τιμή που μου έκανες να με θεωρείς άξιο λόγου και να διαδίδεις τις σκέψεις μου, για τις βάσεις που έβαλες στο να φτιάξουμε μια κοινωνία απελευθερωμένη από τον ιδιωτισμό και την διαπλοκή.

Καλό σου ταξίδι, καλή μας αντάμωση ξανά κάποτε σε άλλες κοινωνίες και κοινωνικές περιπέτειες.

Γραννέτα κουράγιο

Καμιά δικαιολογία υπάρχει για αυτό που συμβαίνει στην καρδιά της πόλης μας;

Η παραλία της Σούδας έχει γεμίσει ασφυκτικά με περισσότερες από 120 σκηνές εδώ και εβδομάδες. Στις σκηνές ζουν εκατοντάδες άνθρωποι, μανάδες με βρέφη και μωρά, έγκυες γυναίκες.

Ανάμεσα στις σκηνές εκβάλει αγωγός ο οποίος είναι ενεργός και φαίνεται να μεταφέρει ακάθαρτα λύματα στη θάλασσα.  Οι σκηνές βρίσκονται γύρω από τον αγωγό με τις κοντινότερες από αυτές σε απόσταση λίγων μέτρων.

Σε κοινή θέα στην εκβολή του αγωγού κυκλοφορούν αρουραίοι συνηθισμένοι από την ανθρώπινη παρουσία ορατοί οποιαδήποτε ώρα της ημέρας. Παιδιά και ενήλικες κολυμπούν  καθημερινά εκεί. Ο κίνδυνος εκδήλωσης μολυσματικών ασθενειών είναι θέμα χρόνου.

Για την κατάσταση αυτή δεν μπορεί να υπάρχει καμία δικαιολογία και καμία ανοχή από τους υπηρεσιακά και πολιτικά εμπλεκόμενους. Οι ευθύνες δεν μπορούν να διαχέονται  στην γενικότερη απαράδεκτη κατάσταση.

Επιτέλους, υπάρχει ανάγκη για λογοδοσία βασικό στοιχείο  λειτουργίας του κράτους δικαίου σε μια ευνομούμενη πολιτεία.  Δεν φταίνε σε τίποτα παιδιά και ενήλικες, ξένοι και ντόπιοι να ζούνε σε τέτοιες συνθήκες.

Άμεσα πρέπει όσοι διαμένουν εκεί σε σκηνές να μετακινηθούν σε ασφαλές περιβάλλον και να σταματήσει η ανεξέλεγκτη διάθεση λυμάτων στην θάλασσα.

Το να υποχρεώνεις ανθρώπους να ζούνε σε συνθήκες που δεν τις επιλέγουν οι ίδιοι δίπλα σε λύματα και ποντίκια χωρίς να τους παρέχεις συνθήκες πρώτης υποδοχής όπως επιβάλει η νομοθεσία συνιστά εξευτελιστική και ταπεινωτική μεταχείριση και προσβάλει πρώτα από όλους την ίδια τη Χιακή κοινωνία.

Ζητάμε την κατάργηση της κοινής δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας που μόνο δεινά επέφερε στις νησιωτικές κοινωνίες και τους αιτούντες άσυλο.

Ζητάμε να μη συνεχιστεί άλλο αυτή η εξευτελιστική και ταπεινωτική μεταχείριση που υφίστανται οι πρόσφυγες και  μόνιμοι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής της Σούδας.

«ΛΑΘΡΑ;» – Επιτροπή Αλληλεγγύης στους Πρόσφυγες Χίου

www.lathra.gr

Προβλέψεις σεισμών

Πριν 20 περίπου χρόνια, γύρω στο 1997-98 είχε έρθει για μία διάλεξη στη Χίο ο τότε Πρόεδρος του ΟΑΣΠ και είπε ότι μέσα στα επόμενα 20 χρόνια περιμένουμε στην περιοχή έναν σεισμό έντασης ίδιας με εκείνον που είχε καταστρέψει το νησί το 1881.

Το 1881 έλαβε χώρα στη Χίο ο πλέον πολύνεκρος σεισμός που έχει γίνει ποτέ στον ελλαδικό χώρο, αφού είχε 6.500 θύματα. Τότε βέβαια δεν μετρούσαν ρίχτερ αλλά από την έκταση της καταστροφής, μπορούμε να προσεγγίσουμε και την ένταση του σεισμού.

Προχθές, Κυριακή, είχαν έρθει φίλοι και τρώγαμε κάτω από τον μεγάλο δρυ. Ο Μίμης λέει λοιπόν: αυτός ο καιρός είναι σεισμόκαιρος. Εννοούσε το συννεφόκαμα και η θολή ατμόσφαιρα. Δεν του έδωσε σημασία κανένας.

