Τεκμήριο Λωβοκομείου

Διαβάζω ότι θα ξαναπροβληθεί το σήριαλ Το Νησί. Δεν το είχα δει ούτε τότε που προβλήθηκε για πρώτη φορά, ούτε τώρα θα το δω, δεν έχω άλλωστε τηλεόραση για περισσότερα από 15 χρόνια.
Θυμάμαι όμως την περίπτωση διότι τότε ασχολιόμουν με το Λωβοκομείο της Χίου, ένα Άσυλο Λεπρών με μακραίωνη ιστορία, το οποίο εδώ και μερικές δεκαετίες φθείρεται και λεηλατείται συστηματικά, αποτελεί δε έναν πλούσιο σε τεκμήρια χώρο ιστορικής μνήμης και έναν απίστευτης ενέργειας τόπο.
Η σχέση του Λωβοκομείου της Χίου με την Σπιναλόγκα ήταν μεγάλη, περισσότερο μια σχέση “ανταλλαγής” εξορίστων από τον έναν τόπο στον άλλο.
Η τοπική κοινωνία και οι αρχές δεν έδειξαν ποτέ κανένα απολύτως ενδιαφέρον για το σημαντικό ιστορικό αυτό Ίδρυμα του νησιού. Το αντιμετωπίζουν εδώ και δεκαετίες ως νεκρό χώρο και ως βάρος ασήκωτο που δεν θέλει κανείς να αναλάβει. Αρκούνται μόνο σε επιμνημόσυνες δεήσεις και σε κατά καιρούς συσκέψεις που δεν έχουν ποτέ καμία συνέχεια.
Προσωπικά ασχολήθηκα κάποτε λίγο πιο συστηματικά με το Ίδρυμα και έκανα μια έρευνα η οποία διήρκεσε λίγο περισσότερο από ενάμιση χρόνο. Βρήκα λοιπόν σε μια συνοικία της Αθήνας μία ηλικιωμένη κυρία, η οποία είχε περάσει τα χρόνια της νιότης της ως ασθενής του Χάνσεν, τρόφιμη του Λωβοκομείου της Χίου και μάλιστα είχε γεννήσει και το παιδί της μέσα στο Ίδρυμα λίγο πριν αυτό κλείσει για πάντα και μεταφερθούν οι ασθενείς του στην Αγία Βαρβάρα στο Αιγάλεω.
Η όλη πορεία της έρευνας αλλά και της μακροχρόνιας, δύσκολης και πεισμώδους προσπάθειάς μου να πείσω την εν λόγω κυρία να μου μιλήσει για τις αναμνήσεις της από τη ζωή της ως “λεπρή στο Λωβοκομείο Χίου”, θα μπορούσε να αποτελέσει μυθιστόρημα το οποίον όμως δεν με ενδιαφέρει να γράψω, τουλάχιστον προς το παρόν. Έτσι κρατάω στον σκληρό δίσκο του μυαλού μου την εμπειρία της έρευνας αυτής, ως προσωπικό λάφυρό από τη ζωή. Έχω όμως και ένα ηχητικό αρχείο της συνάντησής μου με την κυρία, όταν κατάφερα επιτέλους και την έπεισα να με δεχτεί στο σπίτι της στην Αθήνα, αρχείο που κατά πάσα πιθανότητα θα υπάρχει και μετά από ενδεχόμενη κατάρρευση του μυαλού μου. Παρόλο που η αφήγήσή της δεν είναι ρέουσα, λόγω του ότι είχε απωθήσει από τη μνήμη της πολλές βασικές παραμέτρους και έπρεπε να την τσγκλάω συνεχώς κάνοντας αναφορά σε πρόσωπα και καταστάσεις της εποχής, που είχα γνωρίσει μέσα από την έρευνα των γραπτών τεκμηρίων, είναι νομίζω ένα ντοκουμέντο πολύ σημαντικό και χρήσιμο για την ιστορία και για το μέλλον του Ιδρύματος. Γνωστοποιώ λοιπόν εδώ την ύπαρξή του, για παν ενδεχόμενο.

Ο ρόλος του Έρωτα και της Λογοτεχνίας στην Ιστορία

Στις 7 Φεβρουαρίου 1944 και ώρα 12 το μεσημέρι, σμήνος βρετανικών βομβαρδιστικών αεροσκαφών πέρασαν πάνω από το λιμάνι της Χίου και βομβάρδισαν το σουηδικό πλοίο Wiril, το οποίο βρίσκόταν στην υπηρεσία του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού και εκφόρτωνε σιτάρι και άλλα τρόφιμα για τον βασανισμένο από την πείνα της Κατοχής λαό του νησιού.

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης αυτής των συμμάχων σκοτώθηκαν 18 άνθρωποι, οι περισσότεροι εργάτες που ξεφόρτωναν τα σακιά από το πλοίο, αλλά και ο Γερμανός στρατιωτικός διοικητής Χίου Βαστερχάουζερ και ο Σουηδός αντιπρόσωπος του Διεθνούς Κομιτάτου του Ερυθρού Σταυρού Νιλς Νίλσεν, ο οποίος είχε αυτοπροσώπως μεριμνήσει για την άφιξη του πλοίου στη Χίο.

Η τραγική αυτή επιχείρηση των βρετανικών δυνάμεων δεν αιτιολογήθηκε, ούτε διαλευκάνθηκε ποτέ. Ποτέ δεν κατατέθηκε στην Ιστορία ο λόγος για τον οποίον έλαβε χώρα. Ποτέ δεν ανακοινώθηκε κάτι επ’ αυτής, αν ήταν μια λανθασμένη ενέργεια, αν ήταν εσκεμμένη, αν υπήρξαν ανακριβείς πληροφορίες περί του φορτίου και του ρόλου του πλοίου στο λιμάνι της Χίου. Παρόλες τις φήμες και τις εικασίες των ερευνητών, το ιστορικό αυτό έγκλημα πολέμου παραμένει ακόμη ανεξιχνίαστο.

Εδώ έρχεται λοιπόν η λογοτεχνία και επιτελεί κάποιες φορές και ρόλο επεξήγησης και διαλεύκανσης της Ιστορίας. Αφού δεν ανέλαβε κανείς την ευθύνη του παράλογου βομβαρδισμού, την αναλαμβάνει εξολοκλήρου ο Κωσταντής Χάψας, ο ήρωας του Ήλιος με δόντια. Δεν είναι όμως αυτό το σημαντικό της υπόθεσης, αλλά το ότι μέσα από την λογοτεχνική εξιστόρηση προσωπικών και κοινωνικών συμβάντων της ιστορικής εκείνης περιόδου, ο Κωσταντής προσεγγίζει την καρδιά του ζητήματος και φτάνει στο να εξηγήσει το γιατί έγινε το κακό. Διότι πολλές φορές η Ιστορία δεν μπορεί να βασιστεί πια μονάχα επί γραπτών πηγών και ξύλινων ιστορικών ντοκουμέντων. Η Ιστορία δημιουργείται από ανθρώπους, που έχουν συναισθήματα και αυτά τα συναισθήματα καθόριζουν την πορεία Της. Η λογοτεχνία μπήκε λοιπόν σφήνα στην ιστορική έρευνα και έδωσε την απάντηση. Ο Νιλς ήταν ερωτευμένος με την Θάλεια, είχαν μάλιστα προγραμματίσει να κάνουν και τον γάμο τους επί του Wiril, μόλις τελείωνε η εκφόρτωση των σιτηρών στο λιμάνι της Χίου και έτσι, από την λαχτάρα του να τη δει και να την παντρευτεί, καθόσον ήταν μακριά της, επιβιβασμένος στο Wiril και γυρνούσε τα νησιά για να εκφορτώνει τρόφιμα, έφερε το βαπόρι δυο μέρες νωρίτερα στη Χίο, γεγονός το οποίο λησμόνησε να γνωστοποιήσει στους συμμάχους. Αυτά φυσικά δεν αναγράφονται σε καμία επίσημη ιστορική πηγή αλλά είναι αποδείξεις που προέκυψαν από το ψυχανέμισμα της ατμόσφαιρας των ημερών εκείνων, ισχύουν όμως απόλυτα και καθιστούν την τέχνη του λόγου πολύτιμο και καθοριστικό παράγοντα ιστορικής μελέτης.

Μια φορά μου τηλεφώνησε ένας ιστορικός εξ Αθηνών και μου είπε ότι έχει κάνει επί χρόνια μεγάλη έρευνα σε ελληνικά, σουηδικά, γερμανικά και βρετανικά αρχεία, περιοδικά, εφημερίδες και βιβλία σχετικά με τον βομβαρδισμό του Wiril και ότι διάβασε το Ήλιος με δόντια και κατέληξε στο ότι αυτή ακριβώς η αιτιολογία που περιγράφεται λογοτεχνικά, αυτή είναι η πιο πιθανή να ισχύει. Ο έρωτας του Νιλς με τη Θάλεια προκάλεσαν το ολοκαύτωμα. Τον ευχαρίστησα τον άνθρωπο που μπήκε στον κόπο να με ενημερώσει για το συμπέρασμα της ερευνητικής του εργασίας και δέχτηκα να του την παρουσιάσω, όπως με παρακάλεσε, όταν σε λίγο καιρό θα την κυκλοφορούσε σε βιβλίο. Βγήκε λοιπόν το βιβλίο του, μου το έστειλαν να το διαβάσω για να προετοιμάω την παρουσίαση, το διάβασα όλο από την αρχή ως το τέλος, διάβασα και τις παραπομπές, διάβασα και την εκτεταμένη βιβλιογραφία, εφημεριδογραφία, περιοδικογραφία, πουθενά ούτε μισή αναφορά στο Ήλιος με δόντια. Σαν να μην υπήρξε ποτέ το βιβλίο μου, σαν να μην είχε χρησιμοποιήσει ποτέ ο άνθρωπος αυτός το λογοτεχνικό μου έργο και το ιστορικό συμπέρασμα της λογοτεχνίας στην έρευνά του.

Τότε κατάλαβα ότι η λογοτεχνία είναι γραφή και είναι μεγαλόψυχη, ενώ η ιστορία είναι καταγραφή και είναι μικρόψυχη. Η λογοτεχνία γράφεται από ανθρώπους με ανοιχτή την ψυχή τους στον άνθρωπο, που βιώνουν τον πόνο των ανθρώπων οι οποίοι δημιουργούν την ιστορία της ζωής, ενώ η ιστορία καταγράφεται από ανθρώπους που δεν την βιώνουν αλλά την κοιτούν με μάτι ξύλινο και με ψυχή θεόκληστη, πάντοτε από κάποια μελλοντική αποστειρωμένη από την ανθρωπίλα των αισθημάτων θέση δήθεν ισχύος.