 

ΥΓ

Από την Πέμπτη το πρωί θα βρίσκομαι κι εγώ στο πιο όμορφο νησί της Ελλάδας, στη Λέσβο. Προσκεκλημένος σε εκδηλώσεις φιλαναγνωσίας του Δήμου Μυτιλήνης. Σπουδαία συγκυρία

 

Η λογοτεχνία κυκλοφορεί ελεύθερη στην κοινωνία

Αυτό είναι το πρώτο που λέω στους “μαθητές” των εργαστηρίων λογοτεχνικής αφήγησης, και να έχουν τα μάτια και τα αυτιά τους ανοιχτά, να ζουν συνειδητά κάθε στιγμή, για να μπορούν να προσλαμβάνουν την τέχνη, που πηγάζει από την ύπαρξη των ανθρώπων και των άλλων πλασμάτων γύρω τους, να την φιλτράρουν και να την επεξεργάζονται μέσα τους, να την συνθέτουν και να την αναλύουν, για να την παραδώσουν ύστερα ξανά, γραμμένη με λέξεις στο χαρτί, εκεί που ανήκει, στην κοινωνία των ανθρώπων.

Σήμερα με επισκέφθηκε μεταξύ κάποιων ανθρώπων και ο μαστρο Στεφανής, συνταξιούχος ταρίφας, ετών κοντά στα 90, κοτσονάτος, οδηγεί ακόμα και πίνει και τις σούμες του.

Τον έβαλα και μου λεγε ιστορίες από τη ζωή στο τιμόνι και όχι μόνο, καθόμουν και τον άκουγα με προσήλωση όπως συνηθίζω να κάνω με τους ανθρώπους, ιδίως όσους έχουν έμφυτη την τέχνη του λόγου μέσα τους. Μια φορά είπα σε μια συνέντευξη στην Καθημερινή ότι γύρω μας υπάρχουν άπειροι λογοτέχνες που δεν θα γίνουν ποτέ συγγραφείς, και όταν δημοσιεύτηκε η συνέντευξη είδα να έχει τίτλο ότι γύρω μας υπάρχουν άπειροι συγγραφείς. Άνθρωποι που δεν ακούν και δεν δίνουν σημασία στον λόγο του άλλου, δεν πρόκειται ποτέ ούτε να απολαύσουν, ούτε να δημιουργήσουν λογοτεχνία. Τέλος πάντων. Μου λέει λοιπόν σε μια στιγμή ο μαστρο Στεφανής και ρίγησα το εξής: όσο χρονών είμαι ρε Γιαννάκη, το μόνο παράπονο που έχω από τη ζωή, ξέρεις πιο είναι; Και πριν προλάβω να τον ρωτήσω ποιο, μου απαντάει αμέσως μόνος του: Που δεν προλαβαίνω να διαβάσω τα γράμματα στην τηλεόραση. Τα βγάζει πολύ γρήγορα. Εγώ βλέπω τον καιρό για τους αγρότες, και μετά βάζει κάτι Γάλλους που μπολιάζουνε τα κλήματα, έχουνε μεγάλο πάθος με τα κλήματα οι Γάλλοι, αλλά δεν προλαβαίνω να διαβάσω τα γράμματα. Και κάνω το εξής: Πιάνω την πρώτη λέξη και μετά, μέχρι να αλλάξει, πάω και αρπάζω την τελευταία και πολεμώ ύστερα να βγάλω μοναχός μου το νόημα, αλλά δε μπορώ πάντα.

Μεγάλη συγκίνηση ο μαστρο Στεφανής. Η παραγωγή τέχνης του λόγου, καθώς και η ικανότητα πρόσληψή της είναι “ποσά” ανάλογα με την ψυχή του ανθρώπου.

Ήλιος με δόντια: Κριτική από NO14ME

Πέρασαν έξι χρόνια από τότε που διάβασα για πρώτη -και τελευταία- φορά κάποιο βιβλίο του πολυγραφότατου Χιώτη συγγραφέα Γιάννη Μακριδάκη, με τίτλο Λαγού Μαλλί. Αν και η αναγνωστική ανάμνηση έχει υποχωρήσει, φαντάζομαι πως το συναίσθημα εκείνης της ανάγνωσης δεν μου δημιούργησε την ανάγκη για επιστροφή. Πρόσφατα μου έκαναν δώρο το Ήλιος με δόντια. Το δώρο συνοδεύτηκε με ιδιαιτέρως κολακευτικά σχόλια. Υποσχέθηκα να το διαβάσω άμεσα, υπόσχεση που δεν ήμουν σίγουρος πως θα τηρήσω. Ένα μεγάλης διάρκειας ταξίδι με τρένο όμως στάθηκε η αφορμή. Και το ταξίδι μίκρυνε. Και η νύχτα που ακολούθησε, παρά την κόπωση της ημέρας που προηγήθηκε, με βρήκε να αντιστέκομαι στις Σειρήνες του Ύπνου, με σκοπό να φτάσω μέχρι το τέλος. Αυτή η αναγνωστική εμπειρία ναι, σίγουρα θα με οδηγήσει στο άμεσο μέλλον στην επιστροφή σε κάτι δικό του.

Ναι. Εγώ είμ’ αυτός. Ο Κωσταντής με τ’ όνομα, που δούλευα κάλφας στο μηχανουργείο του μαστρο-Μιμάκη στη Φτωχιά Προκυμαία, άκρη άκρη στο λιμάνι της Χώρας, εκεί όπου αράζουνε τα βαπόρια. Μπορείς να με φωνάζεις και Ιδιώνυμον. Ακούω και σ’ αυτό ακόμα, δεν το ξέχασα. Μην κοιτάς που τώρα, εν έτει 1969, με λένε Κωνσταντίνο, αφράτεψα και είμαι μες στα μαύρα, ας όψονται εκείνες οι μαύρες μέρες, οι άραχνες.

Χίος, γερμανική κατοχή. Ο Κωσταντής, θύμα σχολιασμών και πειραγμάτων, θα βρει καταφύγιο σε μια νέα οικογένεια, θα τον πάρει στο σπίτι του ο μαστρο-Μιμάκης και θα τον κάνει βοηθό του στο μηχανουργείο. Σχολιασμοί και πειράγματα είναι χαρακτηρισμοί ελάχιστοι για να αποτυπώσουν την κόλαση που ζούσε, ήδη από την προεφηβική του ηλικία, ο Κωσταντής. Έμαθε, όμως, να αδιαφορεί, να ζει μονάχος, να ακούει το σώμα του, να ερωτευτεί. Όλα έβαιναν καλώς, έστω και σχετικά, μέχρι εκείνη την αποφράδα μέρα. Τώρα, χρόνια μετά, επιχειρεί να πιάσει το νήμα της αφήγησης από την αρχή, μήπως και καταφέρει να φτάσει μέχρι εκείνη την ημέρα, ημέρα την οποία η μνήμη έχει κρύψει βαθιά σε μια αντίδραση επιβίωσης. Τι συνέβη εκείνη την ημέρα;Το κυρίαρχο γνώρισμα της γραφής του Μακριδάκη είναι η άψογη αποτύπωση του προφορικού λόγου, η μεταφορά του στο χαρτί, η διατήρηση της ορμής του, η ντοπιολαλιά που δεν ξενίζει στιγμή, και μιλάει κατ’ ευθείαν στην καρδιά ακόμα και του μη εξοικειωμένου με την τοπική διάλεκτο αναγνώστη. Η πυρετώδης προσπάθεια του Κωσταντή να ανασυνθέσει την ιστορία του, να φτάσει μέχρι το τέλος, ο αγώνας του, να μη χαθεί στον λαβύρινθο των παρεκβάσεων και των λεπτομερειών, να επιβληθεί στον πόνο που του δημιουργεί η ανάμνηση.

Η προφορικότητα όμως, όσο ζωντανή και αν είναι, όση δύναμη και αν διαθέτει, δεν αρκεί για να μετατραπεί σε μυθιστόρημα. Χρειάζεται μαστοριά στη δομή και στο στήσιμο. Και ο Μακριδάκης τη διαθέτει. Με ευρήματα λειτουργικά, με μια ανατροπή καίρια και με ένα φινάλε ανάλογο της ιστορίας. Επιτυγχάνει να δέσει το μυθιστόρημά του με συνδέσεις που αντέχουν, να το θέσει πάνω σε στέρεες βάσεις, να μεταφέρει την ιστορία του Κωσταντή να συναντήσει την ιστορία του νησιού, να εντάξει στο προσωπικό το πανανθρώπινο, να αναφερθεί σε εχθρούς και σωτήρες, σε ντόπιους και ξένους, και να καταστήσει τα όρια μεταξύ τους δυσδιάκριτα, έτσι που τελικά να μην ξέρει κανείς ποιος είναι σύμμαχος και ποιος εχθρός, ποιος ντόπιος και ποιος ξένος, να σπάσει έτσι τα στερεότυπα της εθνικής ενότητας και της απόλυτης ανάγνωσης της Ιστορίας.

Εκδόσεις Βιβλιοπωλείο της Εστίας