 

Διακύβευμα

Τώρα που και οι πλέον παραμυθιασμένοι ότι θα την έβγαζαν καθαρή νιώθουν το θανατηφόρο τσίμπημα του μαύρου καπιταλιστικού φιδού που μας τρώει ως κοινωνία εδώ και χρόνια, πλησιάζει η στιγμή που θα κατανοήσουν επιτέλους όλοι, ακόμη και οι πιο τραλαλά καταναλωτίσκοι του άστεως που μετακινούμενη εκ της πλατείας στο κοινοβούλιο και αντιστρόφως κάνουν πως κυβερνάνε τη χώρα, ότι το “μένουμε Ευρώπη”, όταν μεταφράζεται αποκλειστικά σε “μένουμε ευρώ”, σημαίνει επίσης αποκλειστικά ότι “μένουμε ως μελλοθάνατοι σε γερμανικής ιδιοκτησίας στρατόπεδο συγκέντρωσης εξαθλιωμένων ιθαγενών και προσφύγων”.
Η ελληνική κοινωνία χρειάζεται αυτόνομη πορεία, έξω από το ευρώ και από την παγκόσμια καπιταλιστική λαίλαπα που καταστρέφει τον πλανήτη και τον έναν μετά τον άλλο όλους τους λαούς που την υιοθετούν.
Μονομερή διαγραφή χρέους, νέα κοινωνική σύμβαση για ανάπτυξη στηριγμένη στην καθαρή πρωτογενή παραγωγή, στο τοπίο, στους φυσικούς πόρους, στον πολιτισμό και στην μικρής κλίμακας επιχειρηματικότητα.
Αυτά βασικά πρέπει να τα κατανοήσει όποιο κομμάτι της πολιτικής σκηνής έχει απομείνει έστω και κατά ένα κύτταρό του υγιές και να τα θέσει άμεσα ως διακύβευμα της επόμενης μέρας.
Αλλιώς πάμε για 4ο Μνημόνιο και άλλον έναν μητσοτάκη και ζωή σε λόγου τους

Κυκλοφορία του χρήματος

Αύριο λοιπόν γενική απεργία. Μπορεί να γίνει μια μέρα κατά την οποία οι περισσότεροι από μας δεν θα “κυκλοφορήσουν” καθόλου το χρήμα. Η διακοπή κυκλοφορίας του χρήματος, όχι βέβαια μόνο για μία μέρα, είναι η μοναδική αντίσταση ενάντια στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Αύριο όμως είναι μια ευκαιρία μοναδική για να σκεφτούμε τι σημαίνει ουσιαστικά η κάθε φορά που αλλάζει χέρια το χρήμα.
Κατανάλωση φυσικών πόρων σημαίνει και μόνον αυτό.
Κάθε φορά που βάζουμε το χέρι στην τσέπη για να πληρώσουμε μια υπηρεσία ή ένα προϊόν, καταναλώνουμε φυσικούς πόρους, τους οποίους δεν αναπληρώνουμε ούτε στο ελάχιστο με τη ζωή μας στις πόλεις και συμβάλουμε αποφασιστικά στη ρύπανση, στη μόλυνση και στην απομύζηση του οικοσυστήματος.
Όλα τα άλλα που μάθαμε μέσα στο σύστημα ότι σημαίνει, είναι φούσκα, σύμβαση, επινόηση, πλάνη.
ΥΓ. Προσωπικά χρησιμοποιώ λίγο χρήμα ορισμένες μέρες του μήνα, τις περισσότερες δεν το πιάνω ούτε το βλέπω. Δεν το δαιμονοποιώ αλλά σας διαβεβαιώ ότι δεν μου λείπει καθόλου η επαφή μου μαζί του. Το υποκαθιστώ καθημερινά με τον πραγματικό πλούτο
ΥΓ 2
Χρειάζεται εκσυγχρονισμό ο σοσιαλισμός. Όχι πια ανθρωποκεντρισμό. Ο ανθρωποκεντρισμός μας έφερε στον ατομισμό. Χρειάζεται Οικουμενική προσέγγιση, ολιστική

Στο ίδιο καζάνι

Τι δεν κάνουμε αυτές τις υπέροχες μέρες στη φύση. Κλαδέματα δέντρων, δημιουργία σπορείων για τα καλοκαιρινά λαχανικά, προετοιμασία χωραφιών, σπορές εκτεταμένες και βόλτες πολλές.
Η άνοιξη έρχεται ολοταχώς και το οικοσύστημα οργιάζει την ίδια ώρα που το σύστημα δείχνει ότι εξάντλησε κάθε πολιτικό πιόνι του με αυτούς τους τελευταίους της επενδυτικής αριστεράς, τους χυδαιότερους όλων.
Το σύστημα έφτασε λοιπόν σε αδιέξοδο, το δηλώνει και ο Κυρ-Γιακ που δεν θέλει ούτε εκλογές, ούτε οικουμενική, ούτε αυτό που έχουμε σήμερα(!)
Όλα αυτά συμβαίνουν επειδή η νεοελληνική κοινωνία επιτέλους μετά από τόσα χρόνια έφτασε στο απροχώρητο. Είμαστε πολύ κοντά πλέον στην ακύρωση του τόσο μεθοδικά καλλιεργούμενου από κάθε κυβέρνηση μέχρι σήμερα κοινωνικού αυτοματισμού, είμαστε πολύ κοντά στο να κατανοήσει και ο πιο φίλαυτος, και ο πιο μισάνθρωπος, και ο πιο αδαής, και ο πιο ανόητος ιδιώτης καταναλωτής ότι ούτε μόνος του μπορεί να ζήσει στη χώρα, ούτε υπάρχει περίπτωση να πεθάνουν οι υπόλοιποι και να σωθεί ο ίδιος, ούτε υπάρχει βεβαίως περίπτωση να διασώσει τίποτε από την ιδιωτική του περιουσία όσες φορές και αν εκποιηθεί η δημόσια.
Είναι θέμα χρόνου να κατανοήσουν όσοι δεν το έχουν ήδη καταλάβει ότι μια χώρα σαν τη δική μας, πλούσια σε φυσικούς πόρους και πολιτισμό, την μόνη αναπτυξιακή πορεία που πρέπει να έχει ως στόχο είναι αυτή που προβλέπει και εγγυάται την προστασία των πόρων της, την με όρους ορθών γεωργικών πρακτικών ενίσχυση της πρωτογενούς παραγωγής της και την ήπια, μικρής κλίμακας επιχειρηματικότητα. Αυτά προσωπικά τα γράφω εδώ και 20 χρόνια και με ονόμαζαν τροχοπέδη στην ανάπτυξη του τόπου κάποιοι που σήμερα κλαίνε μαύρο δάκρυ για τον μαρασμό του. Ας είναι, ποτέ δεν είναι αργά να ωριμάσει η κοινωνία. Κάλιο αργά παρά ποτέ άλλωστε. Τώρα λοιπόν που η νεοελληνική κοινωνία έφτασε στο σημείο βρασμού της και το καπάκι ανασηκώνεται ήδη, τώρα είναι η ώρα να αλλάξουμε την πορεία μας.

Φεβρουάριος

Φεβρουάριος. Προμηνύματα άνοιξης. Του Αγίου Τρύφου, σαν χτες, ο Βικέντιος με το κουτάβι του έραιναν με αγιασμό τα χωράφια για να διώξουν τα ζούδια κ να φέρουν καλή σοδειά και κρύωσε το κουτάβι όταν το βγαλε από την τσέπη του ράσου του κ το απόθεσε πάνω στην πεζούλα καθώς κάτσανε να απολαύσουν τη λιακάδα κ παραλίγο να το χάσει κι αυτό ο καψερός ο καλόγερος.
Ίσως ο πιο σημαντικός για μένα μήνας ο Φεβρουάριος.
Από τον Ανάμιση ντενεκέ, τη δεξιά τσέπη κ τον ήλιο με δόντια που ορίζουν μια πρώτη συγγραφική μου περίοδο και που εκδόθηκαν και τρία Φεβρουάριο κ τον μνημονεύουν άλλο λίγο κι άλλο πολύ στα κείμενά τους, μέχρι το Αντί Στεφάνου που εκδόθηκε τον περασμένο Φεβρουάριο κ σηματοδοτεί μια νέα περίοδο από μόνο του για μένα, που την θεωρώ πολύ σπουδαία για την προσωπική μου πορεία προς την συνειδητότητα, όλα μου σχεδόν τα βιβλία Φεβρουάριο εκδόθηκαν. Ίσως επειδή έναν Φεβρουάριο πριν από 45 χρόνια γεννήθηκα κι εγω, τίποτα δεν είναι τυχαίο στο Χάος του οικοσυστήματος κ σήμερα πάλι το ξημέρωμα που έκατσα στο μπαλκόνι κ ρουφούσα με κάθε πόρο μου το Θαύμα που ξυπνούσε λίγο λίγο, επιβεβαίωσα για άλλη μια φορά ότι ο μόνος λόγος που ήρθαμε στη ζωή είναι για το νιώσουμε, να γίνουμε μέτοχοι κ συμμέτοχοι σε Αυτό κ ότι όλα τα άλλα είναι απλά παραπλάνηση κ αποπροσανατολισμός από τη Ζωή

Το φλάμπουρο της παρακμής το λένε Φλαμπουράρι

Βρισκόμαστε στο σκοτεινότερο μέχρι στιγμής σημείο της ιστορικής μας πορείας ως κοινωνία κ ως πολιτεία τουλάχιστον κατά τα χρόνια που ζω κ θυμάμαι
Μεσαίωνας κανονικός
Πολιτική αγυρτεία
Χώρα σε αποσύνθεση κ υπό εκποίηση
Κοινωνία σε σήψη
Απρονοησία, αποπροσανατολισμός, αναλγησία, αποκτήνωση
Όλα αυτά είναι αποτέλεσμα της από χρόνια πλήρους παράδοσης της νεοελληνικής κοινωνίας στο ευτελές αξιακό σύστημα του καταναλωτισμού, που είχε ως συνέπειες την λατρεία των κουπονιών έναντι του πλούτου, την ανύψωση της ιδιωτικότητας-ατομικότητας έναντι της κοινωνίας κ της συλλογικότητας, την απαξίωση της ζωής, της συνύπαρξης, της πολιτικής και της Τέχνης.
Απόλυτη παρακμή
Την διαχειρίζονται πολιτικά αυτοί που την αξίζουν κ την εκφράζουν καλύτερα, αυτοί που είναι αντάξιοί της κ ζουν κάθε στιγμή πλέον με το φόβο της έκρηξης του μίγματος που φτιάξανε με τις πολιτικές τους κ θα τους διαμελίσει κ τους ίδιους μαζί με την κοινωνία

Επί προγραμματισμού

Η Εστία ανακοίνωσε μεταξύ των προγραμματισμένων εκδόσεών της για το τρέχον εξάμηνο του 2016 τη νουβέλα μου “Η πρώτη φλέβα”. Γι’ αυτό το βιβλίο θα μιλήσουμε αργότερα, αφού διαβαστεί και λάβουμε και τις πρώτες αναγνωστικές αποκρίσεις.
Μέχρι τότε θα έχουμε κάποιες συναντήσεις στην Αθήνα τις πρώτες μέρες του Μάρτη για το Αντί Στεφάνου.
Ήδη άρχισαν και έρχονται κάποιες προτάσεις από ομάδες καλλιεργητών και από λέσχες ανάγνωσης για συναντήσεις μας κατά το διάστημα που θα βρίσκομαι στην μεγάλη πόλη. Επειδή όμως συνήθως οι μέρες δεν επαρκούν και όσο κι αν στριμώχνουμε τις συναντήσεις μας, μένουμε πάντοτε ανικανοποίητοι ότι δεν τα προλάβαμε όλα, παρακαλώ όποιες προτάσεις υπάρχουν ή εκκρεμούν από το παρελθόν και λησμονήθηκαν, να τεθούν το συντομότερο, για να γίνει όσο το δυνατόν καλύτερος ο προγραμματισμός μας.
Ευχαριστώ όλες και όλους για την τιμή της ανάγνωσης και της συμμετοχής. Καλή μας αντάμωση

Αντί Στεφάνου

Μεσαίωνας

Κάποτε, επί εποχής βαθέως πασόκ είχαμε στο νησί έναν δήμαρχο από κείνους που παίρνουν φόρα και καταστρέφουν τα πάντα διότι διατείνονται πως έχουν τον λαό μαζί τους και πως δεν τους πιάνει νόμος και είναι άρχοντες αιρετοί και έχουν την ευθύνη της πολιτικής τους απόφασης και λοιπά τέτοια φαιδρά.
Είχε ορίσει λοιπόν, ανάμεσα σε όλα όσα ανεκδιήγητα έπραξε, και έναν αντιδήμαρχο παιδείας, εκκλησιαστικό αναγνώστη και ακόλουθο του μητροπολίτη, θρησκόληπτο χριστιανοταλιμπάν με απόψεις μεσαίωνα και αρθρογραφία στον τοπικό τύπο για βίους αγίων και έργα παπάδων και λοιπών του σιναφιού (τι σύμπτωση, τον ίδιον ακριβώς αντιδήμαρχο έχει ορίσει και ο σημερινός μας δήμαρχος που είναι κατά τα άλλα μορφωμένος και δεν έχει καμιά σχέση με τον τότε, τέλος πάντων, άλλο θέμα αυτό).
Είχε έρθει λοιπόν ένας θίασος εξ Αθηνών για παραστάσεις στο Ομήρειο του Δήμου, δεν θυμάμαι δυστυχώς καθόλου τον τίτλο της παράστασης ούτε τους συντελεστές. Θυμάμαι όμως ότι η παράσταση ξεκινούσε με την ηθοποιό γυμνόστηθη επί σκηνής και ότι ο χριστιανοταλιμπάν αντιδήμαρχος παιδείας την απαγόρευσε αμέσως, την ακύρωσε και έδιωξε τους ηθοποιούς και τον σκηνοθέτη από το νησί.
Αυτά για να μη νομίζετε ότι ο μεσαίωνας ήρθε απότομα.

Είχα γράψει τότε και ένα μυθιστόρημα, το οποίο δεν εξέδωσα ποτέ, “Η Κόκκινη τελεία” ήταν ο τίτλος του, με θέμα τα έργα και τις ημέρες των λεγομένων “παραγόντων”, αιρετών και υπηρεσιακών και αυτόκλητων της ελληνικής επαρχίας εκείνη τη φαιδρή εποχή της ανάπτυξης.
Τι θυμήθηκα τώρα. όλα αυτά με αφορμή το θεατρικό που κατέβηκε από την πειραματική σκηνή του Εθνικού. Ίσως μια μέρα, αν ξαναβρώ κάπου το αρχείο, να τη δημοσιεύσω εδώ την Κόκκινη τελεία, σε συνέχειες, να ξαναθυμηθούμε τα τοτινά μας χάλια μπας και παρηγορηθούμε κάπως για τα σημερινά. Αν δε το βρω, ίσως το βρει και το δημοσιεύσει όποιος ψάξει τα αρχεία μου μόλις γίνω λίπασμα κάτω από τη μαντερινιά και δίπλα στα σπαράγγια.

Ράκη κινούμενα (Διήγημα)

Δεν θα σας σκοτίσω με λεπτομέρειες. Το ρεζουμέ θα σας πω. Την Τρίτη 26 Ιανουαρίου 2016 ήμουν ευτυχισμένος. Σχόλασα από τη δουλειά το απόγευμα και πήρα αγκαλιά την Κατερίνα, πήγαμε για τον προγραμματισμένο υπέρηχο. Είδαμε το αντράκι μας ορεξάτο να έρχεται σούμπιτο για ζωή, άντε ρε Τρυφωνάκο, αναφώνησα με ενθουσιασμό, εσύ θα τον φτιάξεις τον κόσμο. Μέσα μου όμως είχα ανησυχία βαθιά και άγχος, σκεφτόμουν συνεχώς αν θα μπορέσω να ανταποκριθώ στις νέες ανάγκες με έναν μισθό, ήταν και η Κατερίνα άνεργη τρία χρόνια, ένιωθα κάποιες στιγμές και τύψεις που έσπειρα ένα πλάσμα να έρθει να δώσει τη μάχη του κι αυτό σε τούτον τον μάταιο και άδικο κόσμο αυτή τη δύσκολη εποχή. Δεν είπα εκείνη τη στιγμή, ούτε έλεγα όμως γενικώς, τίποτα απ’ όλα αυτά, ούτε καν άφηνα να φανεί ποτέ η παραμικρή μου δυσθυμία, για να μην επηρεαστεί η Κατερίνα ψυχολογικά και υποτροπιάσει. Είχε που είχε περάσει πολύ δύσκολη εγκυμοσύνη, με φάρμακα πολλά, με ορμόνες και κατάκλιση επί μήνες και εκείνες τις μέρες ένιωθε μεγάλη ικανοποίηση και χαρά που έφτανε πλέον στο τέλος του μαρτυρίου της και στην απελευθέρωση. Γι’ αυτό λέγανε καλή λευτεριά οι παλιοί, κάτι ξέρανε, το καταλάβαμε εμείς πολύ καλά αυτό, από πρώτο χέρι. Μας έδωσε λοιπόν εκείνο το απόγευμα ο γιατρός ημερομηνία την επόμενη εβδομάδα, Τετάρτη 3 Φεβρουαρίου στις 9 το πρωί είπε, να κάνουμε την καισαρική να το πάρουμε το μωρό, έτσι είπε ακριβώς. Φύγαμε ευχαριστημένοι και πήραμε ένα ταξί για το σπίτι.

Σήμερα σπάσανε τα νερά και έτρεχα από το πρωί να φτιάξω τις σωλήνες, ξυλιάσανε τα χέρια μου, καταραμένος παγετός,  βγήκα πολύ αργά για δουλειά, σεφτέ μου κάνετε εσείς, με την κοιλιά στο στόμα η κοπέλα, γκαστρωμένη θα είναι η βάρδια μου, όλα αυτά μας αράδιασε μονοκοπανιάς  ο ταξιτζής χαχανίζοντας, πότε γεννάτε, μας ρώτησε κατόπιν. Την Τετάρτη το πρωί απάντησε αυθόρμητα το Κατερινιώ και της έσφιξα ενστικτωδώς το χέρι στο άκουσμα των λόγων της. Άντε, με το καλό, είπε ο ταρίφας, υδροχόος θα είναι ο άντρακλας, άντρακλας δεν είναι, ρώτησε, ναι είπε η Κατερίνα με συστολή, φαίνεται ότι είναι άντρακλας, ξαναείπε ο ταξιτζής,  η κοιλιά τον προδίνει, γέλασε πιο τρανταχτά αυτή τη φορά και μας κοίταξε από τον καθρέφτη με ύφος μετεωρολόγου που μόλις επιβεβαιώθηκε. Εκείνη την ώρα σκέφτηκα ότι δεν πάει καθόλου καλά τελικά η ανθρωπότητα. Τα παιδιά γεννιούνται πλέον με ραντεβού, οι γιατροί καθορίζουν τα ζώδια και τους ωροσκόπους, όλες οι επόμενες γενιές θα είναι γεννημένες σε ώρες εργασίας, Δευτέρα με Παρασκευή και ώρα εννέα με πέντε, πάει η ανθρωπότητα, ισοπεδώνεται μοναχή της, αυτή η σκέψη μου πέρασε αλλά δεν της έδωσα και μεγάλη βάση διότι ούτως ή άλλως δεν πιστεύω καθόλου στα ζώδια, δεν παύει όμως να είναι μια παράμετρος υπαρκτή και αυτή μέσα στο χάος του σύμπαντος.

Φτάσαμε με τα πολλά στο σπίτι και περάσαμε πολύ τρυφερά και αγαπημένα το τελείωμα της ευτυχισμένης εκείνης ημέρας μας. Έφαγα εγώ πίτσα, η Κατερίνα μπρόκολο βραστό με λαδάκι από το χωριό και είδαμε αγκαλιά στον καναπέ τις ειδήσεις περί του ασφαλιστικού και του συνταξιοδοτικού νομοσχεδίου που έφερε προς ψήφιση η κυβέρνηση, αν και δεν μας αφορούσε και πολύ διότι η Κατερίνα ήταν βέβαιη ότι δεν θα ξανάνοιγε ποτέ το μπλοκάκι της για να εργαστεί ως πολιτικός μηχανικός και εγώ με μισθό έξι ογδόντα τον μήνα και θέση επισφαλή στην εταιρία, δεν ήξερα τι θα απογίνω αύριο, πόσω μάλλον μετά από τριάντα χρόνια και βάλε. Θα μου πεις υπ’ αυτές τις προϋποθέσεις το παιδί τι το θέλατε ρε παιδιά; Έλα ντε, θα σου απαντήσω, δίκιο έχεις απόλυτο αλλά η φύση προστάζει και το ένστικτο της αναπαραγωγής και της διαιώνισης του είδους είναι αρχέγονο και ακατανίκητο στους πιο πολλούς ανθρώπους. Τέλος πάντων, με επηρέασε όμως κάπως το ασφαλιστικό και τα όσα είδα και άκουσα στην τηλεόραση, κι έτσι κοιμήθηκα με κάτι σκέψεις αλλόκοτες, ότι κανέναν δεν πρέπει να αφορά το ζήτημα της σύνταξης διότι κανείς δεν πρόκειται να την παίρνει πια, αφού οι πιο πολλοί θα απολύονται μεσήλικες, για να προσληφθούν νεώτεροι με πιο μικρό μισθό και οι υπόλοιποι θα πεθαίνουν πριν τα εξήντα τους από το άγχος και τη φτώχεια και τις συνθήκες της ζωής, άρα δεν υπάρχει λόγος να χολοσκάμε από τώρα για ένα ζήτημα που δεν θα ζούμε για να το δούμε να τίθεται και να μας αφορά, κάτι τέτοια σκεφτόμουνα όταν με πήρε ο ύπνος.

Το άλλο πρωί, Τετάρτη 27 Ιανουαρίου ήταν, μια ακριβώς εβδομάδα πριν το καθορισμένο ραντεβού του γιου μου με τη ζωή, ξύπνησα αμφίθυμος και πήγα στο γραφείο. Κατά το μεσημέρι με φώναξε μέσα η προϊσταμένη, με πήρε και πήγαμε μαζί στον γενικό και μου ανακοίνωσαν την απόλυση. Μου είπανε το ποίημα το γνωστό, ότι η εταιρία δεν έχει τόσα κέρδη πια και δεν μπορεί να συντηρεί τόσους υπαλλήλους και μπούρου μπούρου μπούρου μπούρου, σταμάτησα από ένα σημείο και μετά να ακούω οτιδήποτε, βουίζανε μόνο τα αυτιά μου και προσπαθούσα να συγκρατήσω την οργή μου και τα δάκρυά μου να μην τρέξουνε και να μην τους αρχίσω στα μπουνίδια και τους δυο εκεί μέσα και έχω κι άλλα τράβαλα με δαύτους και με δικαστήρια ύστερα, δεν έβγαλα ούτε άχνα τελικά, μόνο έσφιξα τις γροθιές μου, σκεφτόμουνα ότι έμεινα άνεργος κι εγώ στα σαράντα μου χρόνια ή στα σαράντα ένα, δεν ήξερα πόσο ήμουνα εκείνη τη στιγμή, ούτε μπορούσα να κάνω την αφαίρεση, Νοέμβριος του 1975 με Ιανουάριο του 2016 πόσο κάνουν, δε μπορούσα τίποτα να σκεφτώ, είδα ξανά μέσα στα μάτια μου  τη σκηνή που είχα παρακολουθήσει προ ημερών ζωντανά στο γραφείο, όταν απολύθηκε ο Φάνης, σαρανταπέντε αυτός, και ήρθε την επόμενη μέρα κι έκατσε στο γραφείο του ένα νεαρό παιδί καταχαρούμενο που προσελήφθη με τρία ογδόντα στο χέρι και τα υπόλοιπα σε κουπόνια σούπερ μάρκετ για συμπλήρωμα μηνιαίως, σκεφτόμουνα ότι άλλο ένα τέτοιο νέο παιδί θα έχει ήδη προσληφθεί για τη δική μου θέση και θα κάτσει από αύριο κιόλας στο δικό μου γραφείο, πήγα στο λογιστήριο σιωπηλός και πληρώθηκα μια υποτυπώδη αποζημίωση, πήρα τα πόδια μου κι έφυγα, σαν να πήγαινα έξω για κουλούρι και καφέ, δεν αποχαιρέτισα κανέναν εκεί μέσα, ούτε και πήρα τίποτε μαζί μου εκτός από το παλτό μου, βγήκα και περπατούσα στον ψυχρό αέρα, έπρεπε να κάνω βόλτες μέχρι να πάει η ώρα έξι το απόγευμα για να γυρίσω σπίτι, δεν έπρεπε να πω στην Κατερίνα τίποτα, ούτε να μου ξεφύγει το παραμικρό, τουλάχιστον για μια βδομάδα ακριβώς μέχρι να γεννηθεί με το καλό ο Τρύφωνας.

Πήγα και έκατσα σε ένα παγκάκι στο Πεδίον του Άρεως, αγόρασα καμιά δεκαριά κουλούρια, τα έκοβα νευρικά και άνευρα σε μικρά κομμάτια και τάιζα τα περιστέρια που μαζευτήκανε γύρω μου. Σκεφτόμουν ότι αυτή ακριβώς είναι η μοίρα μας τελικά, έτσι το φτιάξαμε το σύστημά μας και την πληρώνουμε τώρα πάλι εμείς, όποιος μεγαλώνει δεν θα συμφέρει και θα απολύεται για να προσλαμβάνονται άλλοι, νεώτεροι, οι νέες γενιές έρχονται πίσω μας σαν μηχανήματα πελώρια με ερπύστριες, μας τσαλαπατούν απάνθρωπα, μας ισοπεδώνουν και παίρνουν τη θέση μας, όχι για πολύ βέβαια και αυτοί αλλά για μερικά χρόνια, ίσως πιο λίγα απ’ όσα εμείς, διότι από πίσω τους έρχονται άλλοι κι άλλοι κι άλλοι ακόμη πιο νέοι, ακόμη πιο ορμητικοί, ακόμη πιο κυνικοί, ακόμη πιο συμβιβασμένοι, ακόμη πιο διατεθειμένοι να ανταλλάξουν τις στιγμές της ζωής τους με κουπόνια είτε μισθού είτε σούπερ μάρκετ. Και έφτασα τότε, εκεί στο Πεδίον του Άρεως στο σημείο να σκεφτώ και να κατανοήσω ότι ο μόνος τρόπος να αντισταθούμε στο σύστημά μας το ανάλγητο και απάνθρωπο, ο μόνος τρόπος να σώσουμε τις δουλειές μας και τα τομάρια μας είναι να σταματήσουμε να γεννάμε νέες γενιές  από πίσω μας, με άλλα λόγια να μην τεκνοποιούμε πια, να μη γεννιούνται αυτοί που θα ’ρθουν αύριο μεθαύριο να μας πετάξουν μια κλωτσιά για να μας πάρουν τη δουλειά και τον μισθό, άρχισα μάλλον να παραφρονώ εκεί στο Πεδίον του Άρεως, έτσι σκέφτηκα σε μια στιγμή, εγώ που ήμουν χθες ευτυχισμένος όταν είδα το πουλί του γιου μου στον υπέρηχο, χτύπησε τότε το τηλέφωνο και ήταν η πεθερά μου, σπάσανε τα νερά, μου λέει κι αυτή, πάρε άδεια να σχολάσεις πιο νωρίς και έλα στο μαιευτήριο, έπεσα σαν τσουβάλι αδειανό απάνω στο παγκάκι και έκλαψα για ώρα πολύ, ήρθαν τα περιστέρια πάνω μου και έτρωγαν σουσάμια και ψίχουλα από τα χέρια, από το σβέρκο και μέσα απ’ τους γιακάδες μου, έπιναν μάλλον και νερό από τα δάκρυά μου.

Όταν συνήλθα κάπως, περπάτησα με δυσκολία μέχρι το παρτέρι και πλύθηκα σε μια βρύση που είχε εκεί, σουλουπώθηκα όσο μπορούσα, καθάρισα τη μύτη μου και τον λαιμό μου από τις μύξες και τα φλέματα, ίσωσα τα ρούχα μου και βγήκα κατόπιν έξω στη λεωφόρο, σταμάτησα ένα ταξί και πήγα στο μαιευτήριο. Όταν έφτασα, μπήκα φουριόζος στο κτίριο και βρήκα την πεθερά μου στην υποδοχή να κλαίει μαύρο δάκρυ. Στην αρχή νόμισα από χαρά και από συγκίνηση αλλά όχι. Έφτασα δίπλα της και μου είπε τα μαντάτα, η Κατερίνα ευτυχώς ήταν καλά αλλά ο Τρύφωνας γεννήθηκε νεκρός, τον είχαν ήδη στείλει για νεκροψία οι γιατροί, τους καταριότανε αυτή για τα τόσα φάρμακα και τις ορμόνες που είχαν ποτίσει το παιδί της και το εγγόνι της όλους αυτούς τους μήνες, εγώ έχασα για άλλη μια φορά τη γη κάτω από τα πόδια μου και ένιωσα ότι σκότωσα με τις σκέψεις μου το παιδί μου, σαλτάρισα τρία-τρία τα σκαλιά και έφτασα στο δωμάτιο, μόλις είχαν φέρει την Κατερίνα που ξύπνησε από τη νάρκωση και άρχισε να συνειδητοποιεί τι ακριβώς είχε συμβεί.

Την άλλη μέρα πήγαμε ράκη κινούμενα από το μαιευτήριο στο νεκροταφείο και θάψαμε το βρέφος μας, τη νέα γενιά που ερχόταν απειλητική, αλλά πέθανε εξαιτίας μας, από τις σκέψεις και τις πράξεις μας εξολοθρεύτηκε πριν καν νιώσει και  νιώσουμε κι εμείς την ανάσα της. Δεν θέλω να σας πω τίποτα παραπάνω. Εκτός από το ότι εγώ κι εσείς και ο καθένας από μας δεν είναι ο εαυτός του μόνο, αλλά όλη η ανθρωπότητα και για τον λόγο αυτό καμία νεκροψία και καμιά σύγχρονη κι εξελιγμένη μέθοδος δεν μπορεί να δείξει την αιτία του κακού που μας κατατρέχει, διότι είναι πολύ πιο βαθύ και πιο απλό από αυτό που φαίνεται.